“Şirket kurmak ne kadar?” sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur. Hem kuruluşun ne kadar süreceği hem de ne kadar tutacağı; seçtiğiniz şirket türüne, sermayeye, ortak sayısına, iş adresinize, faaliyet alanınıza ve belgelerinizin ne kadar hazır olduğuna göre değişir. Genel tablo şudur: Şahıs şirketi çoğunlukla en hızlı ve en sade seçenektir. Limited ve anonim şirkette ise hazırlık yükü, resmi adım sayısı ve kuruluş sonrası yükümlülükler artar.
Bu yazıda süre ve maliyeti etkileyen faktörleri aşama aşama ele alıyoruz. Amacımız, kendi durumunuz için gerçekçi bir takvim ve bütçe çerçevesi çizebilmenizi sağlamak.
“Şirket kurmak ne kadar” aslında iki ayrı soru
Bu aramayı yapanların bir kısmı zamanı, bir kısmı parayı merak eder. Çoğu zaman ikisi birbirine bağlıdır.
- Süre sorusu: Başvurudan vergi numarasının alınmasına, faturanın kesilebilmesine ve banka hesabının açılmasına kadar geçen zaman.
- Maliyet sorusu: Kuruluş gününe ait resmi harç ve masraflar, danışmanlık bedeli ve kuruluştan sonraki ilk aylarda başlayan düzenli giderler.
Hazırlığı iyi yapılmış bir başvuru hem daha kısa sürer hem de ek masraf doğurmaz. Eksik belge, hatalı ana sözleşme ya da uygun olmayan bir adres ise süreyi uzatır. Düzeltme için yapılan her yeni işlem de ek maliyet anlamına gelebilir. Bu nedenle iki soruyu birlikte düşünmek daha sağlıklıdır.
Şirket türü süreyi ve bütçeyi nasıl etkiler?
Süre ve maliyet üzerindeki en büyük etken şirket türüdür. Aşağıdaki tablo, üç yaygın türü genel hatlarıyla karşılaştırır. Kesin süre ve tutarlar kişisel duruma ve güncel düzenlemelere göre değişir.
| Kriter | Şahıs şirketi | Limited şirket | Anonim şirket |
|---|---|---|---|
| Başvuru noktası | Vergi dairesine işe başlama bildirimi ve oda kaydı | MERSİS üzerinden ticaret sicili | MERSİS üzerinden ticaret sicili |
| Ana sözleşme | Gerekmez | Gerekir | Gerekir |
| Asgari sermaye | Şart yok | Var; ödeme takvimi görece esnek | Var; bir kısmının tescilden önce ödenmesi gerekebilir |
| Hazırlık yükü | Düşük | Orta | Daha yüksek |
| Defter düzeni | Hacme göre işletme hesabı ya da bilanço esası | Bilanço esası | Bilanço esası |
| Göreli kuruluş süresi | Genellikle en kısa | Orta | Görece uzun olabilir |
Şahıs şirketi
Şahıs şirketi kurma süreci, temelde vergi dairesine işe başlama bildirimi ve ilgili meslek odasına (ticaret ya da esnaf odası) kayıttan oluşur. Ana sözleşme ve sermaye taahhüdü olmadığı için hazırlık kısa sürer. İşe başlama başvurusunun bir kısmı e-Devlet ve Gelir İdaresi'nin dijital kanalları üzerinden yapılabilir. Bütçe açısından en hafif seçenek olsa da işletme sahibi şirket borçlarından sınırsız sorumludur. Bu durumu yalnızca kuruluş maliyetine bakarak değerlendirmemek gerekir.
Limited şirket
Limited şirkette süreç, MERSİS üzerinde ana sözleşmenin hazırlanmasıyla başlar. Ardından kuruluş başvurusu yapılır, imzalar tamamlanır ve ticaret siciline tescil edilir. Ortak sayısı arttıkça imza ve belge koordinasyonu da uzar. Sermaye ve Rekabet Kurumu payı gibi sermayeye bağlı kalemler bütçeyi etkiler.
Anonim şirket
Anonim şirkette yönetim kurulu yapısı, pay senetleri ve sermaye ödeme kuralları nedeniyle hazırlık daha ayrıntılıdır. Sermayenin bir bölümünün tescil öncesinde ödenmesi gerekebilir. Bu da banka işlemlerini sürece ekler. Anonim şirket nedir ve hangi durumlarda tercih edilir gibi sorular, türü seçmeden önce netleştirilmesi gereken konulardır.
Şirket kurmak ne kadar sürer? Aşama aşama zaman çizelgesi
Kuruluş süresini tek bir gün ya da tarih olarak düşünmek yanıltıcı olabilir. Süreyi üç aşamaya bölmek daha doğrudur. Deneyimler, toplam zamanın büyük kısmının resmi başvurudan çok hazırlık aşamasında geçtiğini gösterir.
