ŞİRKET E-TİCARET AJANS FİNANS
Hemen Başla
Hizmetler
FiyatlarHakkımızdaİletişim Giriş Yap Hemen Başla
Blog
LEHTAR ŞİRKET

Şirket Nasıl Açılır? Şahıs, Limited ve Anonim Şirket İçin Adımlar

Şirket açmak; tür seçimi, faaliyet ve adres kararları, resmî kayıt ve tescil sonrası ilk yükümlülüklerden oluşan bir süreçtir. Bu yazı şahıs ve sermaye şirketleri için yolu ayrı ayrı anlatır, açılıştan sonraki ilk haftalara da ışık tutar.

LEHTAR Şirket 9 dk okuma

Şirket açmak için önce şirket türünüzü (şahıs, limited ya da anonim), faaliyet alanınızı ve iş adresinizi belirlersiniz; ardından şahıs şirketinde vergi dairesine işe başlama bildirimi, limited ve anonim şirkette ise MERSİS üzerinden ticaret siciline tescil başvurusu yaparsınız. Kayıt tamamlandıktan sonra vergi yoklaması, defterler, banka hesabı ve fatura altyapısı gibi adımlar gelir. Aşağıda bu yolu türe göre ayrı ayrı, kararlardan ilk faaliyete kadar ele alıyoruz.

Şirket açmak tam olarak ne demek?

Günlük dilde şirket açmak, şirket kurmak ve işyeri açmak çoğu zaman aynı anlamda kullanılır; ancak resmî süreçte birbirinden farklı aşamalar vardır. Bu kavramları ayırmak, hangi kuruma ne zaman başvuracağınızı anlamanızı kolaylaştırır:

  • Kuruluş: Şirketin hukuki varlık kazanması için yapılan başvuru ve hazırlıkların tamamı. Sermaye şirketlerinde esas sözleşmenin hazırlanması ve imzalanmasını kapsar.
  • Tescil: Şirketin ticaret siciline kaydedilmesi. Limited ve anonim şirketler tescille tüzel kişilik kazanır.
  • Vergi kaydı (mükellefiyet): Şirketin vergi dairesinde mükellef olarak kayda geçmesi. Şahıs şirketinde sürecin merkezinde bu adım vardır.
  • Faaliyete başlama: Fatura kesmek, satış yapmak, personel çalıştırmak gibi fiilî ticari hayatın başlaması. Bazı sektörlerde bunun için ayrıca ruhsat veya izin gerekir.

Kısacası şirket açmak tek bir başvuru değil, birbirine bağlı adımlardan oluşan bir zincirdir. Türler, kurucu sayısı ve genel kuruluş mantığını daha geniş çerçevede görmek isterseniz şirket nasıl kurulur rehberimiz iyi bir başlangıç noktasıdır. Bu yazıda ise odak, pratikte sizi bekleyen sıralı adımlar ve açılıştan sonraki ilk haftalar.

Başvurudan önce vermeniz gereken beş karar

Şirket açma sürecinde en çok zaman kaybettiren şey, başvuru sırasında karar değiştirmektir. Aşağıdaki beş konuyu önceden netleştirmek süreci belirgin biçimde sadeleştirir.

1. Şirket türü

Türkiye'de yeni girişimcilerin büyük bölümü üç seçenek arasında karar verir: şahıs şirketi, limited şirket ve anonim şirket. Seçim; sorumluluğun kapsamını, kayıt yolunu, defter ve vergi yapısını, ileride ortak almayı ya da yatırım çekmeyi doğrudan etkiler.

Ölçüt Şahıs şirketi Limited şirket Anonim şirket
Tüzel kişilik Yok, işletme sahibiyle özdeştir Var Var
Kurucu sayısı Tek kişi Tek kişi ile kurulabilir Tek kişi ile kurulabilir
Sorumluluk Sahibi tüm kişisel varlığıyla sorumludur Kural olarak taahhüt edilen sermaye ile sınırlı; kamu borçlarında ayrı kurallar vardır Pay sahipleri kural olarak taahhüt ettikleri sermaye ile sorumlu
Kayıt yolu Vergi dairesi, faaliyete göre ticaret sicili veya esnaf sicili MERSİS üzerinden ticaret sicili MERSİS üzerinden ticaret sicili
Ortaklık devri Devredilebilir bir pay yapısı yoktur Pay devri resmî şekil şartlarına bağlıdır Pay devri görece daha esnektir
Kimlere uygun Tek başına, düşük riskli ve küçük ölçekli başlangıçlar Küçük ve orta ölçekli, ortaklı veya tek kişilik işler Büyüme, yatırım veya halka açılma hedefi olan yapılar

Limited ile anonim arasında kararsızsanız anonim şirket ile limited şirket farkları yazımız sorumluluk, pay ve yönetim açısından ayrıntılı bir karşılaştırma sunar.

