Şirket kurmak maliyeti tek bir rakamdan oluşmaz. Toplam tutar dört şeye bağlıdır: seçtiğiniz şirket türü (şahıs, limited ya da anonim), resmî kuruluş kalemleri, iş adresi ve sektörünüzün gerektirdiği ek izinler. Kuruluşla birlikte başlayan aylık giderler de bu hesaba dahildir. Gerçekçi bir bütçe için "şirketi açmak ne tutar" sorusunun yanına "şirketi ilk yıl ayakta tutmak ne tutar" sorusunu da koymanız gerekir.
Bu yazıda maliyeti kalem kalem ele alıyoruz. Şirket türlerini karşılaştırıyor, e-ticaret, inşaat, dış ticaret ve savunma sanayi gibi alanlarda bütçeye eklenebilecek kalemlere de değiniyoruz. Harç ve ücretler mevzuat ve kurum tarifelerine göre güncellendiği için rakam vermiyoruz. Güncel tutarları ilgili resmî kurumlardan ya da paket sayfalarından kontrol etmenizi öneriyoruz.
Şirket Kurmak Maliyeti Hangi Kalemlerden Oluşur?
Şirket açma maliyetini üç katmanda düşünmek işinizi kolaylaştırır.
- Tek seferlik kuruluş giderleri: Resmî tescil, belge hazırlığı, imza işlemleri ve ilk kayıtlar.
- Kuruluşla birlikte başlayan altyapı giderleri: İş adresi, banka hesabı, e-imza ya da mali mühür, e-dönüşüm uygulamaları, defterler.
- Sürekli (aylık ya da yıllık) giderler: Muhasebe hizmeti, sosyal güvenlik primleri, vergi beyannameleri, oda aidatları, kira ya da adres hizmeti.
Çoğu girişimci yalnızca ilk katmana bakar. Oysa ilk yılın toplam bütçesinde en büyük payı genellikle üçüncü katman alır. Hesaplamaya bu üç katmanı birlikte koymak, kuruluştan birkaç ay sonra yaşanabilecek nakit sıkışıklığının önüne geçer.
Tek seferlik kuruluş kalemleri
Sermaye şirketlerinde (limited ve anonim) kuruluş aşamasında karşılaşabileceğiniz başlıca kalemler şunlardır:
- Ana sözleşme hazırlığı: Şirketin unvanı, amacı ve faaliyet konuları, sermayesi, ortaklık yapısı ve yönetim şekli bu belgede yer alır. Belge, Ticaret Bakanlığının elektronik sistemi üzerinden hazırlanabilir.
- Ticaret sicili tescil ve ilan giderleri: Tescil harcı ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilan bedeli bu gruptadır.
- Oda kayıt ücreti: Faaliyet konusuna göre ticaret ya da sanayi odasına kayıt yapılır.
- Rekabet Kurumu payı: Sermaye şirketlerinin kuruluşunda, sermayeye bağlı olarak hesaplanan bir pay yatırılır.
- İmza işlemleri: Şirket yetkililerinin imza beyannamesi ya da imza tasdiki için ödenen bedeller.
- Sermaye ile ilgili işlemler: Şirket türüne göre sermayenin bir kısmının ya da tamamının bankaya yatırılması gündeme gelebilir. Sermaye bir gider değildir, şirketin kendi varlığıdır. Yine de kuruluş anında nakit planınızı etkiler.
Şahıs şirketinde bu kalemlerin çoğu yoktur ya da çok daha sadedir. İşlemler büyük ölçüde vergi dairesi kaydı, esnaf ya da ticaret odası kaydı ve sosyal güvenlik bildirimiyle sınırlı kalır. Şahıs şirketinde kalem kalem neyin sizi beklediğini şahıs şirketi kurma maliyeti rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Altyapı kalemleri
Kuruluş tamamlandıktan hemen sonra şirketin fiilen çalışabilmesi için bazı altyapı ihtiyaçları doğar:
- Yasal iş adresi (kira sözleşmesi ya da sanal ofis)
- Kurumsal banka hesabı
- Elektronik imza ve gerekiyorsa mali mühür
- e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter gibi e-dönüşüm uygulamaları (zorunluluk durumu faaliyete ve ölçeğe göre değişir)
- Yasal defterlerin tasdiki ya da elektronik defter altyapısı
- Tabela, kaşe ve basılı evrak gibi kalemler (işletmenin niteliğine göre)
Şirket Türüne Göre Maliyet Karşılaştırması
Şirket kuruluşu maliyetini en çok belirleyen karar, şirket türüdür. Aşağıdaki tablo rakam içermez. Türleri birbirine göre kıyaslayarak hangi kalemin nerede ağır bastığını gösterir.
