Limited şirket kuruluşu maliyeti tek bir kalemden oluşmaz. Ticaret sicili tescili ve ilanı, ticaret odası kaydı, Rekabet Kurumu payı ve gerekirse noter işlemleri gibi resmî masraflar bu maliyetin bir parçasıdır. Bunlara ana sözleşme hazırlığı ve danışmanlık gibi hazırlık giderleri, adres, defter, elektronik imza ve muhasebe gibi kuruluş sonrası giderler eklenir. Toplam tutarı en çok sermaye miktarınız, ortak sayınız ve yapınız, şirket adresiniz ve faaliyet alanınız belirler. Bu yazıda her kalemin ne zaman ortaya çıktığını, neye göre değiştiğini ve bütçenizi nasıl planlayabileceğinizi bulacaksınız.
Limited Şirket Kuruluşu Maliyeti Neyi Kapsar?
Maliyet hesabına başlamadan önce iki kavramı ayırmak gerekir: kuruluş masrafı ve esas sermaye.
- Esas sermaye, ortakların şirkete koyduğu ve şirketin malvarlığına geçen değerdir. Harcanıp kaybolan bir para değildir. Şirket bu tutarı faaliyetlerinde kullanır. Limited şirketler için kanunda bir asgari sermaye tutarı belirlenmiştir. Bu tutar zaman içinde güncellenebildiği için kuruluş öncesinde Ticaret Bakanlığı kaynaklarından kontrol etmeniz iyi olur.
- Kuruluş masrafı, şirketin tüzel kişilik kazanması ve faaliyete hazır hâle gelmesi için ödenen harç, ücret, pay ve hizmet bedelleridir. Bu tutar şirkete geri dönmez.
Sermayenin ne zaman ve hangi şekilde ödeneceği nakit planınızı doğrudan etkiler. Yine de sermaye bir masraf kalemi değildir. Pek çok girişimci "kuruluş maliyeti" derken bu iki kalemi tek bir sayıda topladığı için bütçesini olduğundan yüksek ya da düşük görür. Doğru planlama için bu iki kalemi ayrı tutun. Bir de üçüncü bir grup var: kuruluş sonrası düzenli giderler. Tescil tamamlandıktan sonra muhasebe, adres, aidat ve beyan yükümlülükleri başlar. Bunlar kuruluş faturasında görünmez ama ilk yılın gerçek maliyetini oluşturur.
Tescil Aşamasındaki Resmî Masraf Kalemleri
Limited şirket kuruluşu, MERSİS üzerinden başvurunun oluşturulması ve ticaret sicili müdürlüğünde tescille tamamlanır. Bu aşamada çıkan resmî masraflar ilgili kurumların güncel tarifelerine göre belirlenir ve her yıl değişebilir.
Ticaret sicili tescili ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı
Şirketin sicile kaydı için tescil harcı ve ücretleri ödenir. Kuruluşun Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmesi için de ayrı bir ilan bedeli alınır. İlan bedeli, ilan metninin uzunluğuna göre değişebilir. Uzun bir amaç ve konu maddesi ilan metnini, dolayısıyla bu kalemi de büyütebilir.
Ticaret odası kayıt ücreti
Şirket, merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret odasına ya da ticaret ve sanayi odasına kaydolur. Kayıt sırasında giriş ücreti ödenir. Ardından her yıl aidat ödenir. Oda ücretleri odadan odaya ve şirketin sermayesi ya da derecesi gibi ölçütlere göre farklılaşabilir. Bu nedenle başka bir şehirde kurulan bir şirketin oda masrafı sizinkiyle aynı olmayabilir.
Rekabet Kurumu payı
Sermaye şirketlerinin kuruluşunda, esas sermaye üzerinden hesaplanan bir Rekabet Kurumu payı yatırılır. Bu kalem doğrudan sermayeye bağlı olduğundan sermayeyi yüksek belirlediğinizde pay da artar. Güncel oranı başvuru sırasında ilgili kurumdan ya da sicil müdürlüğünden teyit edin.
