ŞİRKET E-TİCARET AJANS FİNANS
Hemen Başla
Hizmetler
FiyatlarHakkımızdaİletişim Giriş Yap Hemen Başla
Blog
LEHTAR ŞİRKET

E Ticaret NACE Kodu: Doğru Faaliyet Kodunu Seçme Rehberi

E ticaret NACE kodu, internetten satış yapan işletmenin resmî kayıtlardaki faaliyetini gösterir ve satış modeline, sattığınız ürüne göre belirlenir. Bu rehber kod yapısını, model bazlı seçimi, kodun etkilerini ve güncel listeyi nereden kontrol edeceğinizi anlatıyor.

LEHTAR Şirket 8 dk okuma

E ticaret NACE kodu, internet üzerinden satış yapan bir işletmenin vergi dairesi ve ticaret sicili kayıtlarında hangi ekonomik faaliyeti yürüttüğünü gösteren sınıflandırma kodudur. Avrupa'da ortak kullanılan NACE Rev. 2 sınıflandırmasında posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret 47.91 sınıfı altında yer alır. Türkiye'de kullanılan listede bu sınıf, satılan ürün grubuna göre altı haneli alt kodlara ayrılabilir. Size uygun kodu satış modeliniz ve sattığınız ürün belirler. Modeller perakende, toptan, kendi üretimini satmak ya da pazaryeri işletmek olabilir.

Bu yazıda kodun nasıl okunduğunu ve hangi modele hangi kod ailesinin uyduğunu anlatıyoruz. Kodun vergiden teşviklere kadar nereleri etkilediğini de bulacaksınız. Son bölüm, yanlış seçimi sonradan nasıl düzelteceğinizi ele alıyor.

NACE kodu nedir ve neden önemlidir?

NACE, Avrupa Birliği'nin ekonomik faaliyetleri sınıflandırmak için kullandığı ortak sistemin kısaltmasıdır. Türkiye'de de vergi kayıtlarında, ticaret sicilinde, istatistik çalışmalarında ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında bu sınıflandırma esas alınır. Kısacası NACE kodu, işletmenizin "ne iş yaptığını" resmî kurumlara tek bir dille anlatır.

Günlük dilde bu koda "faaliyet kodu" ya da "meslek kodu" da denir. Şahıs işletmesi açarken vergi dairesine, limited veya anonim şirket kurarken ticaret sicili sistemine bildirilen faaliyet bu kodla eşleştirilir. Vergi levhanızda yer alan ana faaliyet kodu da buradan gelir.

Kodun yapısı: harf, bölüm, grup, sınıf

NACE kodu genelden özele doğru okunur:

  • Kısım (harf): En geniş kategoridir. Toptan ve perakende ticaret G kısmında yer alır.
  • Bölüm (iki hane): Örneğin 47, motorlu kara taşıtları dışındaki perakende ticareti kapsar; 46 ise toptan ticareti.
  • Grup (üç hane): 47.9, mağaza, tezgâh veya pazar yeri dışında yapılan perakende ticareti ifade eder.
  • Sınıf (dört hane): 47.91, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticarettir.
  • Ulusal alt kırılım (altı hane): Türkiye'de kullanılan listede sınıflar, faaliyeti daha ayrıntılı tarif eden altı haneli kodlara ayrılır.

Başvuru formlarında genellikle bu altı haneli kodu seçersiniz. Bu yüzden yalnız "47.91" bilmek çoğu zaman yetmez; sattığınız ürüne en yakın alt kodu bulmanız gerekir.

E ticaret için hangi NACE kodu seçilir?

"E ticaret" tek bir faaliyet değildir. İnternetten tüketiciye satış yapan bir giyim mağazası ile kendi ürettiği sabunu pazaryerinde satan bir atölye farklı işlerdir. Firmalara toplu satış yapan bir tedarikçi ya da başkalarının ürünlerini listeleyen bir platform da öyle. Aşağıdaki tablo, sık görülen modeller için genellikle değerlendirilen kod ailelerini özetler. Kesin kod, güncel resmî liste ve işinizin ayrıntısı üzerinden belirlenmelidir.

