ŞİRKET E-TİCARET AJANS FİNANS
Hemen Başla
Hizmetler
FiyatlarHakkımızdaİletişim Giriş Yap Hemen Başla
Blog
LEHTAR ŞİRKET

İnşaat Şirketi Kurmak: Tür Seçimi, Yetki Belgesi ve Yükümlülükler

İnşaat şirketi kurmak, sıradan bir şirket kuruluşunun ötesinde yetki belgesi, şantiye bazlı SGK işlemleri, iş güvenliği ve sektöre özgü vergi konularını içerir. Bu rehber tür seçiminden kuruluş sonrasına kadar dikkat etmeniz gereken noktaları anlatıyor.

LEHTAR Şirket 9 dk okuma

İnşaat şirketi; bina, altyapı, tadilat ya da özel inşaat işlerini ticari olarak üstlenen işletmedir ve şahıs şirketi, limited şirket veya anonim şirket olarak kurulabilir. Kuruluşun kendisi diğer sektörlerdeki şirketlere benzer; asıl fark, yapı müteahhidi yetki belgesi, şantiye bazlı SGK işlemleri, iş sağlığı ve güvenliği ile sektöre özgü vergi uygulamaları gibi kuruluş sonrası yükümlülüklerdedir. Bu yazıda hangi türü seçeceğinizi, hangi sırayla ilerleyeceğinizi ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini adım adım bulacaksınız.

İnşaat şirketi nedir, hangi işleri yapar?

Gündelik dilde inşaat şirketi denince akla genellikle konut projesi yapan firmalar gelir. Oysa sektör çok daha geniştir ve şirketinizi kurmadan önce hangi işi yapacağınızı netleştirmeniz, tür seçiminden faaliyet koduna kadar pek çok kararı doğrudan etkiler.

Faaliyet alanlarına göre inşaat işletmeleri

  • Yapı müteahhitliği: Konut, ofis, ticari bina gibi yapıların inşasını kendi adına ya da işveren adına üstlenmek.
  • Proje geliştirme: Arsa temin edip proje hazırlatarak bağımsız bölümleri satmak; kat karşılığı modeller de bu gruptadır.
  • Altyapı ve bina dışı yapılar: Yol, köprü, kanalizasyon, su hattı gibi işler.
  • Özel inşaat faaliyetleri (taşeronluk): Kaba inşaat, sıva, elektrik ve sıhhi tesisat, yalıtım, boya, zemin kaplama gibi alt işler.
  • Tadilat ve onarım: Mevcut yapılarda yenileme, güçlendirme ve dekorasyon.

Müteahhit, taşeron ve yapı denetim farkı

Müteahhit, işin bütününü işverene karşı üstlenen taraftır. Taşeron (alt yüklenici) ise müteahhitten belirli bir iş kalemini alır. Yapı denetim kuruluşları ise inşaatı denetleyen, ayrı bir izin rejimine tabi ve inşaatı yapan taraftan bağımsız olması gereken kuruluşlardır. Bir inşaat şirketi kurarken yapı denetim faaliyetini aynı çatı altında planlamak mümkün değildir; bu ayrımı baştan bilmek, ana sözleşmeyi ve iş planını doğru kurgulamanızı sağlar.

İnşaat şirketi için hangi şirket türü seçilmeli?

Şirket türü, sorumluluğunuzun sınırını, vergilendirme biçimini, ortak yapısını ve ileride ihalelere ya da büyük projelere katılma kolaylığınızı belirler. Türler arasındaki genel farkları şirket türleri rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz; aşağıdaki tablo inşaat sektörü açısından öne çıkan noktaları özetliyor.

Kriter Şahıs şirketi Limited şirket Anonim şirket
Hukuki kişilik Ayrı tüzel kişiliği yoktur, işletme sahibine bağlıdır Tüzel kişidir Tüzel kişidir
Borçlardan sorumluluk İşletme sahibi tüm kişisel malvarlığıyla sorumludur Ortaklar kural olarak taahhüt ettikleri sermaye kadar; kamu borçları için özel hükümler vardır Pay sahipleri kural olarak pay bedeliyle sınırlıdır
Uygun olduğu ölçek Küçük tadilat, tek ekipli taşeronluk KOBİ ölçekli müteahhitlik ve taşeronluk Büyük projeler, yatırımcı ortaklığı, kapsamlı ihaleler
Ortaklık ve pay devri Ortak alınamaz, ancak işletme devredilebilir Pay devri noterde yapılır ve genel kurul onayı gerekir Pay devri daha esnektir
Kuruluş ve yönetim yükü En sade Orta düzey En kapsamlı

Şahıs şirketi ne zaman mantıklı?

