"Eşirket" araması çoğunlukla şirket işlemlerinin internet üzerinden yürütüldüğü resmî sistemleri bulmak için yapılır. Akla gelen ilk sistem Ticaret Bakanlığı'nın MERSİS'idir, ancak kuruluş, tescil, vergi, fatura ve tebligat için ayrı portallar vardır. Yani tek bir "eşirket sitesi" yoktur. Bu yazıda hangi işlem için hangi sisteme gideceğinizi, giriş için neye ihtiyacınız olduğunu ve hangi adımların hâlâ fiziksel olarak yapıldığını anlatıyoruz.
Eşirket ne demek? Yazım farkları ve aranan şey
Kullanıcılar aynı kavramı farklı yazımlarla arar: "eşirket", "e-şirket", "e şirket" ya da Türkçe karakter kullanmadan "esirket". Bu yazımların ardında genellikle üç farklı ihtiyaç vardır:
- Giriş yapılacak sistemi bulmak: Şirket kurmak ya da var olan şirketle ilgili bir işlem yapmak için doğru portalı aramak.
- Kavramı anlamak: Dijital ortamda kurulan ve yönetilen şirketin ne anlama geldiğini, hangi yükümlülükleri olduğunu öğrenmek.
- Süreci planlamak: Şirket kuruluşunun ne kadarının internetten yapılabildiğini görmek.
Kavramın kendisini, yani dijital şirket fikrini ve ilgili yükümlülükleri ayrıntılı merak ediyorsanız e-şirket kavramını anlattığımız yazımıza göz atabilirsiniz. Bu yazı ise daha pratik bir soruya yanıt veriyor: hangi iş için hangi ekrana gitmeniz gerekiyor?
Şunu da belirtmek gerekir: Kamu kurumlarının elektronik uygulamalarının adları, kapsamı ve giriş yöntemleri zaman içinde değişebilir. Bir işlemi yapmadan önce ilgili kurumun resmî sitesindeki güncel duyuruları kontrol etmek en sağlıklı yoldur.
Eşirket ekosistemi: Hangi işlem hangi sistemde?
Şirketin hayatı boyunca karşılaşacağınız dijital sistemleri işlev bazında gruplamak, hangi şifrenin ya da imzanın nerede gerektiğini anlamayı kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo genel bir harita sunar.
| İşlem | İlgili sistem | Yürüten kurum |
|---|---|---|
| Kuruluş başvurusu, ana sözleşme, sicil değişiklikleri | MERSİS | Ticaret Bakanlığı |
| Kimlik doğrulama, belge ve kayıt sorgulama | e-Devlet Kapısı | Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi koordinasyonunda |
| Tescil ilanlarının yayımlanması ve görüntülenmesi | Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi | Ticaret Bakanlığı ve TOBB |
| Vergi kaydı, beyanname, borç sorgulama | İnternet vergi dairesi uygulamaları | Gelir İdaresi Başkanlığı |
| e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter | e-Belge sistemleri | Gelir İdaresi Başkanlığı |
| İşyeri tescili, sigortalı bildirimleri | SGK işveren uygulamaları | Sosyal Güvenlik Kurumu |
| Resmî yazışma ve ispat değeri olan elektronik iletişim | KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) | Yetkili KEP hizmet sağlayıcıları |
| Elektronik tebligat | e-Tebligat sistemleri | Kurumlara göre değişir |
Tablodan da görüleceği gibi "eşirket" kavramı aslında birbirine bağlı çalışan bir ağı ifade eder. Örneğin kuruluş MERSİS'te başlar, tescilden sonra bilgiler vergi dairesine aktarılır, faturalama GİB sistemlerinde, çalışan bildirimleri ise SGK tarafında yürür.
MERSİS'in merkezi rolü
MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi), ticaret sicili işlemlerinin elektronik ortamda başlatıldığı ana sistemdir. Limited ve anonim şirket kuruluşunda ana sözleşme bu sistemde hazırlanır, şirket bilgileri buraya girilir ve her şirkete bir MERSİS numarası verilir. Sistemin işleyişini ve kuruluşta hangi ekranların kullanıldığını MERSİS üzerinden şirket kuruluşu yazımızda adım adım anlattık. Güncel duyurular için Ticaret Bakanlığı resmî sitesini takip edebilirsiniz.
Eşirket sistemlerine giriş: Kimlik doğrulama ve yetki
Dijital sistemlerde en sık takılınan nokta giriş ve yetkilendirmedir. Her sistem aynı kimlik doğrulama yöntemini kabul etmez; bir işlem için e-Devlet şifresi yeterliyken başka bir işlem nitelikli elektronik imza gerektirebilir.
Kullanılan başlıca doğrulama yöntemleri
- e-Devlet şifresi: Pek çok sorgulama ve başvuru ekranına giriş için kullanılır. MERSİS dahil birçok kamu sistemine e-Devlet üzerinden kimlik doğrulamayla bağlanılabilir.