Satış modeli Genellikle değerlendirilen kod ailesi (NACE Rev. 2) Dikkat edilecek nokta
Kendi sitenizden veya pazaryerinde tüketiciye satış 47.91 (internet üzerinden perakende ticaret) Alt kod, satılan ürün grubuna göre değişebilir
Firmalara internetten toplu satış 46 bölümündeki ilgili toptan ticaret sınıfı Satış kanalı değil, satılan ürün ve müşteri tipi belirleyicidir
Kendi ürettiğiniz ürünü internetten satmak İlgili imalat kodu (C kısmı) ve gerekirse perakende kodu Üretim ana faaliyetse ana kod imalat tarafında olabilir
Başkalarının ürünlerinin satıldığı platform işletmek Web portalları (63.12) veya aracılık faaliyetleri Gelir modeline göre değerlendirilmesi gerekir
E-ticaret sitesi kurmak, yazılım geliştirmek Bilgisayar programlama faaliyetleri (62.01) Satış değil hizmet sunuyorsanız bu aile öne çıkar

Ürün grubu ve alt kodlar

Türkiye'deki listede internet üzerinden perakende ticaret, satılan ürün türüne göre ayrıştırılabiliyor. Örneğin ağırlıklı olarak gıda satan bir işletme ile kitap veya giyim satan bir işletme farklı alt kodlara yönlendirilebilir. Satış yelpazeniz çok genişse ve tek bir ürün grubu öne çıkmıyorsa, listede çeşitli ürünleri kapsayan bir alt kod olup olmadığına bakın. Hangi alt kodun size uyduğunu güncel listeden kontrol etmek en güvenli yoldur. Burada tek bir kodu "herkes için doğru" diye önermek yanıltıcı olur.

Ana faaliyet ve yan faaliyet kodları

Bir işletmenin birden fazla faaliyet kodu olabilir. Bunlardan biri ana faaliyet olarak kaydedilir. Ana faaliyet, genellikle gelirinizin büyük kısmını oluşturan ya da işletmenizin asıl uğraşı olan iştir. Hem kendi markanızla üretim yapıp hem de başka markaların ürünlerini internetten satıyorsanız, imalat ve perakende kodlarının ikisine de ihtiyaç duyabilirsiniz. Hangisinin ana faaliyet olacağı, ileride göreceğiniz tehlike sınıfı ve teşvik uygunluğu gibi konuları etkileyebilir.

NACE kodu e-ticaret işletmenizi nerelerde etkiler?

Faaliyet kodu yalnızca bir form alanı değildir. Seçtiğiniz kod, işletmenizle ilgili birçok sürece yansır:

  • Vergi kayıtları: Vergi dairesindeki faaliyet bilginiz ve vergi levhanızdaki ana faaliyet kodu buna göre oluşur.
  • İş sağlığı ve güvenliği: İşyeri tehlike sınıfı NACE koduna göre belirlenir. Çalışan istihdam ettiğinizde hangi yükümlülüklerin doğacağı bu sınıfla ilişkilidir.
  • Teşvik ve destekler: Pek çok destek programında başvuranın faaliyet kodu, destek kapsamındaki sektörlerle karşılaştırılır. Kodunuz program kapsamında değilse başvurunuz uygun görülmeyebilir.
  • Banka ve ödeme hizmetleri: Sanal POS veya ödeme kuruluşu başvurularında faaliyet alanınız sorulabilir. Kayıtlı faaliyetinizle gerçek işinizin uyumlu olması süreci kolaylaştırır.
  • Pazaryeri başvuruları: Bazı pazaryerleri satıcı kaydında vergi levhası ve faaliyet bilgisi ister. Satmak istediğiniz kategoriyle kaydınızın uyumlu olması bu aşamada önem taşıyabilir.
  • İstatistik ve oda kayıtları: Ticaret odası kaydınızda hangi meslek grubunda yer alacağınız da faaliyet bilginizle ilişkilendirilebilir.

E-ticarete yönelik destekleri araştırıyorsanız kodunuzun bu programlarla uyumunu baştan düşünmek faydalıdır. Uygun programları ve izlenecek adımları değerlendirmek için teşvik ve destek danışmanlığı sayfamıza göz atabilirsiniz.