| Kalem | Şahıs şirketi | Limited şirket | Anonim şirket |
|---|---|---|---|
| Kuruluş işlemlerinin kapsamı | Sade | Orta | Kapsamlı |
| Asgari sermaye şartı | Yok | Var | Var (limitedden yüksek) |
| Ticaret sicili tescil ve ilan | Sınırlı ya da yok | Var | Var |
| Rekabet Kurumu payı | Yok | Var | Var |
| Defter ve muhasebe sistemi | İşletme ya da bilanço esası | Bilanço esası | Bilanço esası |
| Kurumsal yönetim yükü | Düşük | Orta | Yüksek (yönetim kurulu, genel kurul düzeni) |
| Sorumluluk yapısı | Kişisel ve sınırsız | Sermaye payıyla sınırlı (bazı kamu borçları hariç) | Sermaye payıyla sınırlı |
| Pay devri ve yatırımcı alma | Uygun değil | Noter ve sicil işlemi gerekir | Daha esnek |
Tabloyu okurken şuna dikkat edin: En düşük kuruluş maliyeti her zaman en avantajlı seçenek değildir. Şahıs şirketi hızlı ve sade açılır. Ancak kazanç arttıkça gelir vergisi dilimleri ve sınırsız sorumluluk gibi konular öne çıkabilir. Limited şirket orta ölçekli işletmeler için dengeli bir yapı sunar. Anonim şirket ise yatırımcı almayı ya da halka açılmayı hedefleyen yapılar için daha uygundur. Anonim şirketin organlarını ve pay yapısını merak ediyorsanız anonim şirket nedir rehberimize göz atabilirsiniz.
Asgari sermaye tutarları mevzuatla belirlenir ve zaman içinde güncellenebilir. Kuruluş öncesinde güncel tutarı Ticaret Bakanlığı kaynaklarından kontrol etmeniz sağlıklı olur.
Sektöre Göre Değişen Ek Maliyetler
Aynı türde iki şirketin kuruluş bütçesi, faaliyet alanına göre belirgin biçimde ayrışabilir. Bazı sektörler ek belge, izin, sigorta ya da üyelik gerektirir. Aşağıdaki başlıklar genel çerçeve sunar. Kendi faaliyetinize ilişkin kesin şartları ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir.
E-ticaret için şirket kurmak maliyeti
Pazaryerlerinde satış yapmak ya da kendi e-ticaret sitenizi açmak için vergi kaydı olan bir işletmeye ihtiyaç duyarsınız. Bu işletme çoğu zaman şahıs şirketi olarak başlar. E-ticarete özgü kalemler şunlardır:
- e-Fatura ve e-Arşiv altyapısı (pazaryerleri ve kargo süreçleriyle uyumlu olmalıdır)
- Ödeme altyapısı ve sanal POS hizmetleri
- Web sitesi, alan adı, hosting ve yazılım abonelikleri
- Depolama, paketleme ve kargo anlaşmaları
- Pazaryeri komisyonları ve reklam bütçesi (kuruluş gideri değildir ama ilk aylarda nakit akışını etkiler)
E-ticarette fiziksel mağaza gerekmediği için adres giderini sanal ofisle azaltmak sık tercih edilen bir yoldur. Ancak ürün stoklayacaksanız, depo ya da üretim alanı için ayrıca fiziksel bir yere ihtiyacınız olur.