1. Hazırlık aşaması
Bu aşamadaki süre tamamen sizin kararlarınıza bağlıdır:
- Şirket türünün seçilmesi
- Ticaret unvanının belirlenmesi ve benzerlik kontrolü
- Faaliyet konularının (NACE kodları) seçilmesi
- İş adresinin netleşmesi: kira sözleşmesi, ev adresi ya da sanal ofis
- Ortakların kimlik bilgileri ve pay oranlarının kararlaştırılması
- Sermaye tutarının ve ödeme planının belirlenmesi
Kararları netleşmiş tek kişilik bir girişimde bu aşama hızla biter. Birden fazla ortağın uzlaşması gereken bir yapıda ise haftalara yayılabilir. Hangi belgelerin hazır olması gerektiğini önceden görmek için şirket kuruluşu için gerekli evraklar rehberimize göz atabilirsiniz.
2. Başvuru ve tescil aşaması
Limited ve anonim şirkette bu aşama MERSİS başvurusu, ana sözleşmenin onaylanması, imza işlemleri ve ticaret sicili müdürlüğündeki tescilden oluşur. Tescille birlikte vergi kaydı da açılır. Şahıs şirketinde ise işe başlama bildirimi ve oda kaydı bu aşamanın karşılığıdır. Belgeler eksiksiz ve tutarlı olduğunda bu aşama genellikle uzun sürmez. Gecikmeler çoğunlukla düzeltme talepleri yüzünden ortaya çıkar.
3. Tescil sonrası aşama
Şirket tescil edilse bile faaliyete hemen başlanamayabilir. Bu aşamada şu adımlar gelir:
- Vergi dairesinin adres yoklaması
- Ticari defterlerin açılış işlemleri
- e-Fatura, e-Arşiv ve gerekiyorsa e-Defter sistemlerine geçiş
- Şirket banka hesabının açılması
- Şirketler için KEP adresi edinilmesi
- Çalışan alınacaksa SGK işyeri kaydı
“e-şirket” ya da “eşirket” aramalarının çoğu bu dijital adımlarla ilgilidir. Bu adımların süresi bankaya, sektöre ve işyerinin durumuna göre değişir. Kuruluş takviminize mutlaka bu aşamayı da ekleyin.
Adımları dağınık takip etmek yerine tek bir yerden izlemek isterseniz, şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimiz ile hangi adımın sizi beklediğini hesabınızdan görürsünüz. Resmi işlemler yetkili kurumlar, danışmanlar ve anlaşmalı iş ortakları aracılığıyla ilerler.
Şirket kurmanın bütçesini oluşturan kalemler
Şirket kurmanın maliyeti tek bir ücret değildir. Farklı kaynaklardan gelen kalemlerin toplamıdır. Tutarlar her yıl güncellenebildiği için burada rakam vermiyoruz. Hangi kalemlerin hesaba girdiğini bilmek ise bütçe planlamasının temelidir.
- Resmi harç ve masraflar: Ticaret sicili tescil ve ilan masrafları, oda kayıt ücreti, sermayeye bağlı olarak hesaplanan kalemler.
- Sermaye: Limited ve anonim şirkette taahhüt edilen sermaye bir gider değildir. Şirketin varlığıdır. Yine de nakit planlamasını doğrudan etkiler.
- Adres giderleri: Kira, depozito ya da sanal ofis bedeli.
- Danışmanlık ve süreç takibi: Kuruluş danışmanlığı, muhasebe desteği ve belge hazırlığı.
- Dijital altyapı: Elektronik imza, KEP adresi, e-Fatura entegrasyonu gibi kalemler.
- Kuruluş sonrası düzenli giderler: Aylık muhasebe hizmeti, beyanname dönemleri, oda aidatı, varsa personel giderleri.
Türlere göre ayrıntılı bir karşılaştırma için şahıs, limited ve anonim şirket kurma maliyeti yazımızı okuyabilirsiniz.
LEHTAR Şirket'in kuruluş paketlerinin neleri kapsadığını ve güncel ücretlerini paketler ve fiyatlar sayfasında görebilirsiniz.
Adres seçiminin bütçeye etkisi
Birçok girişimci için en büyük sabit gider iş adresidir. Ev adresiyle şirket kurmak her durumda mümkün olmayabilir. Kira sözleşmesi, site yönetim planı ya da faaliyet türü buna engel olabilir. Fiziksel ofise ihtiyaç duymayan işletmeler için sanal ofis seçenekleri yasal bir iş adresi oluşturmanın ve sabit giderleri azaltmanın bir yoludur. Sanal ofisin faaliyet alanınıza uygun olup olmadığını önceden kontrol etmek gerekir. Bazı sektörlerde fiziksel işyeri şartı aranır.
