Şirket kuruluşu için gerekli evraklar, seçtiğiniz şirket türüne, ortakların kim olduğuna ve sermayenin nasıl konulacağına göre değişir. Limited ve anonim şirkette temel set; ortakların kimlik bilgileri, MERSİS üzerinden hazırlanan ana sözleşme, yöneticilerin belirlenmesine ilişkin karar, imza beyannamesi ve sermayeye ilişkin belgelerden oluşur. Şahıs şirketinde ise kimlik, iş yeri adresini gösteren belge ve vergi dairesi ile sicil kaydına yönelik başvurular öne çıkar.
Bu yazıda yalnızca bir liste vermiyoruz; her belgeyi hazırlarken neye dikkat etmeniz gerektiğini, hangi durumda ek belge istendiğini ve başvurunun geri dönmesine yol açan sık hataları da ele alıyoruz. Belgelerin hangi aşamada hangi kuruma verildiğini adım adım görmek isterseniz aşama bazlı şirket kuruluşu evrak rehberimize de göz atabilirsiniz.
Evrak Listesine Bakmadan Önce Netleştirmeniz Gereken Kararlar
Evrak listesi, verdiğiniz kararların bir sonucudur. Aşağıdaki sorular yanıtlanmadan hazırlanan belgeler çoğu zaman yeniden düzenlenmek zorunda kalır:
- Şirket türü: Şahıs şirketi, limited şirket ya da anonim şirket. Her türün belge seti ve imza süreci farklıdır.
- Ortak yapısı: Ortaklar gerçek kişi mi, tüzel kişi mi? Türkiye'de yerleşik mi, yabancı mı? Tek ortak mı, birden fazla mı?
- Sermaye: Sermaye nakit olarak mı konulacak, yoksa araç, makine, gayrimenkul gibi ayni varlıklarla mı? Ayni sermaye, belge setine değerleme süreci ekler.
- Yönetim: Limited şirkette müdür ya da müdürler, anonim şirkette yönetim kurulu kimlerden oluşacak? Şirketi kim, hangi yetkiyle temsil edecek?
- Şirket merkezi: Kira sözleşmesi, tapu ya da sanal ofis sözleşmesiyle gösterilebilecek bir adresiniz var mı? Ofis kiralamadan yasal bir iş adresi oluşturmak istiyorsanız sanal ofis seçeneklerimizi inceleyebilirsiniz.
- Faaliyet konusu: Ana sözleşmedeki amaç ve konu maddesi ile seçilecek faaliyet kodları uyumlu olmalı; bazı faaliyetler ayrıca izin veya ruhsat gerektirir.
Bu kararları baştan yazılı hale getirmek, evrak hazırlığını tek seferde ve tutarlı biçimde tamamlamanızı sağlar.
Limited ve Anonim Şirket Kuruluşu İçin Gerekli Evraklar
Sermaye şirketlerinde, yani limited ve anonim şirketlerde, kuruluş başvurusu büyük ölçüde Ticaret Bakanlığı'nın MERSİS sistemi üzerinden hazırlanır ve ardından ticaret sicil müdürlüğüne sunulur. Güncel başvuru koşulları için Ticaret Bakanlığı kaynaklarını ve bağlı olduğunuz ticaret sicil müdürlüğünü takip etmenizi öneririz.
Ortaklara ve yöneticilere ait belgeler
- Ortakların ve yöneticilerin kimlik bilgileri; başvuru sırasında kimliklerin aslının ibrazı istenebilir.
- Ortakların ve yöneticilerin iletişim ve adres bilgileri.
- Şirketi temsil edecek kişilerin imza beyannamesi. Bu beyanname ticaret sicil müdürlüğünde yetkili personel huzurunda ya da noterde düzenlenebilir.
Şirkete ait belgeler
- Ana sözleşme: MERSİS üzerinden hazırlanır. Kurucuların imzaları ticaret sicil müdürlüğünde yetkili personel huzurunda atılabilir veya noter onayıyla tamamlanabilir.
- Kuruluş başvuru dilekçesi: MERSİS'te oluşturulan başvuruya ait çıktı ve tescil talebi.
- Yönetici atamasına ilişkin belge: Müdürler ya da yönetim kurulu üyeleri ana sözleşmede gösterilmemişse ayrı bir kararla belirlenir.
- Unvan: Ticaret unvanının sistemde kullanılabilir olması ve şirket türünü belirten ibareyi içermesi gerekir.
Sermayeye ilişkin belgeler
- Anonim şirkette nakdi sermayenin kanunda öngörülen kısmının tescilden önce bankaya yatırıldığını gösteren banka yazısı istenir.
- Limited şirkette sermaye ödeme koşulları farklı düzenlenmiştir; başvuru öncesinde güncel kuralı ticaret sicil müdürlüğünden teyit etmeniz faydalı olur.