Noter ve imza işlemleri
Ana sözleşme ve müdür imza beyannamesi, koşullara göre ticaret sicili müdürlüğünde ya da noterde imzalanabilir. Noter tercih edildiğinde veya bir ortak vekil aracılığıyla işlem yaptığında noter ücretleri devreye girer. Bu ücretler belge sayısına ve sayfa sayısına göre değişir. Vekaletnamede hangi yetkilerin yer alması gerektiğini merak ediyorsanız şirket kuruluşu vekaletname örneği yazımıza göz atabilirsiniz.
Hazırlık ve Danışmanlık Giderleri
Resmî masrafların yanında, başvurunun doğru hazırlanması için harcanan zaman ve hizmet de maliyetin parçasıdır. Bu kalemler isteğe bağlı görünse de hatalı bir başvurunun yaratacağı tekrar masrafı ve zaman kaybı düşünüldüğünde çoğu girişimci için önemlidir.
- Ana sözleşme hazırlığı: Amaç ve konu maddesi, sermaye dağılımı, müdürlük ve temsil yetkisi, pay devri hükümleri gibi maddelerin şirketinize uygun yazılması gerekir. Sonradan yapılan her ana sözleşme değişikliği yeni bir tescil ve ilan masrafı anlamına gelir. İlk metni özenle hazırlamak bu nedenle uzun vadede tasarruf sağlar.
- Belge hazırlığı: Kimlik, adres ve imza belgeleri, tüzel kişi ortak varsa yetki belgeleri ve karar metinleri hazırlanır.
- Yabancı ortak belgeleri: Yabancı uyruklu ortaklarda pasaport tercümesi, noter onayı ve gerektiğinde apostil gibi işlemler ek maliyet ve süre doğurur.
- Ayni sermaye değerlemesi: Sermayeye nakit dışında bir değer, örneğin bir araç ya da makine koyuyorsanız bu değerin bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir. Bu da ayrı bir gider kalemidir.
- Danışmanlık ve süreç takibi: Hangi belgenin hangi sırayla hazırlanacağını, randevuların ve onayların takibini bir danışmanla yürütmek isteyebilirsiniz.
Hangi belgelerin sizi beklediğini görmek için limited şirket kuruluşu için gerekli evraklar rehberimiz ortak türüne göre bir liste sunuyor. Süreci planlarken danışman desteği almak isterseniz şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimiz ile kuruluşunuzun her adımını tek hesaptan takip edersiniz. Bu adımlar arasında belge yükleme, eksik bildirimi ve randevu takibi de yer alır.
Kuruluş Sonrası İlk Aylarda Ortaya Çıkan Giderler
Tescil tamamlandığında şirketiniz hukuken vardır ama henüz faaliyete tam hazır değildir. Aşağıdaki kalemler genellikle tescilin hemen ardından gündeme gelir ve bütçede sıklıkla unutulur.
Şirket adresi
Limited şirketin bir merkez adresine ihtiyacı vardır. Vergi dairesi bu adreste yoklama yapabilir. Seçenekler kabaca üçe ayrılır: kendi mülkünüz, kiralık ofis ve sanal ofis. Kiralık ofiste kira bedelinin yanında kira stopajı, depozito, aidat ve tefrişat gibi kalemler de doğar. Fiziksel bir ofise ihtiyacınız yoksa sanal ofis seçenekleri ile yasal bir iş adresi oluşturarak sabit giderlerinizi azaltabilirsiniz. Bu seçeneğin faaliyet alanınıza uygun olup olmadığını önceden değerlendirmeniz gerekir.
Ticari defterler ve elektronik araçlar
Limited şirketlerin tutması gereken ticari defterler vardır. Bu defterlerin açılış onayı için noter veya elektronik defter sistemi kullanılır. Ayrıca şu kalemleri göz önünde bulundurun:
- Müdür için elektronik imza ve şirket için mali mühür,
- Kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi,
- e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter gibi uygulamalar için entegrasyon ya da yazılım giderleri,
- Vergi dairesi işlemleri ve e-Tebligat hazırlığı.