E ticaret şirketi kurarken NACE kodu hangi aşamada seçilir?

NACE kodu, işletmenizi resmî olarak kayda geçirdiğiniz anda gündeme gelir. Hangi aşamada ve nasıl seçileceği, tercih ettiğiniz işletme türüne göre biraz değişir.

Şahıs işletmesinde

Şahıs işletmesi açarken vergi dairesine işe başlama bildirimi yapılır ve bu sırada faaliyet kodu belirtilir. Ticaret odası kaydı gerekiyorsa faaliyet bilginiz orada da yer alır. Küçük ölçekli başlangıçlar için sık tercih edilen bu yapının ayrıntılarını şirket türleri karşılaştırması yazımızda bulabilirsiniz.

Limited ve anonim şirkette

Sermaye şirketlerinde iki ayrı kavram birlikte çalışır. Bunlardan biri esas sözleşmedeki "amaç ve konu" maddesi, diğeri ticaret sicili sistemine girilen NACE kodudur. Amaç ve konu maddesi şirketin yapabileceği işleri sözlü olarak tarif eder. NACE kodu ise bu faaliyetleri sınıflandırır. Esas sözleşmede e-ticareti, ilgili ürün gruplarını ve ileride yapmayı düşündüğünüz bağlantılı faaliyetleri açıkça yazmak, sonradan değişiklik ihtiyacını azaltabilir.

E ticaret için şirket kurmak isteyen girişimcilerin en çok düşündüğü kalemlerden biri maliyettir. Kuruluş masrafları şirket türüne, noter işlemlerine ve ticaret odası kayıt ücreti gibi kalemlere göre değişir.

Paketlerin kapsamını ve güncel tutarları paketler ve fiyatlar sayfamızda görebilirsiniz.

Adres meselesi

İnternetten satış yapsanız da işletmenizin yasal bir adresi olmalıdır. Stok tutmadan çalışan, örneğin tedarikçiden doğrudan gönderim yapan ya da ürünü depoda tutmayan işletmeler için sanal ofis bir seçenek olabilir. Kendi deponuzdan sevkiyat yapacaksanız, adres ve depo yerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir. Seçenekleri sanal ofis hizmetimiz sayfasında inceleyebilirsiniz.

Güncel NACE listesini nereden kontrol edersiniz?

NACE listeleri zaman zaman güncellenir. Bu yüzden bir blog yazısındaki ya da bir forum mesajındaki kodu doğrudan kullanmak yerine resmî kaynağı kontrol etmek en sağlıklı yoldur.

  • Gelir İdaresi Başkanlığı: Vergi kayıtlarında kullanılan faaliyet kodu listesi ve işe başlama süreçleriyle ilgili bilgiler için gib.gov.tr adresine bakabilirsiniz. Mevcut bir işletmeniz varsa kayıtlı faaliyet kodunuzu vergi levhanızdan veya dijital vergi dairesi hesabınızdan görebilirsiniz.
  • Ticaret Bakanlığı: Ticaret sicili işlemleri ve elektronik ticaretle ilgili düzenlemeler için ticaret.gov.tr adresi temel kaynaktır.

Avrupa Birliği, NACE sınıflandırmasının güncellenmiş bir sürümünü (NACE Rev. 2.1) yayımladı. Bu sürümde perakende ticaretin, özellikle internet üzerinden satışın sınıflandırılmasında değişiklikler bulunuyor. Türkiye'de kullanılan listenin bu sürüme ne zaman ve nasıl uyarlandığını resmî kaynaklardan takip etmenizi öneririz. Uyarlama yapıldıysa, eski listede gördüğünüz kod numaraları yenisiyle aynı anlamı taşımayabilir.

E-ticaret faaliyetine başlayan işletmeler için Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) kaydı da gündeme gelebilir. Bu kaydın kimleri, hangi koşullarda kapsadığını güncel mevzuat üzerinden kontrol etmek gerekir.

NACE kodunu değiştirmek veya yeni kod eklemek

İşiniz büyüdükçe faaliyet alanınız değişebilir. Yalnız giyim satarken kozmetiğe geçebilir ya da kendi üretiminize başlayabilirsiniz. Böyle durumlarda kayıtlı faaliyet kodunuzu güncellemek gerekir.