- Rekabet Kurumu payına ilişkin ödeme belgesi gibi kuruluşa özgü dekontlar talep edilebilir.
- Ayni sermaye konuluyorsa, konulan varlığın değerini gösteren değerleme raporu ve varlığa ilişkin belgeler (tapu, ruhsat vb.) gerekir.
Limited ve anonim şirket belge karşılaştırması
| Belge | Limited şirket | Anonim şirket | Not |
|---|---|---|---|
| Ana sözleşme | Gerekli | Gerekli | MERSİS'te hazırlanır |
| Yönetici belirleme | Müdür ya da müdürler | Yönetim kurulu | Ana sözleşmede veya ayrı kararla |
| İmza beyannamesi | Temsile yetkili kişiler için | Temsile yetkili kişiler için | Müdürlükte ya da noterde |
| Sermaye ödeme belgesi | Ödeme koşulları farklı, teyit edin | Tescil öncesi ödenen kısım için banka yazısı | Nakdi sermayede |
| Türe özgü belgeler | Genellikle daha sade set | Anonim şirkete özgü beyanlar istenebilir | Müdürlük uygulamasına bakın |
| Değerleme raporu | Ayni sermaye varsa | Ayni sermaye varsa | Varlık belgeleriyle birlikte |
Şahıs Şirketi Kuruluşunda İstenen Belgeler
Şahıs şirketi tüzel kişiliği olmayan bir işletme türü olduğu için ana sözleşme ve sermaye belgeleri gerekmez; ancak bu, evrak hazırlığının olmadığı anlamına gelmez. Temel belgeler şunlardır:
- Kimlik: İşletme sahibinin kimliği.
- İş yeri belgesi: Kira sözleşmesi, tapu ya da sanal ofis sözleşmesi. Vergi dairesi yoklamasında bu adresin gerçekten kullanıldığı kontrol edilebilir.
- İşe başlama bildirimi: Vergi mükellefiyetinin açılması için yapılan başvuru. Güncel başvuru kanallarını Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden takip edebilirsiniz.
- Sicil kaydı belgeleri: Faaliyetinizin niteliğine göre ya ticaret siciline ve ticaret odasına ya da esnaf ve sanatkârlar siciline ve ilgili meslek odasına kayıt yaptırırsınız. Ticaret siciline kayıtta imza beyannamesi de istenir.
- Faaliyete özgü izinler: Belediyeden alınan iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ya da sektöre özgü izinler.
Tacir mi esnaf mı sayılacağınız, hangi sicile kayıt olacağınızı ve dolayısıyla belge setini değiştirir. Emin değilseniz başvurudan önce ilgili odadan bilgi almanız süreci kolaylaştırır.
Ortak Yapısına Göre Ek Evraklar: Tüzel Kişi, Yabancı Ortak ve Vekil
Temel set herkes için benzerdir; farkı ortakların durumu yaratır.
Tüzel kişi ortak
Bir şirket başka bir şirketin ortağı olacaksa genellikle şu belgeler istenir:
- Ortak olan şirketin yetkili organının, yeni şirkete ortak olma kararı.
- Bu şirketi kuruluşta temsil edecek kişinin yetkisini gösteren belge.
- Ortak şirketin sicil kaydını ve temsil yetkisini gösteren güncel belgeler (ör. imza sirküleri).
Yabancı gerçek kişi ortak
- Pasaportun yeminli tercümesi ve noter onayı.
- Yabancılara özgü vergi kimlik numarası.
- Türkiye'de bulunmayacaksa, işlemleri yürütecek kişi adına düzenlenmiş vekaletname.
Yabancı tüzel kişi ortak
Yabancı şirketin kendi ülkesindeki kaydını ve temsilcilerini gösteren belgeler istenir. Bu belgelerin, ülkesine göre apostil ya da konsolosluk onayı taşıması ve Türkçeye yeminli tercümesinin onaylanması gerekir. Yabancı belgelerde düzenlenme tarihinin güncel olması da önemlidir; eski tarihli bir faaliyet belgesi başvurunun geri dönmesine neden olabilir.
Vekil aracılığıyla başvuru
Ortaklardan biri işlemlere bizzat katılamıyorsa noterde vekaletname düzenletilir. Vekaletnamede hangi yetkilerin bulunduğu kritik önemdedir: ana sözleşmeyi imzalama, imza beyannamesi verme, banka işlemleri gibi yetkilerin açıkça yazılması gerekir. Taslak metin ve yetki listesi için şirket kuruluşu vekaletname örneği yazımıza bakabilirsiniz.