- Nitelikli elektronik imza (e-imza): Elektronik ortamda hukuken ıslak imzaya denk sayılan imzadır. Bazı başvuruların ve belgelerin onaylanmasında, ayrıca e-Defter gibi uygulamalarda gerekir.
- Mobil imza: Operatör üzerinden sağlanan, telefonla kullanılan elektronik imza türüdür. Kabul edildiği sistemler sınırlı olabilir.
- Kurum özel şifreleri: Vergi ya da SGK işveren sistemlerinde kuruma özel kullanıcı kodu ve şifre talep edilebilir.
Kim, hangi yetkiyle giriş yapabilir?
Şirket adına işlem yapmak, kişisel hesabınızla giriş yapmaktan farklıdır. Şirketi temsile yetkili kişi olmanız ya da sistemde yetkilendirilmiş olmanız gerekir. Kuruluş aşamasında başvuruyu genellikle kurucu ortaklardan biri başlatır; kuruluştan sonra ise müdür ya da yönetim kurulu üyesi gibi temsil yetkisi olan kişiler işlem yapar.
Muhasebe süreçlerinde çalıştığınız danışmana vergi ya da e-belge sistemlerinde yetki tanımlanabilir. Bu yetkilendirmenin kapsamını ve süresini bilmek önemlidir; gerektiğinde yetkiyi güncelleyebilir ya da kaldırabilirsiniz. Yabancı ortaklar ya da yurt dışında bulunan kurucular için vekâlet ve belge onayı gibi ek adımlar gündeme gelebilir.
Şirket kuruluşunda eşirket akışı adım adım
Limited ya da anonim şirket kuruluşunda dijital ve fiziksel adımlar iç içe ilerler. Genel bir akış şöyle özetlenebilir:
- Ön kararlar: Şirket türü, ticaret unvanı, faaliyet konusu, sermaye, ortaklık yapısı ve şirket adresi belirlenir. Bu kararlar MERSİS'e gireceğiniz bilgilerin temelini oluşturur.
- MERSİS'te kuruluş talebi: Sisteme giriş yapılır, şirket bilgileri girilir ve ana sözleşme oluşturulur. Kurucu ortakların sisteme kendi hesaplarıyla onay vermesi gerekebilir.
- Sermaye ve ödemelerle ilgili işlemler: Şirket türüne ve sermaye yapısına göre banka ve ödeme işlemleri yapılır. Hangi ödemenin hangi aşamada gerektiğini başvuru ekranları ve ilgili sicil müdürlüğü yönlendirir.
- Ticaret sicili müdürlüğü işlemleri: Randevu alınır, imzalar atılır ve gerekli belgeler teslim edilir. Bu adım çoğu durumda fiziksel katılım gerektirir.
- Tescil ve ilan: Onaylanan kuruluş tescil edilir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir.
- Vergi kaydı ve yoklama: Tescil bilgileri vergi dairesine iletilir, vergi numarası belirlenir ve işyeri adresinde yoklama yapılabilir.
- Kuruluş sonrası dijital kurulum: e-imza, KEP adresi, e-Tebligat, e-belge sistemleri ve çalışan varsa SGK işyeri kaydı tamamlanır.
Bu adımların sırası ve ayrıntısı şirket türüne, ortakların durumuna ve sicil müdürlüğüne göre değişebilir. Kuruluşu planlarken hangi adımın sizi beklediğini görmek isterseniz şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimiz ile belgelerinizi iletir, süreci hesabınızdan takip edersiniz.
Şahıs işletmelerinde durum farklı mı?
Şahıs işletmesi bir sermaye şirketi değildir ve MERSİS'teki kuruluş akışı yerine vergi dairesi üzerinden işe başlama süreciyle açılır. İşe başlama bildirimi büyük ölçüde internetten başlatılabilir; faaliyet konusuna göre ticaret sicili ya da esnaf ve sanatkâr siciline kayıt gerekebilir. Bu nedenle "eşirket" deyince akla gelen sistemler şahıs işletmesinde biraz farklı bir sırayla kullanılır.
Kuruluştan sonra eşirket yükümlülükleri
Şirket tescil edildikten sonra dijital sistemlerle ilişkiniz bitmez, aksine yoğunlaşır. Kuruluş sonrasında genellikle şu başlıklarla karşılaşırsınız:
- KEP adresi: Sermaye şirketleri için resmî yazışmalarda ve bazı bildirimlerde kayıtlı elektronik posta adresi beklenir. Başvuru adımları ve dikkat edilecek noktalar için KEP adresi başvuru rehberimize bakabilirsiniz.
- e-Tebligat: Vergi idaresi ve diğer kurumların tebligatları elektronik ortamda iletilebilir. Tebligatlar belirli bir süre sonunda tebliğ edilmiş sayıldığı için sistemi düzenli kontrol etmek önemlidir.