İnşaat şirketi kurma maliyeti
İnşaat ve taahhüt işlerinde genel kuruluş kalemlerine sektörel belgeler eklenir. Yapı müteahhitliği yetki belgesi gibi belgeler, iş deneyimi ve teknik personel şartlarına bağlı olabilir. Ayrıca iş güvenliği hizmetleri, şantiye sigortaları ve ekipman giderleri de bütçeye girer. İhalelere katılmayı planlıyorsanız teminat mektubu gibi finansal araçlar da gündeme gelir. Bu nedenle inşaat şirketlerinde sermaye yapısını yüksek tutmak sık görülen bir yaklaşımdır.
Dış ticaret şirketi kurma maliyeti
İthalat ve ihracat yapacak bir şirket kurarken gümrük işlemleri, ilgili ihracatçı birliği üyeliği, döviz hesapları ve gerekiyorsa ürüne özgü uygunluk belgeleri hesaba katılır. Gümrük süreçleri genellikle yetkili gümrük hizmeti sağlayıcılarıyla yürütülür. Bu hizmetin bedeli işlem hacmine göre değişir. İthal edilecek ürün grubuna göre ek denetim ya da kayıt yükümlülükleri de doğabilir.
Savunma sanayi şirketi kurmak maliyeti
Savunma sanayiine yönelik faaliyetlerde şirket kuruluşu genel kurallara göre yapılır. Ancak belirli projelere tedarikçi olarak girebilmek için ek süreçler gündeme gelebilir. Bunlar arasında gizlilik dereceli işlerde tesis güvenlik belgesi, kalite yönetim sistemi sertifikaları ve ilgili kurumların tedarikçi kayıtları sayılabilir. Bu süreçler zaman ve belge hazırlığı açısından maliyetlidir. Kesin şartları ilgili kamu kurumundan öğrenmeniz gerekir.
Kuruluştan Sonraki Aylık ve Yıllık Giderler
Şirket kuruluşu maliyetini planlarken en sık atlanan kısım burasıdır. Şirket tescil edildiği andan itibaren, hiç gelir elde etmese bile bazı yükümlülükleri başlar.
- Muhasebe hizmeti: Beyannamelerin hazırlanması, defterlerin tutulması ve bildirimlerin yapılması için düzenli bir hizmet gerekir.
- Sosyal güvenlik primleri: Şahıs şirketi sahipleri ve limited şirketlerde ortak müdürler kendi adlarına prim öder. Çalışan varsa işveren primleri de eklenir.
- Vergi beyannameleri: KDV, muhtasar ve geçici vergi gibi dönemsel beyannameler, faaliyet olmasa da çoğu durumda verilmeye devam eder.
- Oda aidatları: Kayıtlı olunan odaya yıllık aidat ödenir.
- Adres gideri: Kira, aidat ya da sanal ofis bedeli.
- Yazılım ve e-dönüşüm abonelikleri: e-Fatura, ön muhasebe ve bankacılık hizmetleri.
- Yıllık kurumsal işlemler: Sermaye şirketlerinde genel kurul toplantısı ve ilgili sicil işlemleri.
Gelir ve giderlerinizi düzenli izlemek, bu sabit yüklerin işinizi nasıl etkilediğini görmenin en kolay yoludur. Vergisel yükümlülüklerin ayrıntısı için Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarına başvurabilirsiniz.
Gözden Kaçan Gizli Maliyetler
Bütçede yer almayan ama sonradan ortaya çıkan kalemler, kuruluş maliyetini beklenenden yükseğe taşıyabilir. En yaygın olanlar şunlardır:
- Yanlış faaliyet kodu seçimi: Faaliyet konusu eksik ya da hatalı yazılırsa sonradan ana sözleşme değişikliği gerekebilir. Değişiklik ise yeniden tescil ve ilan demektir.
- Adres değişikliği: Kuruluştan kısa süre sonra taşınmak sicil, vergi dairesi ve oda kayıtlarında güncelleme gerektirir.
- Eksik belge ve tekrar başvuru: Hatalı imza, eksik evrak ya da uyumsuz bilgiler zaman kaybı ve ek işlem bedeli doğurabilir.
- Yanlış şirket türü: İş büyüdükçe tür değişikliğine gitmek, en baştan doğru türle başlamaktan çok daha zahmetlidir.
