Limited şirket kurmak, bir ya da birden fazla ortağın sermaye şirketi çatısı altında ticari faaliyet yürütmesi ve ortakların sorumluluğunun kural olarak taahhüt ettikleri sermaye payıyla sınırlı kalması demektir. Süreç MERSİS üzerinden şirket sözleşmesinin hazırlanması, imzaların onaylanması, ticaret siciline tescil ve vergi kaydıyla tamamlanır. Ancak kuruluşun sorunsuz ilerlemesini asıl belirleyen, başvurudan önce verdiğiniz kararlardır; bu yazıda o kararları ve hazırlık listesini adım adım ele alıyoruz.
Limited şirket kurmak kimler için mantıklı?
Limited şirket, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir sermaye şirketi türüdür. Şahıs işletmesinden farklı olarak şirketin ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliği vardır; sözleşmeleri şirket adına imzalar, faturaları şirket keser, kâr kurumlar vergisine tabi olur. Bu yapı her girişimci için gerekli değildir, ama bazı durumlarda belirgin avantaj sağlar:
- Ortaklı iş kurmak istiyorsanız: Pay oranları, yönetim yetkisi ve kâr dağıtımı şirket sözleşmesinde yazılı hâle gelir; ortaklar arasındaki ilişki kişisel anlaşmalara bağlı kalmaz.
- Kurumsal müşterilerle çalışacaksanız: Bazı firmalar ve ihale süreçleri tedarikçi olarak sermaye şirketlerini tercih edebilir.
- Kişisel mal varlığınızı ticari risklerden ayırmak istiyorsanız: Ticari borçlarda sorumluluk kural olarak şirket varlığıyla sınırlıdır. Bununla birlikte vergi ve sosyal güvenlik prim borçları gibi kamu alacaklarında ortak ve müdürlerin sorumluluğuna ilişkin özel kurallar bulunduğunu bilmekte fayda var.
- Kârınız büyüyen bir şahıs işletmesiyse: Gelir vergisi ile kurumlar vergisi arasındaki farklar belirli bir kazanç seviyesinden sonra şirket türü tercihini etkileyebilir. Bu hesap kişiye özeldir; kendi rakamlarınızla profesyonel destek alarak değerlendirmeniz sağlıklı olur.
Öte yandan çok küçük ölçekli, tek kişilik ve düşük cirolu bir faaliyet için limited şirketin bilanço esasına göre defter tutma, genel kurul ve sicil işlemleri gibi yükleri fazla gelebilir. Türler arasındaki temel farkları henüz netleştirmediyseniz şirket türleri ve aralarındaki farklar yazımız iyi bir başlangıç noktasıdır.
Başlamadan önce vermeniz gereken kararlar
Başvuruda takılmaların büyük kısmı belgelerden değil, sonradan değiştirilmesi zahmetli olan kararların aceleyle verilmesinden kaynaklanır. Aşağıdaki başlıkları ortaklarınızla birlikte önceden konuşmanız, hem kuruluşu hem de sonraki yılları kolaylaştırır.
Ortaklar ve pay dağılımı
Limited şirket tek ortakla kurulabilir; kanunda ortak sayısı için elli kişilik bir üst sınır vardır. Ortaklar gerçek kişi olabileceği gibi başka bir şirket gibi tüzel kişiler de olabilir. Pay oranları, oy hakkını ve kâr payını doğrudan belirler. Limited şirkette pay devri, anonim şirkete göre daha sıkı şekil şartlarına bağlıdır: yazılı devir sözleşmesi, imzaların resmî olarak onaylanması ve sözleşmede aksi öngörülmedikçe genel kurul onayı gerekir. Bu yüzden bir ortağın ileride ayrılması, önalım hakkı veya ortaklara ek ödeme yükümlülüğü getirilmesi gibi konuları sözleşmeye nasıl yansıtacağınızı baştan düşünmek önemlidir.
Esas sermaye
Esas sermaye, kanunda belirlenen asgari tutarın altında olamaz. Bu tutar zaman içinde güncellenebildiği için başvurudan önce Ticaret Bakanlığı kaynaklarından güncel hâlini kontrol etmeniz gerekir. Sermaye nakit olarak konulabileceği gibi araç, makine veya fikrî hak gibi ayni değerlerle de konulabilir; ayni sermayede değerleme süreci devreye girer. Nakdî sermayenin tescilden sonra kanunda öngörülen süre içinde ödenmesi mümkündür, ancak taahhüt ettiğiniz tutardan sorumlu olmaya devam edersiniz. Sermayeyi yalnızca asgari tutara göre değil; ihale şartları, banka kredisi beklentileri ve ilk aylardaki nakit ihtiyacınıza göre belirlemek daha gerçekçi bir yaklaşımdır.