Tescil Sonrası Vergi Dairesi, Oda ve SGK Aşamasında İstenenler
Şirketin tescil edilmesi evrak sürecinin bitmesi demek değildir. Faaliyete başlayabilmek için tescilden sonra da belge hazırlığı devam eder:
- Vergi dairesi yoklaması: Şirket merkezinin bulunduğu adres için kira sözleşmesi, tapu veya sanal ofis sözleşmesi hazır bulundurulur. Kira sözleşmesinin şirket adına ya da kuruluş sürecine uygun biçimde düzenlenmiş olması beklenir.
- İmza sirküleri: Banka hesabı açma, sözleşme imzalama ve resmî yazışmalarda sıkça istenir.
- Oda kaydı: Ticaret odası kaydı ile ilgili kayıt beyannamesi ve oda tarafından istenen diğer bilgiler.
- SGK işyeri bildirgesi: Personel çalıştırılacaksa, sigortalı çalıştırmaya başlamadan önce yapılması gereken bildirimler.
- KEP adresi ve elektronik tebligat: Sermaye şirketleri için resmî yazışmalarda önem taşır.
- Banka hesabı: Bankalar genellikle ticaret sicili gazetesi, imza sirküleri, vergi levhası ve yetkililerin kimliklerini ister.
- Ruhsat ve izinler: Belediye ruhsatı ve faaliyete özgü izinler tescilden sonra da gündeme gelebilir.
Bu aşamayı önceden planlamak, şirketin kâğıt üzerinde kurulup fiilen faaliyete geçemediği bekleme süresini kısaltır.
Evrak Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar ve Kontrol Listesi
Başvuruların önemli bir kısmı eksik belgeden değil, belgeler arasındaki tutarsızlıktan geri döner. En sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- İsim ve unvan uyuşmazlığı: Ana sözleşme, kira sözleşmesi ve banka yazısında şirket unvanının farklı yazılması.
- Adres farkı: MERSİS'e girilen adres ile kira sözleşmesindeki adresin mahalle, kapı ya da daire numarasında uyuşmaması.
- Faaliyet konusu ile kodun çelişmesi: Ana sözleşmedeki amaç ve konu maddesinin, seçilen faaliyet kodlarını kapsamaması.
- Yetersiz vekaletname: Vekilin yapacağı işlemlerden birinin vekaletnamede yer almaması.
- Tarihi geçmiş yabancı belgeler: Apostilli ya da tercüme edilmiş belgelerin güncelliğini yitirmesi.
- Sermaye belgesinde tutar farkı: Banka yazısındaki tutarın ana sözleşmedeki sermaye taahhüdüyle uyuşmaması.
- İmza tutarsızlığı: İmza beyannamesindeki imzanın sonraki belgelerde farklı atılması.
Başvuruyu göndermeden önce kendinize şu kontrol listesini uygulayabilirsiniz:
- Şirket unvanı tüm belgelerde birebir aynı mı?
- Adres her belgede aynı biçimde mi yazılmış?
- Ortakların ve yöneticilerin kimlik bilgileri doğru mu girilmiş?
- Sermaye tutarı, pay dağılımı ve ödeme belgeleri birbiriyle uyumlu mu?
- Yabancı belgelerin onay ve tercümeleri tamam mı, tarihleri güncel mi?
- Vekaletname tüm gerekli yetkileri içeriyor mu?
- Faaliyet için ayrıca izin veya ruhsat gerekip gerekmediği araştırıldı mı?
Evrak Sürecinde Maliyet ve Zamanlama Neye Bağlı?
Evrak hazırlığının süresi ve maliyeti; şirket türüne, imzaların ticaret sicil müdürlüğünde mi yoksa noterde mi atılacağına, yabancı ortak varsa tercüme ve onay işlemlerine ve ayni sermaye için değerleme gerekip gerekmediğine göre değişir. Eksiksiz ve tutarlı hazırlanan bir dosya, düzeltme için tekrar başvuru yapma ihtimalini azaltarak hem zaman hem ek masraf açısından fark yaratır.
Kuruluş paketlerinin kapsamını ve güncel ücretleri görmek için paketler ve fiyatlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Şirket kuruluşu danışmanlığımızla belgelerinizi iletirsiniz; hangi evrakın eksik olduğunu ve hangi adımın sizi beklediğini hesabınızdaki panelden görürsünüz. Resmî işlemler ilgili kurumlar, danışmanlar ve anlaşmalı iş ortakları aracılığıyla yürütülür; siz de süreci tek ekrandan izlersiniz.
Sonuç
Şirket kuruluşu için gerekli evraklar sabit bir liste değil; türünüze, ortak yapınıza ve sermaye biçiminize göre şekillenen bir settir. Kararlarınızı önceden netleştirip belgeler arasındaki tutarlılığı kontrol ederseniz başvurunuzun geri dönme ihtimalini azaltırsınız. Kişisel durumunuza özgü sorularda profesyonel destek almanız her zaman faydalıdır.
Evrak hazırlığından tescil sonrasına kadar her adımı düzenli takip etmek için şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.