Limited şirket kuruluşu için gerekli evrakların temelinde MERSİS üzerinden hazırlanan şirket sözleşmesi, kuruluş dilekçesi, şirket müdürlerinin imza beyannamesi, Rekabet Kurumu payının yatırıldığını gösteren dekont ve ortakların kimlik bilgileri yer alır. Ortaklardan biri yabancıysa, bir şirketse ya da sermayeye para dışında bir varlık konuluyorsa listeye ek belgeler girer. Tescilden sonra ise vergi dairesi, adres ve muhasebe tarafında ayrıca hazırlamanız gereken evraklar vardır.
Bu yazıda evrakları aşama aşama ve ortak yapısına göre ayırıyoruz. Böylece kendi durumunuza hangi belgelerin uyduğunu baştan görebilir, ticaret sicil müdürlüğünde eksik evrak nedeniyle zaman kaybetme ihtimalini azaltabilirsiniz. Kuruluş adımlarının MERSİS ekranlarındaki sırasını merak ediyorsanız limited şirket kuruluşu rehberimiz bu konuyu ayrıntılı anlatıyor; burada odağımız belge listesi.
Evraklar Neden Üç Aşamada Düşünülmeli?
Limited şirket kuruluşu tek bir kurumda tek seferde biten bir işlem değildir. Evraklar, sürecin hangi noktasında istendiğine göre üç gruba ayrılır:
- Kuruluş öncesi hazırlık: Belge olmaktan çok karar niteliğindedir; unvan, adres, faaliyet konusu, sermaye ve ortaklık payları netleşmeden MERSİS'te sözleşme hazırlanamaz.
- Ticaret sicili başvurusu: Şirket sözleşmesi, dilekçe, imza beyannamesi, ödeme dekontları ve ortak yapısına göre ek belgeler bu aşamada sunulur.
- Tescil sonrası: Vergi dairesi yoklaması, işyeri adresine dair belgeler, defter ve muhasebe düzeni, banka hesabı gibi işlemler şirketin fiilen faaliyete başlayabilmesi için gerekir.
Bu ayrımı bilmek, "her şey hazır" sanıp sicil müdürlüğüne gittiğinizde ya da tescilden sonra vergi dairesi yoklamasında sürprizle karşılaşmamanızı sağlar.
Kuruluş Öncesi Netleştirmeniz Gereken Bilgiler
MERSİS'e girmeden önce aşağıdaki bilgilerin kesinleşmiş olması gerekir. Bunlar sonradan değiştirilebilir ama her değişiklik yeni bir tescil işlemi demektir.
Ticaret unvanı
Unvan, şirketin resmî adıdır ve limited şirketlerde şirket türünü gösteren ibareyi içermek zorundadır. Unvanın başka bir şirketle karışmaması, yanıltıcı olmaması ve faaliyet konusuyla uyumlu olması beklenir. Kısaltmanın nasıl yazıldığını limited şirket kısaltması yazımızda bulabilirsiniz.
Faaliyet konusu ve NACE kodu
Şirket sözleşmesindeki "amaç ve konu" maddesi, şirketin hangi işleri yapabileceğini belirler. Vergi tarafında ise ana faaliyet bir NACE koduyla eşleştirilir. Konuyu dar yazmak ileride sözleşme değişikliği gerektirebilir; çok geniş ve ilgisiz faaliyetler yazmak ise bazı izin süreçlerini gereksiz yere tetikleyebilir.
Sermaye, paylar ve müdürler
Ortakların kaç paya sahip olacağı, sermayenin nakdi mi ayni mi konulacağı ve şirketi kimin temsil edeceği bu aşamada kararlaştırılır. Limited şirketlerde asgari sermaye tutarı mevzuatla belirlenir ve zaman zaman güncellenir; güncel tutarı Ticaret Bakanlığı ya da ticaret sicil müdürlüğünden teyit etmeniz en sağlıklısıdır.
Şirket adresi
Şirketin merkez adresi sözleşmeye yazılır ve hangi ticaret sicil müdürlüğüne bağlı olacağınızı belirler. Adresin kira, mülkiyet ya da sanal ofis sözleşmesiyle belgelenebilir olması gerekir; bu belge özellikle tescil sonrası vergi dairesi aşamasında önem kazanır.