- e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter: Hangi mükelleflerin bu sistemlere geçmesi gerektiği, ciro ve sektör gibi kriterlere göre belirlenir. Güncel kriterleri Gelir İdaresi Başkanlığı sitesinden kontrol etmeniz gerekir.
- SGK işveren kayıtları: Çalışan istihdam ettiğinizde işyeri tescili ve sigortalı bildirimleri SGK sistemleri üzerinden yapılır.
- Sicil değişiklikleri: Adres, sermaye, müdür ya da ortaklık yapısındaki değişiklikler yeniden MERSİS ve ticaret sicili süreçlerine taşınır.
- İnternet sitesi yükümlülüğü: Türk Ticaret Kanunu, bağımsız denetime tabi sermaye şirketleri için internet sitesi kurma ve belirli bilgileri yayımlama yükümlülüğü öngörür. Şirketinizin bu kapsamda olup olmadığını güncel mevzuattan ya da danışmanınızdan teyit edin.
Günlük gelir-gider kaydı, fatura takibi ve tahsilatlar ise resmî sistemlerden bağımsız olarak düzenli tutulması gereken işlerdir. Bu verileri tek ekranda izlemek ve danışmanınızla paylaşmak için dijital ön muhasebe hizmetimizden yararlanabilirsiniz.
Eşirket sürecinde dijitalde kalmayan adımlar ve sık hatalar
"Her şey internetten yapılıyor" düşüncesi, süreçte beklenmedik gecikmelere yol açabilir. Bazı adımlar hâlâ fiziksel katılım ya da ıslak imza gerektirir, bazıları da dijital olsa bile hazırlık ister.
Genellikle fiziksel kalan işlemler
- Ticaret sicili müdürlüğünde imza ve belge teslimi
- Yabancı belgelerin onay ve tercüme süreçleri
- Vergi dairesinin işyeri yoklaması
- e-imza başvurusunda kimlik doğrulama aşaması (sağlayıcıya göre değişir)
Sık yapılan hatalar
- Faaliyet konusunu dar ya da belirsiz yazmak: Ana sözleşmedeki faaliyet konuları ileride yapacağınız işleri kapsamazsa değişiklik gerekebilir.
- Unvanı önceden kontrol etmemek: Benzer ya da aynı unvan başvurunun reddedilmesine neden olabilir.
- Adres belgesini eksik hazırlamak: Kira sözleşmesi, tapu ya da sanal ofis sözleşmesi gibi adres dayanağının uygun olması gerekir. Yasal iş adresi ihtiyacınız varsa sanal ofis seçenekleri de değerlendirilebilir.
- e-imzayı geç almak: Kuruluş sonrası pek çok sistem e-imza gerektirdiği için başvuruyu erken yapmak işleri hızlandırır.
- e-Tebligat ve KEP kutusunu takip etmemek: Okunmayan bildirimler süre kaçırmaya ve yaptırıma yol açabilir.
- Yetkileri dağınık bırakmak: Hangi kişinin hangi sistemde yetkili olduğu kayıt altına alınmazsa ortak ya da çalışan değişikliğinde sorun çıkar.
Bu konular kişisel ve şirketinize özgü sonuçlar doğurabilir; vergi ve hukuki etkileri olan kararlarda profesyonel destek almanız faydalı olur.
Eşirket süreçlerini tek yerden takip etmek
Birden fazla sistemle çalışmanın en zor yanı, hangi adımın tamamlandığını ve sıradakinin ne olduğunu takip etmektir. LEHTAR Şirket, kuruluş sürecinin planlanması, koordinasyonu ve takibi için bir hizmet platformudur; resmî işlemler ilgili yetkili kurumlar ile danışmanlar ve anlaşmalı iş ortakları aracılığıyla yürütülür. LEHTAR Şirket bir kamu kurumu ya da tescil mercii değildir.
Platformda belgelerinizi iletir, eksik olanları görür ve hangi adımın sizi beklediğini panelden izlersiniz. Kuruluş sonrasında sanal ofis, ön muhasebe ve teşvik analizi gibi konularda da aynı hesap üzerinden ilerleyebilirsiniz.
Paket içerikleri ve güncel ücretler hakkında bilgi almak için paketler ve fiyatlar sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sonuç
Eşirket, tek bir site değil; MERSİS, e-Devlet, vergi, SGK, KEP ve e-Tebligat sistemlerinden oluşan bir bütündür. Hangi işlemin hangi sistemde yapıldığını, giriş için hangi kimlik doğrulamanın gerektiğini ve hangi adımların fiziksel kaldığını bilmek, süreci hem hızlandırır hem de hataları azaltır. Kuruluş adımlarınızı düzenli biçimde takip etmek için şirket kuruluşu danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.