2. Ortaklık yapısı

Tek başınıza mı açacaksınız, yoksa ortaklarınız olacak mı? Ortaklı bir yapıda pay oranları, kimin şirketi temsil edeceği, kimin müdür ya da yönetim kurulu üyesi olacağı ve ortaklardan birinin ayrılması hâlinde ne olacağı baştan konuşulmalıdır. Yabancı ortak varsa kimlik, vekâlet ve belge tercümesi gibi ek hazırlıklar gündeme gelir.

3. Faaliyet alanı ve NACE kodu

Şirketin ne iş yapacağı, hem esas sözleşmede amaç ve konu olarak hem de vergi kaydında NACE faaliyet kodu olarak yer alır. Kod seçimi; tabi olduğunuz meslek odasını, bazı sektörel izinleri ve ileride yararlanabileceğiniz destekleri etkileyebilir. Faaliyetinize uygun kodu NACE kodları sorgulama sayfamızdan kod numarası ya da faaliyet adıyla arayabilirsiniz.

4. İş adresi

Şirketin resmî bir adresi olmak zorundadır. Bu adres kendi mülkünüz, kiraladığınız bir ofis ya da anlaşmalı bir sanal ofis olabilir. Vergi dairesi yoklamasında adresin gerçekten kullanılabilir olması beklenir; kira sözleşmesi veya kullanım izni gibi belgeleri önceden hazırlamak gerekir. Ev adresiyle şirket açmak bazı faaliyetler için mümkün olsa da apartman yönetimi, işyeri ruhsatı ve müşteri ziyaretleri açısından her iş için uygun olmayabilir.

5. Unvan ve sermaye

Sermaye şirketlerinde ticaret unvanı; şirket türünü gösteren ibareyi ve en az bir faaliyet konusunu içerecek şekilde belirlenir ve başka bir kayıtlı unvanla karışmamalıdır. Sermaye tutarı ve ödeme şekli ise türe göre farklı kurallara bağlıdır. Asgari sermaye ve ödeme koşulları zaman içinde değişebildiği için güncel düzenlemeyi Ticaret Bakanlığı kaynaklarından teyit etmek en sağlıklısıdır.

Şahıs şirketi nasıl açılır?

Şahıs şirketi, tüzel kişiliği olmayan ve işletme sahibinin kendisiyle özdeş kabul edilen en sade işletme biçimidir. Bu nedenle açılış süreci sermaye şirketlerine göre daha kısadır ve büyük kısmı dijital ortamda başlatılabilir. Genel akış şöyledir:

  1. Faaliyet ve kodu netleştirin. Yapacağınız işin ticari mi yoksa esnaf ve sanatkâr kapsamında mı olduğu, hangi sicile kaydolacağınızı belirler.
  2. Adres belgelerini hazırlayın. Kira sözleşmesi, tapu veya kullanım izni gibi belgeler yoklama sırasında istenebilir.
  3. İşe başlama bildirimini yapın. Vergi dairesine işe başlama başvurusu, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri ve e-Devlet üzerinden başlatılabilir.
  4. Vergi dairesi yoklamasını bekleyin. Görevliler beyan ettiğiniz adreste faaliyetin yapılıp yapılamayacağını kontrol eder.
  5. Oda veya sicil kaydını tamamlayın. Faaliyetinize göre ticaret sicili ve ilgili oda ya da esnaf ve sanatkârlar sicili ile ilgili meslek odası kaydı gerekir.
  6. Sosyal güvenlik durumunuzu kontrol edin. Vergi kaydıyla birlikte kendi adınıza bağımsız çalışan sigortalılığı gündeme gelir; başka bir işte çalışıyorsanız durumunuzu SGK'dan teyit etmeniz faydalı olur.

Şahıs şirketinde dikkat edilmesi gereken temel nokta, işletmenin borçlarından sahibinin kişisel varlığıyla sorumlu olmasıdır. Düşük riskli ve tek kişilik işler için pratik bir başlangıç olsa da yüksek tutarlı sözleşmeler, ithalat-ihracat veya çok sayıda personel gibi riskli yapılarda sermaye şirketi seçeneğini de değerlendirmek gerekir.

Limited veya anonim şirket nasıl açılır?