  • Şahıs işletmelerinde faaliyet değişikliği genellikle vergi dairesine yapılan bir bildirimle güncellenir.
  • Limited ve anonim şirketlerde yeni faaliyet esas sözleşmedeki amaç ve konu maddesinin kapsamındaysa kod güncellemesi daha basit olabilir. Kapsamın dışındaysa önce esas sözleşme değişikliği yapılması ve bunun tescil edilmesi gerekebilir.
  • Ana faaliyetin değişmesi tehlike sınıfınızı ve bazı yükümlülüklerinizi etkileyebilir. Bu nedenle değişikliği yapmadan önce sonuçlarını değerlendirmek faydalıdır.

İzlenecek yol işletmenizin durumuna göre farklılaştığı için kendi durumunuzda neyin gerektiğini bir danışmanla netleştirmeniz önerilir.

E ticaret NACE kodu seçiminde sık yapılan hatalar

Kod seçimi birkaç dakikalık bir iş gibi görünse de ileride zaman kaybettirebilecek hatalar sık görülür:

  1. Satış kanalını faaliyet sanmak: "İnternetten satıyorum, o hâlde kodum 47.91" düşüncesi her zaman doğru değildir. Firmalara toplu satış yapıyorsanız toptan ticaret, kendi ürününüzü üretiyorsanız imalat kodu öne çıkabilir.
  2. Ürün grubunu dikkate almamak: Altı haneli alt kodlar ürün türüne göre ayrışabildiği için genel bir kod seçmek, sattığınız ürünle kaydınız arasında uyumsuzluk yaratabilir.
  3. Esas sözleşmeyi dar yazmak: Sermaye şirketlerinde amaç ve konu maddesini yalnız bugünkü işe göre yazmak, birkaç ay sonra yeni bir ürün grubuna geçtiğinizde değişiklik işlemi gerektirebilir.
  4. Eski listeden kod almak: Güncellenmiş sınıflandırmalarla birlikte bazı kodlar değişebilir. Resmî kaynak yerine eski bir listeye güvenmek yanlış seçime yol açabilir.
  5. Teşvik ihtimalini düşünmemek: Bir destek programına başvurmayı planlıyorsanız, kodunuzun program kapsamındaki sektörlerle uyumunu kuruluştan önce kontrol etmek işinizi kolaylaştırır.
  6. Kayıt sonrası güncelleme yapmamak: Faaliyetiniz değiştiği hâlde kaydınızı güncellememek; vergi, banka ve pazaryeri süreçlerinde tutarsızlık yaratabilir.

Sonuç

E ticaret NACE kodu, satış kanalınızdan çok ne sattığınız ve kime sattığınızla belirlenir. Tüketiciye internet üzerinden perakende satışta 47.91 sınıfı başlangıç noktasıdır. Yine de doğru alt kodu, ana ve yan faaliyet ayrımını ve esas sözleşmedeki kapsamı birlikte düşünmek gerekir. Seçimden önce güncel resmî listeyi kontrol edin ve ileride yapmayı planladığınız faaliyetleri de hesaba katın. LEHTAR Şirket ile kuruluş sürecinde hangi adımın sizi beklediğini panelden görürsünüz. Faaliyet tanımınızı netleştirirken danışman desteğinden yararlanırsınız. E-ticaret işletmenizi kurarken yanınızda olmamızı isterseniz şirket kuruluş danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Merak edilenler

Bir işletme birden fazla NACE kodu alabilir mi?

Evet, bir işletmenin birden fazla faaliyet kodu olabilir. Ancak bunlardan biri ana faaliyet olarak kaydedilir. Ana faaliyet genellikle gelirin büyük kısmını oluşturan ya da işletmenin asıl uğraşı olan iştir. Örneğin hem kendi ürününüzü üretip hem de başka markaların ürünlerini internetten satıyorsanız, imalat ve perakende kodlarının ikisine de ihtiyaç duyabilirsiniz. Hangisinin ana faaliyet olacağı tehlike sınıfı ve teşvik uygunluğu gibi konuları etkileyebilir.

Yanlış NACE kodu seçersem ne olur?