Ticaret Sicil Müdürlüğüne Sunulan Temel Evraklar
Limited şirket kuruluşu için gerekli evrakların çekirdeği bu aşamadadır. Aşağıdaki tablo, hemen her kuruluşta karşınıza çıkan belgeleri özetler:
| Belge | Nerede hazırlanır | Kim için gerekir |
|---|---|---|
| Kuruluş dilekçesi | MERSİS üzerinden oluşturulur | Şirket adına, yetkili kişi imzasıyla |
| Şirket sözleşmesi (ana sözleşme) | MERSİS'te hazırlanır, imzalar onaylatılır | Tüm kurucu ortaklar |
| İmza beyannamesi | Ticaret sicil müdürlüğü veya noter | Şirketi temsile yetkili müdürler |
| Müdürlük görevini kabul beyanı | Ortak olmayan müdür atanıyorsa | Dışarıdan atanan müdür |
| Rekabet Kurumu payı dekontu | Bankaya ödeme sonrası | Şirket adına |
| Sermaye ödemesine ilişkin belge | Ödeme yapılmışsa banka dekontu | Nakdi sermaye koyan ortaklar |
| Kimlik bilgileri | T.C. kimlik numarası ile sistemde | Kurucu ortaklar ve müdürler |
| Oda kayıt beyannamesi | İlgili ticaret veya sanayi odası | Şirket ve yetkililer |
Şirket sözleşmesi
Şirket sözleşmesi; unvanı, merkezi, faaliyet konusunu, sermayeyi, payların dağılımını, yönetim ve temsil düzenini gösteren temel belgedir. MERSİS'te hazır şablon üzerinden hazırlanır ve kurucuların imzaları ticaret sicil müdürlüğü yetkilisi huzurunda ya da noterde onaylatılır. Sözleşmede yazan her bilginin diğer belgelerle birebir aynı olması gerekir; unvandaki bir harf farkı bile başvurunun geri dönmesine yol açabilir.
Kuruluş dilekçesi
MERSİS'te sözleşme onaylandıktan sonra sistem kuruluş dilekçesini üretir. Dilekçe, şirketi temsile yetkili kişi tarafından imzalanır ve diğer evraklarla birlikte sicil müdürlüğüne sunulur.
İmza beyannamesi
Şirketi temsil edecek müdürlerin, şirket unvanı altında atacakları imzayı resmî olarak beyan ettikleri belgedir. Bankalar, vergi dairesi ve karşı taraflar, şirket adına atılan imzanın yetkili kişiye ait olduğunu bu beyannameyle kontrol eder. Birden fazla müdür varsa her biri için ayrı beyanname gerekir; temsil şeklinin (münferit ya da müşterek) sözleşmeyle uyumlu olması önemlidir.
Sermaye ve Rekabet Kurumu payı
Kuruluş aşamasında sermaye üzerinden hesaplanan Rekabet Kurumu payının bankaya yatırıldığını gösteren dekont istenir. Nakdi sermayenin ödenme zamanı konusunda mevzuat, ödemenin tescilden sonra belirli bir süre içinde yapılmasına imkân tanır. Sermayeyi kuruluştan önce yatırmayı tercih ederseniz banka dekontu evrak dosyasına eklenir. Süre ve uygulama ayrıntıları değişebildiği için kendi başvurunuz öncesinde sicil müdürlüğünden güncel bilgiyi almanız iyi olur.
Müdürlük kabul beyanı
Limited şirkette müdür, ortaklardan biri olabileceği gibi dışarıdan da atanabilir. Ortak olmayan biri müdür olarak atanıyorsa, bu kişinin görevi kabul ettiğini gösteren yazılı beyan istenir. Ortak olan müdürler için bu irade genellikle şirket sözleşmesindeki imzayla ortaya konmuş sayılır.