Küçük ölçekli tadilat, boya ya da tesisat gibi işlere tek başınıza başlıyorsanız şahıs şirketi hızlı ve sade bir başlangıç sunar. Ancak inşaat sektöründe iş kazası, ayıplı iş, gecikme ve tedarikçi borçları gibi riskler yüksektir; şahıs şirketinde bu risklerin tamamı kişisel malvarlığınıza uzanabilir. Ayrıca kazanç arttıkça gelir vergisi dilimleri nedeniyle sermaye şirketine geçiş gündeme gelebilir.

Limited ve anonim şirket ne zaman öne çıkar?

Birden fazla ortakla çalışacaksanız, büyük müşterilerle sözleşme imzalayacaksanız ya da kendi projenizi geliştirip satış yapacaksanız sermaye şirketi genellikle daha sağlıklı bir zemin sağlar. Anonim şirket, yatırımcı almak, pay yapısını esnek tutmak ve kurumsal görünüm açısından avantaj sunarken limited şirket, yönetim yükü daha hafif bir sermaye şirketi arayanlar için yaygın bir tercihtir. Hangisinin sizin için uygun olduğu; ortak sayısına, büyüme planına ve vergisel duruma göre değişir. Kişisel durumunuz için profesyonel destek almanız faydalı olur.

İnşaat şirketi kurma adımları

Sermaye şirketi olarak bir inşaat şirketi kurarken izlenen sıra, temelde diğer şirketlerle aynıdır. Kabaca şu adımlarla ilerlersiniz:

  1. Faaliyet alanını ve şirket türünü belirleyin. Müteahhitlik mi, taşeronluk mu, proje geliştirme mi yapacağınız; hem türü hem faaliyet kodunu etkiler.
  2. Ticaret unvanını seçin. Unvanda faaliyet konusunu yansıtan bir ifade ve şirket türünü gösteren ibare yer alır; daha önce tescil edilmiş unvanlarla karışmamasına dikkat edin.
  3. Ana sözleşmeyi hazırlayın. Amaç ve konu maddesi, sermaye, ortaklık payları ve yönetim yapısı bu aşamada netleşir.
  4. MERSİS üzerinden başvuruyu oluşturun. Şirket bilgileri, ortaklar ve yöneticiler sisteme girilir.
  5. Sermaye ile ilgili işlemleri tamamlayın. Gerekli durumlarda sermayenin ilgili kısmı bankaya yatırılır.
  6. İmza ve tescil işlemlerini tamamlayın. Ana sözleşme imzaları ve ticaret sicili müdürlüğündeki tescil ile şirket tüzel kişilik kazanır; ticaret odası kaydı da bu süreçte oluşur.
  7. Vergi kaydı ve işyeri tespiti yapılır. Vergi dairesi kaydı ve adres tespiti tamamlanır.
  8. Sektöre özgü işlemlere geçin. Yapı müteahhidi yetki belgesi, SGK işyeri tescili ve iş güvenliği hizmetleri bu aşamada gündeme gelir.

Bu adımların her birinde hangi belgenin, hangi kurumda ve hangi sırayla gerektiği; ortak yapınıza, yabancı ortak olup olmadığına ve sermaye ödeme biçimine göre değişebilir. Şirket kuruluşu danışmanlık hizmetimiz ile inşaat şirketinizi kurarken yanınızdayız; hangi adımın sizi beklediğini, hangi belgenin eksik olduğunu hesabınızdan görürsünüz.

Yapı müteahhidi yetki belgesi ve sınıflandırma

İnşaat şirketini diğer sektörlerden ayıran en önemli konu, yapı müteahhitliği yapacak kişi ve şirketlerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen sisteme kaydolarak yapı müteahhidi yetki belgesi numarası almasıdır. Bu belge olmadan ruhsata tabi yapıların müteahhitliği üstlenilemez; ruhsat başvurularında müteahhidin yetki belgesi numarası aranır.

Sınıflar neye göre belirlenir?