Müdür ve temsil yetkisi
Limited şirketin yönetimi ve temsili müdür ya da müdürler kuruluna aittir. Kanuna göre en az bir ortağın şirketi yönetme ve temsil yetkisine sahip olması şarttır; bunun yanında ortak olmayan kişiler de müdür olarak atanabilir. Yetkinin tek imzayla mı (münferit) yoksa birden fazla kişinin birlikte imzasıyla mı (müşterek) kullanılacağı, günlük işlerin hızını ve ortaklar arasındaki denetimi etkiler. Müdürlerin imza beyannamesi de kuruluş aşamasında hazırlanır.
Ticaret unvanı
Unvan, şirketin türünü gösteren Limited Şirketi ibaresini içermek zorundadır; günlük kullanımda Ltd. Şti. kısaltması yaygındır. MERSİS'te unvan benzerliği kontrolü yapılır; sicilde kayıtlı bir unvanla karışacak kadar benzer bir isim kabul görmeyebilir. Unvanı marka olarak da kullanmayı düşünüyorsanız, marka tescili konusunu ayrıca araştırmanız ileride çıkabilecek çakışmaları önler.
Faaliyet konusu ve NACE kodu
Şirket sözleşmesindeki amaç ve konu maddesi, şirketin hangi işleri yapabileceğini tanımlar. Vergi kaydında ve sosyal güvenlik işlemlerinde ise NACE faaliyet kodu belirleyicidir; bu kod, tabi olacağınız bazı yükümlülükleri ve başvurabileceğiniz teşvik programlarını etkileyebilir. Asıl faaliyetinizi en iyi tanımlayan kodu seçmek, konu maddesini ise ileride genişleyebilecek işleri kapsayacak açıklıkta yazmak işinizi kolaylaştırır.
Şirket adresi
Şirketin merkez adresi sözleşmeye yazılır ve vergi dairesi yoklamasında bu adres esas alınır. Kendi mülkünüz, kira sözleşmeli bir ofis ya da yasal iş adresi sunan bir sanal ofis seçenek olabilir. Fiziksel ofise henüz ihtiyaç duymuyorsanız sanal ofis seçeneklerimiz sabit kira giderini erteleyerek resmî adres ihtiyacınızı karşılamanıza yardımcı olabilir. Faaliyetiniz depo, imalat veya müşteri kabulü gerektiriyorsa adres seçimini buna göre yapmanız gerekir.
Limited şirket kurmak için gerekenler ve sürecin akışı
Kararlarınızı netleştirdikten sonra hazırlık aşaması büyük ölçüde belge toplamaktan ibarettir. Genel olarak istenenler şunlardır; ancak ayrıntılar ticaret sicili müdürlüğüne ve ortaklık yapınıza göre farklılık gösterebilir:
- Ortakların ve müdürlerin kimlik bilgileri; yabancı uyruklu ortaklar için vergi kimlik numarası ve pasaportun onaylı tercümesi
- Tüzel kişi ortak varsa, o şirketin yetkili organ kararı ve sicil kayıtları
- MERSİS üzerinden hazırlanan şirket sözleşmesi
- Müdür atamasına ilişkin belgeler ve imza beyannamesi
- Merkez adresine ilişkin kira sözleşmesi, tapu bilgisi veya sanal ofis sözleşmesi
- Kuruluş aşamasında yatırılması gereken paylara ilişkin dekontlar
- Ayni sermaye varsa değerleme raporu ve ilgili belgeler
Sürecin ana hatları ise kabaca şöyle ilerler:
- MERSİS'e giriş yapılır, şirket sözleşmesi ve kuruluş bilgileri sisteme girilir.
- Sözleşme taslağı onaylanır, kurucuların imzaları ticaret sicili müdürlüğünde onaylanır.
- Gerekli ödemeler yapılır ve belgeler sicil müdürlüğüne teslim edilir.
- Şirket tescil edilir ve tescil Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir.
- Vergi kaydı açılır, vergi dairesi adres yoklamasını yapar.
- Ticari defterlerin açılış onayı yaptırılır, elektronik tebligat adresi ve şirket banka hesabı gibi işlemler tamamlanır.
MERSİS ekranlarındaki adımları ve evrakların ayrıntılı dökümünü limited şirket kuruluşu: MERSİS adımları ve evraklar yazımızda bulabilirsiniz. Belgeleriniz eksiksizse süreç genellikle hızlı ilerler; ancak sicil müdürlüğünün yoğunluğu, eksik evrak veya adres yoklamasının zamanlaması süreyi uzatabilir.
