Mersisten şirket kuruluşu, limited ve anonim şirket gibi ticaret şirketlerinin kuruluş başvurusunun Ticaret Bakanlığı'na bağlı Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden hazırlanmasıdır. Unvan, adres, faaliyet konusu, ortaklar, sermaye ve ana sözleşme sisteme girilir, başvuru ticaret sicili müdürlüğüne gönderilir. İmza, kimlik doğrulama ve bazı ödemeler ise sistemin dışında tamamlanır. Bu yazıda hangi adımın ekranda, hangisinin müdürlükte yapıldığını ve başvuruların en çok nerede takıldığını anlatıyoruz.
MERSİS nedir ve şirket kuruluşunda ne işe yarar?
MERSİS, ticaret sicili kayıtlarının tek bir elektronik veri tabanında tutulmasını sağlayan merkezi sistemdir. Eskiden kuruluş için çok sayıda kâğıt belge hazırlanır ve birden fazla kuruma ayrı ayrı gidilirdi. Bugün kuruluş talebinin büyük kısmı bu sistemde oluşturuluyor; ticaret sicili müdürlüğü başvuruyu sistem üzerinden inceliyor.
Şirket kuruluşu açısından MERSİS'in üç temel işlevi vardır:
- Başvurunun oluşturulması: Şirkete ait bütün bilgiler standart alanlarla girilir. Böylece eksik ya da çelişkili bilgi baştan azalır.
- Ana sözleşmenin hazırlanması: Girilen bilgilerden yararlanarak ana sözleşme taslağı sistemde oluşturulabilir.
- Kurumlar arası veri paylaşımı: Tescil sonrasında şirket bilgileri ilgili kurumlarla paylaşılır. Örneğin vergi kaydı süreci bu entegrasyon sayesinde başlar.
Tescilin ardından şirkete bir MERSİS numarası verilir. Bu numara şirketin kimlik numarası gibidir; antetli kâğıtlarda, faturalarda ve internet sitesinde kullanılması gereken bilgiler arasında yer alır.
Sistemin adresi mersis.gtb.gov.tr şeklindedir. Giriş, e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapılır.
MERSİS'ten hangi şirketler kurulabilir?
MERSİS ağırlıklı olarak Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen ticaret şirketleri için kullanılır. Pratikte en sık kurulan iki tür limited şirket ve anonim şirkettir. Kollektif ve komandit şirket kuruluşları da sicil işlemleri kapsamında bu sistemle ilişkilidir.
Şahıs şirketi diye bilinen gerçek kişi tacir ya da esnaf işletmesinde süreç farklıdır. Genellikle vergi dairesine işe başlama bildirimiyle başlar ve sicil kaydı bu bildirimle bağlantılı ilerler. Bu nedenle "MERSİS'ten şirket kurmak" denildiğinde çoğunlukla sermaye şirketleri kastedilir.
| Şirket türü | MERSİS'teki yeri | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Limited şirket | Kuruluş talebi sistemde hazırlanır | Müdür ataması ve sermaye taahhüdü doğru girilmeli |
| Anonim şirket | Kuruluş talebi sistemde hazırlanır | Yönetim kurulu, pay yapısı ve sermaye ödemesi ayrıntılı girilmeli |
| Kollektif / komandit şirket | Sicil işlemleri sistemle ilişkili | Ortakların sorumluluk türü açıkça belirlenmeli |
| Şahıs işletmesi | Süreç çoğunlukla vergi dairesi üzerinden başlar | MERSİS kuruluş akışı yerine işe başlama adımları izlenir |
Hangi türün size uygun olduğuna henüz karar vermediyseniz, başvuruya geçmeden önce bu kararı netleştirmek gerekir. Tür, sistemde ilk seçilen bilgilerden biridir ve sonraki bütün alanları etkiler.
Başvurudan önce hazırlamanız gerekenler
MERSİS ekranları uzun formlardan oluşur. Bilgiler elinizin altında değilse oturum yarıda kalır, sonradan düzeltme gerekir. Başvuruya başlamadan önce şunları netleştirmeniz işinizi hızlandırır:
- Ticaret unvanı: Birkaç alternatifle gidin. İlk tercih başka bir unvana çok benziyorsa sistem ya da müdürlük kabul etmeyebilir.
- Şirket merkezi adresi: Adres, ulusal adres kayıt sistemindeki biçimiyle seçilir. Kira sözleşmesi, tapu ya da anlaşmalı sanal ofis seçenekleri gibi adresi destekleyen bir dayanağınızın olması gerekir.
- Faaliyet konusu ve NACE kodları: Şirketin ne iş yapacağı hem ana sözleşmenin amaç-konu bölümüne hem de faaliyet kodlarına yansır. Doğru kodu seçmek için e-ticaret NACE kodu rehberimizdeki mantık diğer sektörlere de uyarlanabilir.
- Ortak bilgileri: Her ortağın kimlik bilgileri, adresi ve payı. Yabancı ortak varsa pasaport, vergi numarası ve tercüme gibi ek hazırlıklar gündeme gelir.