Müteahhitler, harflerle ifade edilen gruplara ayrılır. Grubunuz; iş deneyiminiz, mali yeterliliğiniz, istihdam ettiğiniz teknik personel ve sahip olduğunuz makine-ekipman gibi ölçütlere göre belirlenir. Yeni kurulan ve henüz iş deneyimi bulunmayan şirketler genellikle en alt gruptan başlar ve yalnızca belirli büyüklükteki işleri üstlenebilir. Gruplar yükseldikçe üstlenilebilecek işin kapsamı genişler.

Dikkat edilmesi gereken noktalar

  • Yetki belgesi için başvuru şirket tüzel kişilik kazandıktan sonra yapılır; kuruluş evrakının tam ve güncel olması süreci hızlandırır.
  • Sınıflandırma kuralları, gerekli belgeler ve belge güncelleme yükümlülükleri zaman içinde değişebilir. En güncel bilgiyi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı üzerinden kontrol etmeniz gerekir.
  • Yalnızca taşeron olarak özel inşaat işleri yapacak ya da ruhsat gerektirmeyen işler üstlenecekseniz yetki belgesine ihtiyacınız olup olmadığı işin niteliğine göre değişir; bunu iş planınızla birlikte değerlendirin.
  • Kamu ihalelerine katılmak istiyorsanız iş deneyim belgeleri ve ihale mevzuatındaki yeterlik kriterleri ayrıca önem taşır. İhale süreçleriyle ilgili resmî bilgiye Kamu İhale Kurumu üzerinden ulaşabilirsiniz.

Faaliyet kodu ve ana sözleşmede amaç-konu maddesi

NACE faaliyet kodları, şirketinizin vergi dairesi, SGK ve diğer kurumlar nezdinde hangi işi yaptığını gösterir. İnşaat sektörü NACE sınıflandırmasında ağırlıklı olarak üç ana bölümde yer alır: bina inşaatı, bina dışı yapıların inşaatı (altyapı işleri) ve özel inşaat faaliyetleri. Proje geliştirme, konut satışı ya da tadilat gibi işler farklı alt kodlarda sınıflandırılır.

Doğru kodu seçmek önemlidir; çünkü SGK işyeri tehlike sınıfı, iş güvenliği yükümlülükleri ve bazı teşvik programlarına uygunluk bu kodla ilişkilendirilir. Kodlar güncellenebildiği için başvurudan önce güncel listeyi kontrol etmek gerekir.

Ana sözleşmenin amaç ve konu maddesinde ise şirketin yapabileceği işler daha geniş bir dille sayılır: konut ve ticari yapı inşaatı, kat karşılığı inşaat, taahhüt işleri, gayrimenkul alım-satımı, inşaat malzemesi ticareti gibi. Konu maddesini dar yazmak, ileride yeni bir iş kolu için ana sözleşme değişikliği yapmanızı gerektirebilir. Sektörlere göre örnek ifadeler için ana sözleşmede amaç ve konu maddesi örnekleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Kuruluştan sonra: SGK, iş güvenliği, vergi ve muhasebe

İnşaat şirketlerinde asıl yoğunluk, şirket kurulduktan ve ilk işe başlandığında ortaya çıkar.

SGK işyeri tescili ve şantiyeler

İnşaat işlerinde her şantiye, genellikle ayrı bir işyeri olarak SGK'ya bildirilir. Yani merkez ofisiniz için bir dosya, yürüttüğünüz her inşaat için ayrı dosyalar söz konusu olabilir. Ayrıca inşaat işlerinde SGK'nın asgari işçilik uygulaması gündeme gelir: Kurum, yapılan işin niteliğine göre bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarını değerlendirebilir ve eksik bildirim tespit edilirse fark talep edebilir. Ayrıntılar için Sosyal Güvenlik Kurumu kaynaklarını incelemeniz ya da profesyonel destek almanız önerilir.

İş sağlığı ve güvenliği

İnşaat faaliyetleri, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında yüksek tehlike sınıflarında yer alır. Bu durum; risk değerlendirmesi, çalışanların eğitimi, iş güvenliği hizmeti alınması, kişisel koruyucu donanım ve şantiye düzenlemeleri gibi yükümlülükleri beraberinde getirir. Bu yükümlülükler hem çalışanların güvenliği hem de olası idari yaptırımlar açısından ihmal edilmemelidir.