Şirketinizin hangi elektronik uygulamalara tabi olduğu faaliyet ve ciro gibi ölçütlere bağlıdır. Güncel kapsamı Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından kontrol edebilirsiniz.
Muhasebe ve beyanname hizmeti
Limited şirket bilanço esasına göre defter tutar ve düzenli beyan yükümlülükleri vardır. Muhasebe hizmeti aylık olarak ödenen, ilk yılın en belirleyici gider kalemlerinden biridir. Gelir-gider takibinizi düzenli tutmak bu hizmeti verimli kullanmanızı kolaylaştırır.
Sigorta ve personel giderleri
Ortakların ve müdürlerin sosyal güvenlik durumu, şirket bünyesinde çalıştırılacak personel ve bunlara bağlı prim yükümlülükleri aylık bütçeyi doğrudan etkiler. Bu konu kişisel duruma göre çok farklılaştığından, kuruluş öncesinde profesyonel destek alarak kendi tablonuzu netleştirmeniz önerilir.
Faaliyete özel izin ve ruhsatlar
Bazı sektörlerde işyeri açma ve çalışma ruhsatı, sektörel lisanslar, belgeler ya da sigortalar gerekir. Gıda, sağlık, turizm, taşımacılık ve eğitim alanlarında bu kalemler toplam bütçenin ciddi bir kısmını oluşturabilir.
Limited Şirket Maliyetini Değiştiren Etkenler
İki limited şirketin kuruluş maliyeti, aynı şehirde ve aynı yıl kurulsalar bile birbirinden epey farklı olabilir. Aşağıdaki tablo, hangi kalemin neye göre değiştiğini özetliyor.
| Kalem | Ne zaman ortaya çıkar? | Neye göre değişir? | Niteliği |
|---|---|---|---|
| Tescil harcı ve ücretleri | Tescil başvurusunda | Güncel tarife | Tek seferlik |
| Ticaret Sicili Gazetesi ilanı | Tescil sonrasında | İlan metninin uzunluğu | Tek seferlik |
| Ticaret odası kaydı | Tescil aşamasında | Oda, sermaye, derece | Kayıt tek seferlik, aidat yıllık |
| Rekabet Kurumu payı | Tescil öncesinde | Esas sermaye tutarı | Tek seferlik |
| Noter işlemleri | Belge hazırlığında | Vekalet, yabancı ortak, belge sayısı | Duruma bağlı |
| Ayni sermaye değerlemesi | Tescil öncesinde | Ayni sermayenin varlığı | Duruma bağlı |
| Şirket adresi | Tescil öncesinde ve sonrasında | Ofis türü, konum | Düzenli |
| Defter, e-imza, mali mühür, KEP | Tescil sonrasında | Şirketin yükümlülükleri | Kurulum tek seferlik, yenileme düzenli |
| Muhasebe hizmeti | İlk aydan itibaren | İşlem hacmi, personel sayısı | Aylık |
| Sektörel izin ve ruhsat | Faaliyete başlamadan önce | Faaliyet alanı, belediye | Duruma bağlı |
Tabloyu kendi şirketinize uyarlarken özellikle şu sorular belirleyicidir:
- Sermaye ne kadar olacak? Rekabet Kurumu payı ve bazı oda ücretleri sermayeyle birlikte artar.
- Kaç ortak var, hepsi Türkiye'de mi? Vekaletle işlem, yabancı ortak ve tüzel kişi ortak ek belge ve noter masrafı getirir.
- Adres nerede olacak? Kira ve oda kaydı şehre ve bölgeye göre farklılaşır.
- Hangi sektördesiniz? Ruhsat ve lisans gerektiren faaliyetler bütçeyi belirgin biçimde büyütür.
- Ana sözleşme ne kadar kapsamlı? Gereksiz uzun bir amaç ve konu maddesi ilan bedelini artırabilir. Eksik bir madde ise ileride değişiklik masrafı doğurur.