- Sermaye tutarı ve dağılımı: Kanuni alt sınırın altında olmamalı, paylar toplamı sermayeye eşit olmalıdır.
- Yönetim yapısı: Limited şirkette müdür ya da müdürler, anonim şirkette yönetim kurulu üyeleri ve temsil yetkisinin nasıl kullanılacağı.
Ortak türüne göre hangi belgelerin istendiğini ayrıntılı görmek isterseniz limited şirket kuruluşu için gerekli evraklar yazımız işinize yarayacaktır.
Mersisten şirket kuruluşu adım adım
Aşağıdaki akış genel bir çerçevedir. Ekran adları ve sıralama zaman içinde güncellenebilir; başvuru sırasında sistemdeki yönlendirmeleri esas alın.
1. e-Devlet ile giriş ve kuruluş talebinin açılması
MERSİS'e e-Devlet şifrenizle ya da e-imza gibi desteklenen yöntemlerle giriş yaparsınız. İlk girişte kullanıcı bilgilerinizi tamamlamanız istenebilir. Ardından şirket kuruluşuna ilişkin yeni bir talep açılır ve şirket türü seçilir. Talep kaydedildiğinde bir takip numarası oluşur; işlemlere sonradan bu numarayla kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.
2. Ticaret unvanının belirlenmesi
Unvan, şirket türünü gösteren ibareyi ve faaliyet konusunu yansıtan en az bir ifadeyi içermelidir. Sistemde benzer unvan sorgusu yaparak çakışma olup olmadığını görebilirsiniz. Sorgunun olumlu çıkması unvanın kesin onaylandığı anlamına gelmez; son değerlendirme ticaret sicili müdürlüğündedir. Ayırt edici bir kelime kullanmak, reddedilme riskini azaltır.
3. Adres, faaliyet konusu ve iletişim bilgileri
Şirket merkezinin bulunduğu il, sicil müdürlüğünü de belirler. Adres seçimi yapıldıktan sonra faaliyet konuları ve NACE kodları girilir. Burada sık yapılan hata, ana sözleşmedeki amaç-konu metniyle faaliyet kodlarının uyuşmamasıdır. İletişim bilgileri ise ileride yapılacak bildirimler için önemlidir; güncel ve sürekli kullandığınız bilgileri girin.
4. Ortaklar, sermaye ve yönetim
Her ortak için kimlik bilgileri, pay miktarı ve sermaye taahhüdü girilir. Ortak tüzel kişiyse, o şirketin temsilcisine ve yetki belgelerine ilişkin bilgiler de istenir. Ardından yönetim organı tanımlanır: limited şirkette müdür ataması, anonim şirkette yönetim kurulu oluşturulması. Temsil yetkisinin münferit mi müşterek mi olacağı bu aşamada belirlenir ve şirketin günlük işleyişini doğrudan etkiler.
5. Ana sözleşmenin oluşturulması
Girdiğiniz bilgilerle sistem ana sözleşme taslağı üretir. Hazır kalıp çoğu standart kuruluş için yeterli olsa da pay devri, kâr dağıtımı, müdürlerin yetkileri ya da ortaklar arası özel kurallar gibi konularda size özgü düzenleme isteyebilirsiniz. Maddelerin nasıl kurgulandığını görmek için şirket ana sözleşmesi örneği yazımıza göz atabilirsiniz. Ana sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapmak ayrı bir sicil işlemi gerektirir; bu yüzden metni dikkatle okuyun.
6. Başvurunun onaya gönderilmesi
Bütün alanlar tamamlandığında talep ticaret sicili müdürlüğüne gönderilir. Müdürlük başvuruyu inceler. Eksik ya da hatalı bir bilgi varsa talep açıklamayla birlikte size iade edilir; düzeltip yeniden gönderirsiniz. İnceleme olumlu sonuçlanınca imza aşamasına geçilir. Bazı müdürlüklerde bu aşama için randevu sistemi kullanılır.
Sistemin dışında kalan adımlar: imza, ödeme ve tescil
MERSİS kuruluşu büyük ölçüde dijitalleştirir, ancak tamamen çevrim içi bir süreç değildir. Kurucuların kimliğinin doğrulanması ve imzaların atılması gibi adımlar yüz yüze yapılır.