- Zaman maliyeti: Kurum kurum dolaşmak ve hangi adımın beklendiğini takip etmek, girişimcinin asıl işine ayıracağı zamandan çalınır.
Bu kalemlerin çoğu, kuruluş öncesinde iyi bir planlama yapılarak önlenebilir.
Şirket Kuruluş Maliyetini Düşürmenin Yolları
Maliyeti düşürmek, gerekli adımları atlamak anlamına gelmez. Doğru kararları baştan vermek anlamına gelir. Şunlara dikkat edebilirsiniz:
- İşinize uygun türü seçin: Tek başınıza, düşük ölçekli bir faaliyetle başlıyorsanız şahıs şirketi yeterli olabilir. Ortaklı bir yapı ya da sorumluluğun sınırlandırılması önemliyse limited şirket öne çıkar. Kişisel durumunuz için profesyonel destek almak doğru kararı kolaylaştırır.
- Adres giderini esnek tutun: Fiziksel ofis zorunlu değilse sanal ofis seçenekleriyle yasal bir iş adresi edinebilir, kira ve aidat gibi sabit giderleri azaltabilirsiniz. Faaliyet türünüzün sanal ofise uygun olup olmadığını önceden kontrol edin.
- Faaliyet konularını geniş ve doğru yazın: İleride yapabileceğiniz işleri de ana sözleşmeye eklemek, değişiklik masrafından korur.
- Teşvik ve destekleri araştırın: KOSGEB programları, genç girişimcilere yönelik vergi istisnası ve SGK destekleri gibi imkânlar ilk yıllardaki yükü hafifletebilir. Uygunluk şartları kişiye ve faaliyete göre değişir. Teşvik ve destek danışmanlığı sayfamızda bu değerlendirmenin nasıl yapıldığını görebilirsiniz.
- Belgeleri baştan eksiksiz hazırlayın: Tekrar başvuru ve düzeltme işlemleri hem zaman hem para kaybettirir.
Bütçe Planlaması İçin Kontrol Listesi
Kendi şirket kurmak maliyeti hesabınızı çıkarırken aşağıdaki sorulara yanıt vermeniz, tabloyu netleştirir:
- Hangi şirket türüyle başlayacağım ve neden?
- Sermaye olarak ne kadar ayırabilirim ve bunun ne kadarını kuruluşta bankaya yatırmam gerekiyor?
- İş adresim kira mı, sanal ofis mi olacak?
- Faaliyetim için sektörel bir izin, belge ya da üyelik gerekiyor mu?
- İlk altı ve on iki ay için aylık sabit giderlerim neler?
- Çalışan alacak mıyım? Alacaksam prim ve bordro yükü ne olur?
- Yararlanabileceğim bir teşvik ya da istisna var mı?
Bu listeyi doldurduğunuzda, kuruluş günündeki harcamanın yanında ilk yılın gerçek bütçesini de görmüş olursunuz.
Süreci Tek Yerden Takip Etmek
Şirket kuruluşu birden fazla kurumun dahil olduğu, sıralı adımlardan oluşan bir süreçtir. LEHTAR Şirket ile belgelerinizi iletir, hangi adımın sizi beklediğini panelden görürsünüz. Resmî işlemler ilgili yetkili kurumlar ve anlaşmalı iş ortakları aracılığıyla yürütülür. Siz de sürecin her aşamasını tek hesaptan izlersiniz. Kuruluş planlamasında danışman desteğinin nasıl işlediğini şirket kuruluşu hizmetimiz sayfasında bulabilirsiniz.
Paket kapsamlarını ve güncel ücretleri karşılaştırmak için paketler ve fiyatlar sayfamıza bakabilirsiniz.
Sonuç
Şirket kurmak maliyeti; şirket türü, sermaye, adres, sektörel gereklilikler ve aylık yükümlülüklerin toplamıdır. Yalnızca kuruluş gününe değil, ilk yılın tamamına bakarak bütçe yapmak sürprizleri azaltır. Doğru türü seçmek, adres giderini esnek tutmak ve teşvikleri araştırmak toplam yükü belirgin biçimde hafifletebilir. Planlamanızı netleştirip adımları düzenli ilerletmek için şirket kuruluş danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.