Limited ve anonim şirketler tüzel kişiliğe sahip sermaye şirketleridir ve ticaret siciline tescil edildikleri anda hukuken var olurlar. Süreç şahıs şirketine göre daha fazla belge ve imza aşaması içerir, ancak mantığı aynıdır: hazırlık, başvuru, tescil, vergi ve faaliyet.

Hazırlık ve MERSİS başvurusu

Kuruluş başvurusu, Ticaret Bakanlığının Merkezi Sicil Kayıt Sistemi olan MERSİS üzerinden yapılır. Bu aşamada:

  • Kurucu ve ortakların kimlik bilgileri girilir.
  • Ticaret unvanı, merkez adresi, sermaye ve pay dağılımı tanımlanır.
  • Şirketin amaç ve konusu belirlenerek esas sözleşme sistem üzerinde oluşturulur.
  • Şirketi temsil edecek müdür ya da yönetim kurulu üyeleri belirlenir.

İmza, belgeler ve sermaye

Esas sözleşme, kurucular tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkili personel huzurunda ya da noterde imzalanır. Sermayenin ödenmesine ilişkin kurallar şirket türüne göre farklıdır; anonim şirketlerde nakdi sermayenin bir kısmının tescilden önce bankaya yatırılması gibi koşullar gündeme gelebilir. Kurucu yurt dışındaysa ya da kuruluşa katılamıyorsa vekâletname ile işlem yapılabilir; vekâletnamenin kapsamının kuruluş işlemlerine uygun olması gerekir.

Tescil ve ilan

Belgeler tamamlandığında ticaret sicili müdürlüğü başvuruyu inceler ve uygun bulursa şirketi tescil eder. Tescil bilgileri Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir. Bu aşamada şirkete MERSİS numarası verilir ve ticaret sicili, şirket kaydını vergi dairesine bildirir.

Vergi kaydı ve yoklama

Tescilden sonra vergi dairesi, şirketin merkez adresinde yoklama yapar. Adresin gerçekten şirket tarafından kullanılabilir olduğu tespit edildiğinde mükellefiyet kesinleşir. Kayıtlı bir adres sorunu bu aşamada süreci uzatabileceği için adres belgelerinin baştan eksiksiz olması önemlidir.

Bu adımların her birinde farklı bir kurumla muhatap olduğunuz için sürecin takibi çoğu girişimciye en çok zorlanılan kısım gibi gelir. Şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimizle şirketinizi açarken yanınızdayız: belgelerinizi iletirsiniz, hangi adımın sizi beklediğini panelden görürsünüz ve resmî işlemler yetkili kurumlar ile anlaşmalı danışmanlar aracılığıyla ilerler.

Şirket açıldıktan sonra ilk haftalarda yapılacaklar

Tescil ya da vergi kaydı tamamlandığında şirket resmî olarak açılmış olur; ancak düzenli faaliyet için birkaç adım daha sizi bekler. Bu adımları atlamak, ilk aylarda ceza veya işlem gecikmesiyle karşılaşmanıza yol açabilir.

  • Defter tasdiki: Tutmanız gereken defterler türünüze göre değişir; sermaye şirketlerinde ticari defterlerin açılış tasdiki ve elektronik defter yükümlülükleri gündeme gelir.
  • Banka hesabı: Şirket adına ticari hesap açılır; tahsilatların ve ödemelerin şahsi hesapla karışmaması muhasebe düzeni için kritiktir.
  • Fatura altyapısı: e-Fatura ve e-Arşiv fatura sistemlerine geçiş, bazı mükellefler için zorunlu, bazıları için isteğe bağlıdır. Hangi grupta olduğunuzu Gelir İdaresi duyurularından takip edin.
  • e-Tebligat: Vergi dairesinden gelen resmî bildirimler elektronik ortamda iletilebilir; bu adresi düzenli kontrol etmek gerekir.
  • SGK işyeri kaydı: Personel çalıştıracaksanız işe başlatmadan önce işyeri tescili ve sigorta girişlerinin yapılması gerekir.
  • Ruhsat ve izinler: Müşteri kabul edilen veya üretim yapılan işyerlerinde belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı gerekebilir.
  • Muhasebe düzeni: Gelir-gider takibini ilk günden düzenli tutmak, beyanname dönemlerinde zaman kazandırır.

Şirket açma ve sonrasındaki hizmet paketlerinin kapsamını incelemek isterseniz güncel paketler ve fiyatlar sayfasına göz atabilirsiniz.

Sektöre ve çalışma biçimine göre farklar

Şirket açmanın temel adımları her sektörde benzer olsa da bazı işler ek izin, belge veya kayıt gerektirir. Bu nedenle faaliyet alanınızı belirlerken sektörel şartları da araştırmanız gerekir.