| Aşama | Nerede yapılır? | Kısaca ne olur? |
|---|---|---|
| Bilgi girişi ve ana sözleşme taslağı | MERSİS | Şirketin bütün bilgileri sisteme işlenir |
| Başvurunun incelenmesi | Ticaret sicili müdürlüğü (sistem üzerinden) | Eksik varsa talep iade edilir |
| Ana sözleşme imzası | Ticaret sicili müdürlüğü | Kurucular kimlikleriyle imza atar |
| İmza beyannamesi | Ticaret sicili müdürlüğü veya ilgili yetkili merci | Şirketi temsil edecek kişilerin imzası kayda geçer |
| Kuruluşa bağlı ödemeler | Banka ve ilgili kurumlar | Sermaye ödemesi ve kuruluşla ilgili yasal ödemeler yapılır |
| Tescil ve ilan | Ticaret sicili müdürlüğü / Ticaret Sicili Gazetesi | Şirket tüzel kişilik kazanır, kuruluş ilan edilir |
Anonim şirketlerde sermayenin bir bölümünün kuruluş öncesinde bankaya yatırılması gibi türe özgü kurallar bulunur. Limited şirkette sermaye ödemesine ilişkin düzen farklıdır. Güncel şartları ve ödeme kalemlerini başvuru öncesinde ticaret sicili müdürlüğünden ya da Ticaret Bakanlığı'nın duyurularından teyit etmeniz en sağlıklısıdır.
Kuruluşun toplam maliyeti şirket türüne, sermayeye ve tercih ettiğiniz hizmet kapsamına göre değişir. Paket içerikleri ve güncel ücretler için paketler ve fiyatlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Tescilden sonra sizi bekleyen adımlar
Tescil kararıyla şirket hukuken doğar, ancak faaliyete hazır olmak için birkaç adım daha vardır. Bunların bir kısmı MERSİS entegrasyonu sayesinde kendiliğinden başlar, bir kısmını ise sizin takip etmeniz gerekir.
- Vergi kaydı ve vergi numarası: Şirket bilgileri vergi idaresiyle paylaşılır ve vergi numarası oluşur. İşyerinin gerçekten var olduğunu tespit etmek için vergi dairesi yoklaması yapılabilir; adreste bulunabilir olmanız önemlidir.
- Defterlerin açılması: Şirketin tutacağı ticari defterler ve elektronik defter yükümlülükleri, şirket türüne ve iş hacmine göre belirlenir.
- Banka hesabı: Tescil belgeleri ve vergi levhası bilgileriyle şirket adına ticari hesap açılır.
- Çalışan varsa SGK işyeri kaydı: İlk sigortalı işe başlamadan önce işyeri bildirimi yapılmalıdır.
- Dijital yükümlülükler: Elektronik tebligat, kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi ve e-Fatura gibi uygulamalar şirketinizin durumuna göre gündeme gelebilir.
- Oda kaydı: Şirket, bulunduğu yerdeki ticaret ya da sanayi odasının üyesi olur.
Bu adımların hangisinin sizin için zorunlu olduğu sektörünüze, çalışan sayınıza ve faaliyet biçiminize göre değişir. Vergisel ve mali konularda kişisel durumunuz için profesyonel destek almanız yerinde olur.
MERSİS başvurularında sık yapılan hatalar
Müdürlüklerin talepleri iade etme nedenleri çoğunlukla birkaç başlıkta toplanır. Bunları önceden bilmek, süreci gereksiz yere uzatmamanızı sağlar.
Unvan ve faaliyet konusu uyumsuzluğu
Unvanda "inşaat" geçip faaliyet konularında inşaatla ilgili bir madde bulunmuyorsa ya da tam tersi bir durum varsa düzeltme istenebilir. Unvandaki faaliyet ifadesi, amaç-konu bölümünde mutlaka karşılık bulmalıdır.
Adres bilgisindeki tutarsızlıklar
Sistemde seçilen adres ile kira sözleşmesindeki ya da tapudaki adresin farklı olması, sonradan yoklama aşamasında sorun çıkarabilir. Bina ve daire bilgilerini kayıtlı biçimiyle seçin.
Pay ve sermaye hesaplarında hata
Ortakların paylarının toplamı sermayeyle örtüşmezse ya da pay itibari değerleri kurallara uymazsa sistem uyarı verir veya müdürlük düzeltme ister. Hesaplamayı başvurudan önce bir tabloda yapmak işinizi kolaylaştırır.
Yabancı ortak belgelerinin eksikliği
Yabancı uyruklu ya da yurt dışında kurulu bir tüzel kişi ortaksa, belgelerin tercümesi ve onay işlemleri gibi ek gereklilikler doğar. Bu belgeler hazır olmadan başvuruya başlamak, talebin uzun süre beklemesine neden olabilir.
Temsil yetkisinin belirsiz bırakılması
Birden fazla müdür ya da yönetim kurulu üyesi varsa kimin tek başına, kimin birlikte imza atacağı açıkça belirtilmelidir. Belirsizlik, ileride bankada ve resmî işlemlerde sorun çıkarır.
Sonuç
MERSİS, şirket kuruluşunu tek bir dijital akışta toplar; ancak unvan, adres, faaliyet konusu ve ana sözleşme gibi kararların doğru verilmesi hâlâ sizin sorumluluğunuzdadır. Bilgileri önceden hazırlarsanız, başvurunun iade edilme ihtimali azalır ve imza ile tescil aşamasına daha düzenli geçersiniz. Hangi belgenin eksik olduğunu ve hangi adımın sizi beklediğini tek bir panelden takip etmek isterseniz, kurarken yanınızda olduğumuz şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.