Süreci uzatan yaygın gecikme nedenleri
Şirket kurmanın ne kadar süreceğini belirleyen şey çoğu zaman resmi prosedürler değildir. Aşağıdaki hatalar belirleyici olur:
- Unvan sorunları: Seçilen ticaret unvanının mevcut bir unvana çok benzemesi ya da faaliyet konusunu yansıtmaması.
- Faaliyet konusu hataları: Gerçek işle uyumsuz NACE kodu seçilmesi. Bu durum ileride değişiklik işlemi gerektirir.
- Adres belgelerindeki eksikler: Kira sözleşmesinin kişi adına olması, mülk sahibinin muvafakatinin eksik kalması.
- Ortak koordinasyonu: Ortaklardan birinin şehir dışında ya da yurt dışında olması, imzaların farklı günlere kalması.
- Yabancı ortak: Pasaport tercümesi, vergi numarası, apostil gibi ek belgeler süreyi uzatır.
- Sermaye ve banka işlemleri: Sermaye ödemesi ya da kesinti işlemlerinin zamanında tamamlanmaması.
- Adres yoklamasında bulunamama: Vergi dairesinin ziyaretinde adreste yetkili bulunmaması ya da tabelanın olmaması.
Bu maddelerin her biri tek başına küçük görünür. Üst üste geldiklerinde ise kuruluş, beklenenden çok daha uzun sürebilir.
Sektöre göre değişen ek adımlar
Faaliyet alanı da “şirket kurmak ne kadar” sorusunun cevabını değiştirir. Tescil tamamlansa bile bazı sektörlerde faaliyete başlamak için ek izin, belge ya da kayıt gerekir.
- İnşaat şirketi: Yapı müteahhitliği yapılacaksa ilgili bakanlık sistemlerinde müteahhit yetki belgesi süreci gündeme gelir. Bu belge, şirket kuruluşundan ayrı bir başvurudur ve kendi şartları vardır.
- Organizasyon şirketi: Etkinlik türüne göre belediye izinleri, mekân sözleşmeleri, gerekirse turizm ya da seyahat mevzuatı kapsamındaki belgeler gerekebilir.
- E-ticaret: Pazaryeri hesabı açılışı, mesafeli satış yükümlülükleri ve e-Fatura altyapısı, ilk satışın tarihini etkiler.
- Gıda, sağlık, eğitim gibi düzenlenmiş alanlar: İşyeri ruhsatı ve sektöre özel izinler, kuruluştan sonra ayrıca alınır.
Bu ek adımların süresi ve şartları sektöre ve bulunduğunuz ile göre farklılaşır. Güncel bilgiyi ilgili kurumun resmi sitesinden kontrol etmeniz önerilir. Genel ticari mevzuat için Ticaret Bakanlığı, vergi kaydına ilişkin konular için Gelir İdaresi Başkanlığı başvurulabilecek resmi kaynaklardır.
Süreyi kısaltmak ve bütçeyi korumak için kontrol listesi
Kuruluş sürecini hızlandırmanın yolu, başvurudan önce kararları netleştirmektir. Başvuru öncesinde şu soruları cevaplayın:
- Hangi şirket türü sorumluluk, vergi ve büyüme planım açısından uygun?
- Ticaret unvanım benzerlik kontrolünden geçiyor mu?
- Faaliyet konularım yapacağım işi tam olarak kapsıyor mu?
- İş adresim şirket kuruluşuna uygun mu, gerekli belgeler elimde mi?
- Ortakların kimlik ve iletişim bilgileri eksiksiz mi, imza günü planlandı mı?
- Sermaye tutarını ve ödeme takvimini belirledim mi?
- Kuruluş sonrası muhasebe düzenini kim yürütecek?
- Faaliyetim için ek izin ya da belge gerekiyor mu?
Bu listeyi tamamlamak, resmi başvuru aşamasında düzeltme ihtiyacını büyük ölçüde azaltır. Vergi, sorumluluk ya da sermaye yapısına ilişkin kararlar kişisel duruma göre farklı sonuçlar doğurabilir. Bu tür konularda profesyonel destek almanız faydalı olur.
Sonuç
Şirket kurmanın ne kadar süreceği ve ne kadar tutacağı; şirket türüne, hazırlığın kalitesine, adres seçimine ve sektörünüze bağlıdır. Kararlarınızı önceden netleştirip belgelerinizi eksiksiz hazırladığınızda, hem zamanı hem bütçeyi daha öngörülebilir hale getirirsiniz. Süreci adım adım takip etmek ve danışman desteğiyle ilerlemek için şirket kuruluşu danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.