İnşaat şirketi

İnşaat şirketi açmak isteyenler için şirket türü ve tescil süreci diğer şirketlerle aynıdır; fark, faaliyete başlamadan önce gündeme gelen sektörel yükümlülüklerdedir. Yapı müteahhitliği faaliyeti için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından düzenlenen yetki belgesi gerekir ve belge grubu, iş deneyimi ile mali yeterlilik gibi kriterlere göre belirlenir. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri bu sektörde özellikle ağırdır. Güncel koşulları ilgili bakanlığın resmî kaynaklarından kontrol etmek gerekir.

Gıda, sağlık ve düzenlemeye tabi diğer işler

Gıda üretimi ve satışı, sağlık hizmetleri, eğitim, turizm, finans ve taşımacılık gibi alanlarda ilgili bakanlık veya kurumdan izin, kayıt ya da onay alınması gerekebilir. Bazı faaliyetlerde bu izin olmadan ticaret siciline tescil bile yapılamaz; bu nedenle başvurudan önce sektörünüzün özel şartlarını öğrenmeniz zaman kazandırır.

Online çalışan ve fiziki ofisi olmayan işler

Yazılım, danışmanlık, dijital hizmet veya e-ticaret gibi işlerde fiziksel bir ofise ihtiyaç duymayabilirsiniz. Bu durumda şirketin yasal adresi için sanal ofis seçeneklerimizi değerlendirebilir, kira ve sabit ofis giderlerini başlangıçta düşük tutabilirsiniz. Başvuruların önemli bir kısmının MERSİS, e-Devlet ve Gelir İdaresi sistemleri üzerinden yürütülmesi, e-şirket kavramının da temelini oluşturur; ancak imza, yoklama ve bazı belge işlemleri hâlâ fiziksel adım gerektirebilir.

Şirket açarken sık yapılan hatalar

Yeni girişimcilerin karşılaştığı sorunların çoğu, sürecin en başında verilen kararlardan kaynaklanır. En sık görülen hatalar şunlardır:

  • Türü yalnızca açılış kolaylığına göre seçmek: Şahıs şirketi hızlı açılır, ama büyüme ve ortak alma planı olan bir işte kısa süre sonra tür değişikliği gündeme gelebilir.
  • Faaliyet kodunu dar veya yanlış belirlemek: Gerçekte yapılan işle uyumsuz bir kod, oda kaydında, teşvik başvurularında ve banka işlemlerinde sorun çıkarabilir.
  • Adres belgesini son ana bırakmak: Yoklamada adresin kullanılabilir olmadığı tespit edilirse süreç uzar.
  • Ortaklık şartlarını yazıya dökmemek: Pay oranı, temsil yetkisi ve ayrılma koşulları baştan konuşulmazsa ileride anlaşmazlık doğabilir.
  • Tescilden sonra durmak: Defter, fatura, banka ve sosyal güvenlik adımları tamamlanmadan faaliyete başlamak ceza riskini artırır.
  • Faaliyet olmasa da yükümlülüklerin süreceğini unutmak: Şirket açık olduğu sürece beyanname ve bildirim yükümlülükleri devam eder; kullanılmayan şirketin usulüne uygun kapatılması gerekir.

Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir. Vergi rejimi, sermaye yapısı veya sektörel izinler gibi konularda kişisel durumunuza göre profesyonel destek almanız faydalı olur.

Sonuç

Şirket açmak; doğru türü seçmek, faaliyet ve adres kararlarını netleştirmek, ilgili kayıt ve tescil adımlarını tamamlamak ve ardından vergi, defter, banka ve fatura düzenini kurmaktan oluşur. Şahıs şirketinde süreç vergi dairesi merkezli ve daha kısa, limited ve anonim şirkette ise MERSİS ve ticaret sicili merkezli ve daha kapsamlıdır. Hazırlığı baştan doğru yaparsanız her iki yolda da gereksiz beklemeleri büyük ölçüde önleyebilirsiniz.

Şirketinizi açarken adımları tek yerden takip etmek için şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Merak edilenler

Bir işte çalışırken şirket açabilir miyim?

Genel olarak ücretli olarak çalışan biri de şirket açabilir veya bir şirkete ortak olabilir. Ancak iş sözleşmenizde rekabet yasağı ya da ek iş kısıtı olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Ayrıca şahıs şirketinde kendi adınıza sigortalılık doğabileceği için aynı anda iki statünün nasıl değerlendirileceğini SGK'dan veya bir danışmandan teyit etmeniz yerinde olur. Kamu görevlileri için ayrıca özel kısıtlamalar bulunur.