Şahıs şirketi ve anonim şirketle karşılaştırmalı bir genel bakış arıyorsanız şirket kurmak maliyeti yazımız şirket türlerine göre farkları ele alıyor. Bu yazı ise yalnızca limited şirkete odaklanıyor.
Limited Şirket İçin Kuruluş Bütçesi Nasıl Planlanır?
Gerçekçi bir bütçe, kuruluş masrafını ilk yılın düzenli giderleriyle birlikte düşünmeyi gerektirir. Aşağıdaki sıra planlamayı kolaylaştırır:
- Kararları netleştirin. Ortak yapısı, sermaye tutarı, müdür kim olacak, merkez adresi ve faaliyet konusu belli olmadan sağlıklı bir maliyet çıkmaz.
- Tek seferlik ve düzenli giderleri ayırın. Tescil, ilan ve kayıt gibi kalemleri bir sütuna, muhasebe, adres ve aidat gibi kalemleri diğer sütuna yazın.
- Güncel tarifeleri kontrol edin. Harç, ilan ve oda ücretleri dönemsel olarak güncellenir. Geçmiş yılların tutarlarıyla yapılan hesap yanıltıcı olur.
- Duruma bağlı kalemleri ekleyin. Vekaletname, tercüme, apostil, ayni sermaye değerlemesi ve sektörel izin size uygulanıyorsa bütçeye katın.
- İlk yılın en az birkaç ayını hesaplayın. Şirket gelir üretmeye başlamadan önce de muhasebe, adres ve prim giderleri işler.
- Bir pay ayırın. Eksik belge, ek randevu veya ana sözleşme düzeltmesi gibi beklenmedik kalemler için bütçede esneklik bırakın.
Kuruluş paketlerinin hangi hizmetleri kapsadığını ve güncel ücretlerini görmek için paketler ve fiyatlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Maliyeti Gereksiz Yere Artıran Sık Hatalar
Kuruluş maliyetinin bir kısmı kaçınılmazdır. Bir kısmı ise hazırlık eksikliğinden doğar. En sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
- Faaliyet konusunu dar yazmak: Kısa süre sonra yeni bir alana girmek isteyen şirket ana sözleşmeyi değiştirmek zorunda kalır. Bu da yeni bir tescil ve ilan masrafı demektir.
- Adres kararını son ana bırakmak: Vergi dairesi yoklamasından geçmeyen bir adres, süreci uzatır ve ek maliyet yaratabilir.
- Sermayeyi gerçek ihtiyacı düşünmeden belirlemek: Sermayeye bağlı paylar ve nakit planı açısından gereğinden yüksek bir sermaye bütçeyi zorlayabilir. Çok düşük bir sermaye ise ileride sermaye artırımı işlemini gündeme getirebilir.
- Elektronik yükümlülükleri ertelemek: e-imza, mali mühür ve KEP gibi araçların geç alınması fatura kesme ve resmî yazışmaları geciktirir.
- Sadece kuruluş gününe odaklanmak: Tescil sonrası aylık giderleri hesaba katmayan bir plan, şirketin ilk aylarında nakit sıkışıklığına yol açabilir.
Bu hataların çoğu, kararların kuruluş öncesinde yazılı bir listeyle gözden geçirilmesiyle önlenebilir. Vergi, sigorta ve sermaye konularında kişisel durumunuza özel bir değerlendirme gerekiyorsa profesyonel destek almanız sağlıklı olur.
Sonuç
Limited şirket kuruluşu maliyeti üç katmandan oluşur: tescil aşamasındaki resmî masraflar, hazırlık ve danışmanlık giderleri, kuruluş sonrası düzenli giderler. Sermaye ise bu masrafların dışında, şirketin malvarlığı olarak ayrıca planlanmalıdır. Tutarlar sermayenize, ortak yapınıza, adresinize ve sektörünüze göre değiştiği için en doğru tablo kendi kararlarınızla ve güncel tarifelerle hazırlanır. Kuruluş adımlarınızı planlarken yanınızda bir danışman isterseniz şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.