Yanlış kod seçmek çoğu zaman düzeltilebilir bir durumdur. Yine de bazı sonuçları olabilir. Teşvik başvurusunda kapsam dışı kalabilirsiniz. Banka veya pazaryeri kayıtlarında tutarsızlık doğabilir. İşyeri tehlike sınıfınız gerçek işinizle uyuşmayabilir. Fark ettiğinizde şahıs işletmelerinde vergi dairesine, sermaye şirketlerinde ise ticaret sicili üzerinden güncelleme yapılması gerekir. Kendi durumunuzdaki doğru yolu bir danışmanla değerlendirmeniz önerilir.

E-ticarete başlamak için şirket kurmak zorunlu mu?

Süreklilik ve kazanç amacı taşıyan düzenli satışlar genellikle bir işletme kaydı gerektirir. Bu kayıt her zaman limited veya anonim şirket olmak zorunda değildir. Pek çok girişimci başlangıçta şahıs işletmesiyle çalışır. Bazı küçük ölçekli faaliyetler için özel düzenlemeler de bulunabilir. Hangi yapının size uygun olduğu satış hacminize, ortaklık durumunuza ve hedeflerinize bağlıdır. Kişisel durumunuz için profesyonel destek almanız faydalı olur.

Yurt dışına internetten satış yapmak için farklı bir NACE kodu gerekir mi?

Faaliyet kodu, satışın yurt içine ya da yurt dışına yapılmasından çok ne sattığınızla ve kime sattığınızla ilişkilidir. Yurt dışındaki tüketicilere internetten perakende satış yapıyorsanız perakende kod ailesi, firmalara toplu satış yapıyorsanız toptan ticaret kodları gündeme gelebilir. İhracata özgü gümrük ve vergi süreçleri ise ayrıca değerlendirilmelidir. Güncel kuralları Ticaret Bakanlığı kaynaklarından kontrol edebilirsiniz.

Kayıtlı NACE kodumu nereden öğrenebilirim?

Kayıtlı ana faaliyet kodunuz vergi levhanızda yer alır. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital vergi dairesi hesabınızdan da mükellefiyet bilgilerinizi görüntüleyebilirsiniz. Limited veya anonim şirketiniz varsa ticaret sicili kayıtlarınızda da faaliyet bilgisi bulunur. Kodun anlamını ve güncel karşılığını öğrenmek için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı güncel faaliyet kodu listesine bakmanız en güvenilir yöntemdir.

NACE kodu KOSGEB gibi desteklere başvuruyu etkiler mi?

Pek çok destek programında başvuranın faaliyet kodu, programın kapsadığı sektörlerle karşılaştırılır. Bu nedenle kodunuz başvurunun uygun görülüp görülmemesinde belirleyici olabilir. Her programın kapsamı farklıdır ve dönem dönem değişebilir. Bir desteğe başvurmayı planlıyorsanız, kuruluş aşamasında kodunuzun ilgili programın güncel kapsamıyla uyumlu olup olmadığını kontrol etmeniz önerilir.

BLOG

İlgili yazılar

Tüm yazılar →
9 dk okuma

E Ticaret Şirketi Kurmak: Başvurudan Önce Kararlar ve Kuruluş Süreci

E ticaret şirketi kurarken önce şirket türü, unvan, faaliyet kodu, adres ve satış kanalı kararlarını netleştirmeniz gerekir. Bu rehber, kuruluş adımlarını, kuruluş sonrası e-ticarete özgü yükümlülükleri ve destek seçerken bakılacak noktaları bir arada sunar.

9 dk okuma

E-Ticaret İçin Şirket Kurmak: Tür Seçimi, Adımlar ve Yükümlülükler

İnternetten düzenli satış yapacaksanız şirket türünü iş modelinize göre seçmeniz, kuruluş sonrasında ise ETBİS, e-belge ve tüketici mevzuatı gibi e-ticarete özgü yükümlülükleri planlamanız gerekir. Bu rehber, kararlardan adımlara ve maliyet kalemlerine kadar süreci bir arada anlatır.

LEHTAR ŞİRKET

Şirketinizi kurmaya hazır mısınız?

Kuruluş adımlarını, belgeleri ve süreci tek panelden takip edin.