Ortak Yapısına Göre İstenen Ek Belgeler
Tüm ortaklar Türk vatandaşı gerçek kişiyse evrak dosyası görece sadedir; kimlik doğrulama büyük ölçüde T.C. kimlik numarası üzerinden yapılır. Ortaklar arasında yabancı uyruklu kişiler, yerli ya da yabancı şirketler bulunuyorsa ek belgeler devreye girer.
| Ortak türü | Genellikle istenen ek belgeler |
|---|---|
| Türk vatandaşı gerçek kişi | Ek belge genellikle gerekmez; kimlik bilgisi sistemden doğrulanır |
| Yabancı gerçek kişi | Pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi, vergi kimlik numarası (potansiyel vergi numarası), varsa ikamet bilgisi |
| Türkiye'de kurulu tüzel kişi (şirket) | Ortak olma kararını içeren yetkili organ kararı, şirketi temsil edecek kişinin yetki belgesi ve imza sirküleri |
| Yabancı tüzel kişi | Şirketin kayıtlı olduğu ülkeden alınan faaliyet belgesi, ortak olma kararı, temsilci yetki belgesi; apostil veya konsolosluk onaylı ve noter onaylı Türkçe tercümeleri |
| Vekil aracılığıyla işlem | İşlemi kapsayan özel yetkili vekaletname; yurt dışında düzenlenmişse onay ve tercüme |
Yabancı ortaklarda dikkat edilecekler
Yabancı belgelerde en sık sorun, onay zincirinin eksik kalmasıdır. Belgenin düzenlendiği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne tarafsa apostil şerhi, değilse o ülkedeki Türk konsolosluğunun onayı aranır. Ardından belgenin Türkçeye yeminli tercümesi yapılıp noter onayından geçirilir. Yabancı ortak için vergi kimlik numarası ise vergi dairesinden pasaportla alınır ve MERSİS kaydında kullanılır.
Tüzel kişi ortaklarda dikkat edilecekler
Bir şirketin başka bir limited şirkete ortak olması, o şirketin yetkili organının kararıyla mümkündür. Bu karar, ortaklığa katılacak tutarı ve kuruluş işlemlerinde şirketi kimin temsil edeceğini açıkça göstermelidir. Temsil edecek kişinin imza yetkisi, ortak şirketin güncel sicil kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.
Ayni Sermaye ve İzin Gerektiren Faaliyetler
Para dışında varlık konuluyorsa
Sermayeye taşınmaz, araç, makine, fikri mülkiyet hakkı gibi para dışındaki değerler konuluyorsa buna ayni sermaye denir. Bu durumda konulan varlığın değerinin bağımsız bir değerlemeyle ortaya konması beklenir; değerleme raporu genellikle mahkeme tarafından görevlendirilen bilirkişi aracılığıyla hazırlanır. Taşınmaz ya da araç gibi sicile kayıtlı varlıklarda ilgili sicilde gerekli şerhlerin işlenmesi ve buna dair belgelerin dosyaya eklenmesi gerekebilir. Ayni sermaye süreci nakdi sermayeye göre daha uzun sürer; kuruluş takviminizi buna göre planlamanız faydalı olur.
Faaliyet konusu özel izne bağlıysa
Bazı sektörlerde şirket kurulmadan önce ya da sözleşmenin tescilinden önce ilgili bakanlık veya düzenleyici kurumdan izin ya da uygun görüş alınması gerekir. Finans, sigorta, enerji, özel eğitim ve güvenlik gibi alanlar bu duruma örnek gösterilebilir. Faaliyet konunuzun izne tabi olup olmadığını ilgili kurumun resmî sitesinden ya da ticaret sicil müdürlüğünden teyit etmeden sözleşmeyi kesinleştirmemeniz önerilir.
Tescil Sonrası Hazırlanacak Evraklar
Şirket tescil edildiğinde ticaret sicili kaydı ilgili kurumlarla paylaşılır; ancak şirketin faaliyete hazır olması için sizin tamamlamanız gereken başka belgeler de vardır.