Vergi ve muhasebe

İnşaat şirketlerinde muhasebe, diğer sektörlere göre daha fazla dikkat ister:

  • Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri: Birden fazla takvim yılına yayılan işlerde kazancın tespiti özel kurallara tabidir.
  • KDV uygulaması: Konut teslimlerinde oranlar yapının niteliğine göre farklılaşabilir; bazı işlemlerde tevkifat uygulanabilir.
  • Kat karşılığı inşaat: Arsa sahibi ile müteahhit arasındaki karşılıklı teslimler ayrı ayrı vergilendirme sonucu doğurabilir.
  • Proje bazlı maliyet takibi: Her şantiyenin gelir ve giderini ayrı izlemek, kârlılığı doğru görmenizi sağlar.

Güncel vergi uygulamaları için Gelir İdaresi Başkanlığı temel kaynaktır. Günlük gelir-gider, fatura ve tahsilat takibini düzenli tutmak için dijital ön muhasebe hizmetimizden yararlanabilir, verileri danışmanınızla tek ekrandan paylaşabilirsiniz.

İnşaat şirketi kurmanın maliyeti nelerden oluşur?

İnşaat şirketi kurmanın bütçesi tek bir kalemden oluşmaz. Genel olarak şu gruplar ortaya çıkar:

  • Kuruluş masrafları: Noter, ticaret sicili ve ticaret odası işlemleri, sermayeye ilişkin bankacılık işlemleri.
  • Sektöre özgü belgeler: Yetki belgesi başvurusu ve sonraki güncellemelerle ilgili giderler.
  • Personel ve SGK: Teknik personel istihdamı, şantiye çalışanlarının sigorta primleri.
  • İş güvenliği: Hizmet alımı, eğitim ve ekipman maliyetleri.
  • Ofis ve adres: Merkez ofis kirası ya da alternatif adres çözümleri.
  • Muhasebe ve danışmanlık: Aylık muhasebe hizmeti ve gerekli durumlarda hukuki danışmanlık.

Bu kalemlerin tutarı şirket türüne, sermaye büyüklüğüne ve bulunduğunuz şehre göre değişir. Kuruluş sürecinde danışmanlık ve takip hizmeti için güncel paket seçeneklerini görmek isterseniz paketler ve fiyatlar sayfamıza bakabilirsiniz: /sirket/fiyatlar/.

İnşaat şirketi kurarken sık yapılan hatalar

  • İş planından önce tür seçmek: Yapılacak işin ölçeği netleşmeden seçilen tür, kısa sürede değişiklik ihtiyacı doğurabilir.
  • Dar bir amaç-konu maddesi yazmak: Sonradan gayrimenkul satışı ya da malzeme ticareti gibi işler için ana sözleşme değişikliği gerekir.
  • Yetki belgesini sonradan düşünmek: İlk sözleşmeyi imzaladıktan sonra belgenin eksik olduğunu fark etmek işi geciktirir.
  • Şantiyeleri SGK'ya zamanında bildirmemek: Geç bildirim, idari yaptırımlara yol açabilir.
  • Proje bazlı maliyet takibi yapmamak: Hangi işin kâr, hangisinin zarar ettiğini görememek, nakit sıkışıklığının en yaygın nedenlerindendir.
  • Teşvik ve destekleri araştırmamak: Genç girişimci, kadın girişimci ya da istihdam desteklerine uygunluk, kuruluş aşamasında yapılan tercihlerle ilişkili olabilir. Uygunluğunuzu teşvik ve destek danışmanlığı kapsamında değerlendirebilirsiniz.

Sonuç

İnşaat şirketi kurmak; doğru tür seçimi, iyi yazılmış bir ana sözleşme, yetki belgesi ve kuruluş sonrası SGK, iş güvenliği ve vergi yükümlülüklerinin birlikte planlanmasını gerektirir. Bu adımları baştan doğru sırayla planlamak, ilk projenize zaman kaybetmeden başlamanızı kolaylaştırır. Kuruluş sürecinizi düzenli ve takip edilebilir biçimde ilerletmek için şirket kuruluşu danışmanlık hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Merak edilenler

Şahıs şirketiyle inşaat işi yapılabilir mi?