Şirket açmak için fiziksel bir ofis kiralamak zorunlu mu?

Şirketin resmî bir adresi olması zorunludur, ancak bu adresin mutlaka kiralık bir ofis olması gerekmez. Kendi evinizi, mülkiyetinizdeki bir yeri ya da anlaşmalı bir sanal ofisi kullanabilirsiniz. Önemli olan, vergi dairesi yoklamasında adresin şirket tarafından kullanılabilir olduğunun belgelenebilmesidir. Müşteri kabul eden, üretim yapan veya ruhsat gerektiren işlerde fiziksel bir işyeri gerekebilir.

Şirketi açtım ama hiç faaliyet yapmadım, ne olur?

Şirket açık olduğu sürece, hiç satış ya da fatura olmasa bile beyanname verme, defter tutma ve bazı bildirimleri yapma yükümlülükleri devam eder. Bu yükümlülüklerin aksatılması ceza ile sonuçlanabilir. Faaliyete hiç geçmeyecekseniz şirketi usulüne uygun biçimde kapatmak ya da tasfiye sürecini başlatmak gerekir. Hangi yolun uygun olduğunu şirket türünüze göre bir danışmanla değerlendirmeniz önerilir.

Şahıs şirketini sonradan limited şirkete çevirebilir miyim?

Evet, işler büyüdüğünde şahıs şirketinden limited veya anonim şirkete geçiş mümkündür. Bu geçiş genellikle yeni bir sermaye şirketi kurulması, işletmenin aktif ve pasifleriyle devredilmesi ya da şahıs işletmesinin kapatılması gibi yollarla yapılır. Vergi ve muhasebe sonuçları seçilen yönteme göre değiştiği için geçişi planlamadan önce mevcut durumunuzu profesyonel destekle incelemeniz faydalı olur.

Öğrenciler ya da 18 yaşından küçükler şirket açabilir mi?

Ergin olan, yani 18 yaşını doldurmuş öğrenciler şirket açabilir; öğrencilik tek başına engel değildir. 18 yaşından küçükler için ise yasal temsilci izni, mahkeme kararı gibi ek şartlar gündeme gelir ve süreç daha karmaşıktır. Genç girişimcilere yönelik bazı destek programları da yaş ve statü şartları içerdiği için başvurudan önce ilgili kurumun güncel koşullarını kontrol etmek gerekir.

Yurt dışında yaşayan biri Türkiye'de şirket açabilir mi?

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ve yabancılar da Türkiye'de şirket açabilir veya ortak olabilir. Kuruluşa bizzat katılamayanlar, kapsamı kuruluş işlemlerine uygun bir vekâletname ile işlem yaptırabilir. Yabancılar için vergi kimlik numarası alınması, belgelerin tercümesi ve gerektiğinde apostil onayı gibi ek adımlar gerekir. Güncel şartları ticaret sicili müdürlüğünden teyit etmek en doğrusudur.

BLOG

İlgili yazılar

Tüm yazılar →
10 dk okuma

Şirket Nedir? Türleri, Farkları ve Kuruluştan Kapanışa Rehber

Şirket, ortakların ortak bir ekonomik amaç için sermaye ve emeklerini birleştirdiği, ticaret şirketlerinde tescille tüzel kişilik kazanan bir yapıdır. Bu rehber şirket türlerini, şahıs işletmesinden farkını, tür seçimini ve kuruluştan kapanışa yaşam döngüsünü anlatıyor.

8 dk okuma

E Şirket Nedir? Online Kuruluş, Şirket Türleri ve Dijital Süreçler

E şirket, ayrı bir şirket türü değildir. Şahıs, limited ya da anonim şirketin dijital sistemlerle kurulup yönetilmesini anlatır. Bu rehberde türleri, online ve fiziksel kalan adımları ve kuruluş sonrası dijital yükümlülükleri bulabilirsiniz.

8 dk okuma

Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur? Kararlar, Adımlar ve Sektöre Göre Farklar

Şahıs şirketi; faaliyet kodunu, iş adresini, vergi usulünü ve sicil türünü belirledikten sonra vergi dairesine yapılan işe başlama başvurusuyla kurulur. Bu rehber kararları, adımları, sektöre göre farkları ve kuruluş sonrası ilk ayı ele alır.

LEHTAR ŞİRKET

Şirketinizi kurmaya hazır mısınız?

Kuruluş adımlarını, belgeleri ve süreci tek panelden takip edin.