Vergi dairesi ve adres belgeleri
Vergi dairesi, kuruluş bildiriminin ardından şirket adresinde yoklama yapar. Bu aşamada adresin şirkete ait olduğunu ya da şirketin bu adresi kullanma hakkı bulunduğunu gösteren bir belge hazır olmalıdır:
- Kiralık işyerinde, şirket adına düzenlenmiş kira sözleşmesi
- Ortaklardan birine ait mülkte, tapu bilgisi ve gerekiyorsa malikin kullanım izni
- Sanal ofis kullanılıyorsa, hizmet sağlayıcıyla yapılmış sanal ofis sözleşmesi
Fiziksel ofise ihtiyacınız yoksa sanal ofis seçeneklerimizle şirketiniz için yasal bir iş adresi oluşturabilir, adres belgesini kuruluş öncesinde hazır edebilirsiniz.
Muhasebe ve defter düzeni
Limited şirketler bilanço esasına göre defter tutar. Şirketin e-defter kapsamına girip girmediğine göre defterlerin açılış işlemleri farklılaşır. Muhasebe hizmeti alacağınız kişi ya da firmayla yapacağınız hizmet sözleşmesi ve vergi dairesi işlemlerinde kullanılacak yetkilendirmeler de bu aşamada gündeme gelir. Ayrıca e-Tebligat ve kullanım zorunluluğuna bağlı olarak e-Fatura gibi elektronik uygulamalara geçiş için başvuru yapmanız gerekebilir.
Banka, SGK ve belediye
Şirket adına banka hesabı açarken genellikle ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri ve vergi levhası istenir. İlk çalışanınızı işe aldığınızda SGK işyeri tescili, fiziksel bir işyeri açıyorsanız faaliyetinize göre belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı süreçleri devreye girer.
Sık Yapılan Evrak Hataları
Deneyimler, başvuruların çoğunlukla aynı birkaç nedenle geri döndüğünü gösterir. Bunlara dikkat etmek süreci belirgin biçimde hızlandırır:
- Belgeler arasında bilgi uyumsuzluğu: Unvan, adres ya da müdür adının sözleşmede, dilekçede ve imza beyannamesinde farklı yazılması.
- Temsil şeklinin yanlış kurgulanması: Sözleşmede müşterek temsil öngörülürken imza beyannamesinin münferit temsile göre düzenlenmesi.
- Yabancı belgelerde onay eksikliği: Apostil veya konsolosluk onayı olmadan yalnızca tercümeyle gelinmesi.
- Eski tarihli yetki belgeleri: Tüzel kişi ortakların güncelliğini yitirmiş imza sirküleri ya da faaliyet belgesiyle başvurması.
- Adres belgesinin hazır olmaması: Tescil tamamlansa da vergi dairesi yoklamasında kira veya sanal ofis sözleşmesinin sunulamaması.
- Faaliyet konusunun izin şartının atlanması: İzne tabi bir işin sözleşmeye yazılıp ilgili kurumdan görüş alınmaması.
Süreç ve Maliyet Planlaması
Evrak listesi netleştiğinde okurların sorduğu bir sonraki soru genellikle sürenin ve masrafın ne olacağıdır. Masraflar; sermaye tutarına, ortak yapısına, ayni sermaye bulunup bulunmamasına ve tercüme, onay, adres gibi ek ihtiyaçlara göre değişir.
Kuruluş paketlerinin kapsamını ve güncel ücretleri paketler ve fiyatlar sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Kuruluş sürecinde hangi belgenin hazır olduğunu, hangisinin sizi beklediğini ve bir sonraki adımı hesabınızdaki panelden takip edersiniz. Böylece ortaklar arasında evrak toplarken neyin eksik kaldığını tek ekrandan görebilir, danışman desteğiyle belgelerinizi sicil başvurusuna hazır hâle getirebilirsiniz. Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir; şirketinize özgü sermaye, ortaklık ve vergi kararları için profesyonel destek almanız önerilir.
Sonuç
Limited şirket kuruluşu için gerekli evraklar; şirket sözleşmesi, kuruluş dilekçesi, imza beyannamesi ve ödeme dekontlarından oluşan bir çekirdek ile ortak yapısına, sermaye türüne ve faaliyet konusuna göre eklenen belgelerden oluşur. Tescilden sonra adres, vergi ve muhasebe tarafını da hesaba katarsanız süreç kesintisiz ilerler. Evraklarınızı adım adım hazırlamak ve süreci tek yerden izlemek için şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.