Evet, şahıs şirketiyle tadilat, boya, tesisat gibi işler yapılabilir ve gerçek kişiler de belirli şartlarla yapı müteahhidi yetki belgesi alabilir. Ancak şahıs şirketinde işletme sahibi, iş kazası, tedarikçi borcu ya da ayıplı iş gibi risklerden tüm kişisel malvarlığıyla sorumludur. Büyük projeler ya da ortaklı çalışma planlıyorsanız sermaye şirketi genellikle daha uygun bir seçenek olarak değerlendirilir.

İnşaat şirketi kurmak ne kadar sürer?

Şirketin ticaret siciline tescili, belgeler eksiksiz hazırlandığında genellikle kısa sürede tamamlanabilir. Ancak inşaat şirketlerinde süreç tescil ile bitmez; yapı müteahhidi yetki belgesi, vergi kaydı, SGK işyeri tescili ve iş güvenliği düzenlemeleri de zaman alır. Toplam süre, belgelerin hazırlık durumuna, ortak yapısına ve ilgili kurumların iş yoğunluğuna göre değişir.

Kat karşılığı inşaat yapmak için şirket kurmak zorunlu mu?

Kat karşılığı inşaat, arsa sahibi ile yapıyı inşa eden taraf arasında yapılan bir sözleşme modelidir. İnşaatı üstlenen tarafın ruhsata tabi yapılar için yapı müteahhidi yetki belgesine sahip olması gerekir; bu belge gerçek kişi ya da şirket adına alınabilir. Ticari süreklilik, sorumluluk sınırı ve vergisel sonuçlar açısından şirket kurmanın uygun olup olmadığını profesyonel destekle değerlendirmeniz faydalı olur.

İnşaat şirketi sanal ofis adresiyle kurulabilir mi?

Şirketin merkez adresi olarak sanal ofis kullanımı birçok sektörde tercih edilir; inşaat şirketlerinde de merkez adres ile şantiye adresleri birbirinden ayrıdır. Ancak yetki belgesi, vergi dairesi adres tespiti ya da bazı kurumların talepleri açısından adresle ilgili ek koşullar gündeme gelebilir. Karar vermeden önce faaliyetinizin niteliğini ve ilgili kurumların güncel uygulamalarını kontrol etmeniz gerekir.

Yabancı ortaklı inşaat şirketi kurulabilir mi?

Evet, yabancı gerçek ya da tüzel kişiler Türkiye'de inşaat şirketine ortak olabilir. Bu durumda yabancı ortak için vergi numarası alınması, kimlik veya kuruluş belgelerinin tercümesi ve onaylanması gibi ek adımlar gerekir. Gayrimenkul edinimi içeren faaliyetlerde ayrıca özel düzenlemeler bulunabileceği için süreci başlamadan önce güncel mevzuat ve kurum uygulamaları açısından değerlendirmek önemlidir.

BLOG

İlgili yazılar

Tüm yazılar →
8 dk okuma

Şahıs Şirketi Kurma e-Devlet: Başvuru Öncesi Kararlar ve İlk Ay

Şahıs şirketi açılışının önemli bir kısmını e-Devlet şifrenizle Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapabilirsiniz. Bu rehber, başvurudan önce vermeniz gereken kararları, adım adım akışı ve onaydan sonra sizi bekleyen işleri anlatır.

8 dk okuma

İş Kurma Rehberi: Fikirden Kuruluşa ve İlk Faaliyete Adım Adım

İş kurma yalnızca şirket açmak değil; fikri sınamak, bütçe çıkarmak, doğru hukuki yapıyı seçmek, resmî kayıtları tamamlamak ve ilk ayların düzenini kurmaktan oluşan bir süreçtir. Bu rehber her aşamada vermeniz gereken kararları ve başvurabileceğiniz destekleri sırasıyla ele alıyor.

8 dk okuma

Online Şahıs Şirketi Kurmak: İnternetten Hangi Adımlar Yapılır?

Online şahıs şirketi kurmak, vergi kaydını dijital kanallardan başlatmak demektir; ancak adres yoklaması, sicil ya da oda kaydı ve bazı ruhsatlar ayrı adımlar gerektirebilir. Bu rehber, hangi işlemin internetten yapılabildiğini ve başvurudan önce hangi kararları vermeniz gerektiğini sırayla anlatır.

LEHTAR ŞİRKET

Şirketinizi kurmaya hazır mısınız?

Kuruluş adımlarını, belgeleri ve süreci tek panelden takip edin.