Limited, şahıs ve anonim şirket karşılaştırması
Limited şirket kararını verirken iki alternatifle kıyaslamak faydalıdır. Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi gösterir; kişisel durumunuza göre farklar değişebilir.
| Ölçüt | Şahıs şirketi | Limited şirket | Anonim şirket |
|---|---|---|---|
| Tüzel kişilik | Yok, işletme sahibiyle özdeş | Var | Var |
| Sorumluluk | Sahibi tüm mal varlığıyla sorumlu | Kural olarak sermaye payıyla sınırlı; kamu borçlarında özel kurallar | Kural olarak pay bedeliyle sınırlı; kamu borçlarında özel kurallar |
| Ortak sayısı | Tek kişi | Bir ile elli arası | En az bir, üst sınır yok |
| Vergilendirme | Gelir vergisi | Kurumlar vergisi, kâr dağıtımında ayrıca vergilendirme | Kurumlar vergisi, kâr dağıtımında ayrıca vergilendirme |
| Pay devri | Söz konusu değil | Yazılı sözleşme, resmî onay ve kural olarak genel kurul onayı | Genellikle daha esnek |
| Kuruluş ve yönetim yükü | En düşük | Orta | En yüksek |
| Uygun olduğu yapı | Küçük, tek kişilik işler | Küçük ve orta ölçekli, ortaklı veya tek ortaklı işler | Yatırımcı almayı, büyümeyi veya halka arzı hedefleyen işler |
Kısa vadede yatırımcı almayı ya da payları sık el değiştirecek bir yapı kurmayı planlamıyorsanız limited şirket çoğu girişimci için dengeli bir seçenektir. Sonradan ihtiyaç doğarsa tür değiştirme yoluyla anonim şirkete geçmek de mümkündür.
Limited şirket kurma maliyeti hangi kalemlerden oluşur?
Kuruluş maliyeti tek bir kalemden oluşmaz; resmî ödemeler, belgelerle ilgili giderler ve tercihinize bağlı hizmet bedelleri bir araya gelir. Resmî tutarlar düzenli olarak güncellendiği için geçen yıla ait rakamlarla bütçe yapmak yanıltıcı olabilir. Başlıca kalemler şunlardır:
- Sicil ve ilan giderleri: Tescil işlemleri ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı için ödenen bedeller
- Kuruluşta yatırılan paylar: Rekabet Kurumu payı gibi sermayeye bağlı olarak hesaplanan ödemeler
- İmza ve onay giderleri: İmza beyannamesi ve belge onaylarına ilişkin masraflar
- Defter onayı: Ticari defterlerin açılış onayına ilişkin giderler
- Adres gideri: Ofis kirası, depozito ya da sanal ofis bedeli
- Elektronik altyapı: Elektronik imza, kayıtlı elektronik posta ve e-belge uygulamalarına ilişkin giderler
- Danışmanlık ve muhasebe hizmeti: Kuruluş danışmanlığı ile kuruluştan sonra her ay devam eden muhasebe hizmeti
Kuruluş anındaki tek seferlik giderlerin yanında, muhasebe hizmeti ve adres gibi aylık sabit giderleri de ilk yılın bütçesine eklemek gerekir. Paketlerin neleri kapsadığını ve güncel ücretleri paketler ve fiyatlar sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Kuruluştan sonra sizi bekleyen yükümlülükler
Tescil, limited şirket kurmanın bitişi değil, şirketin düzenli işleyişinin başlangıcıdır. İlk aylarda şu konuları takviminize almanız önerilir:
- Defter tutma: Limited şirketler bilanço esasına göre defter tutar; yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin yanı sıra pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ile müdürler kurulu karar defteri gibi ticari defterler de söz konusudur.
- Beyannameler: KDV, muhtasar ve prim hizmet, geçici vergi ve yıllık kurumlar vergisi beyannameleri düzenli olarak verilir.
- Genel kurul: Her faaliyet yılı için olağan genel kurul toplantısı yapılması ve kararların kayıt altına alınması gerekir.
- Elektronik yükümlülükler: Elektronik tebligat adresi zorunludur. e-Fatura ve e-Defter gibi uygulamalara geçiş zorunluluğunun şirketiniz için ne zaman başlayacağını Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemelerinden ya da danışmanınızdan teyit edin.
- Sosyal güvenlik: İlk çalışanınızı işe aldığınızda işyeri tescili ve sigorta girişleri yapılır. Ortak ve müdürlerin sigortalılık durumu da ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konudur.
- Değişiklik bildirimleri: Adres, müdür, sermaye veya ortaklık yapısındaki değişiklikler sicile tescil ettirilmelidir.
Bu yükümlülüklerin hangisinin sizi ne zaman beklediği faaliyet alanınıza ve büyüklüğünüze göre değişir; genel bir takvim çıkarıp ayrıntıları kendi durumunuza göre profesyonel destekle netleştirmeniz sağlıklı olur.
LEHTAR Şirket ile kuruluş sürecinizi nasıl takip edersiniz?
Limited şirket kurmak; birden fazla kurum, belge ve onay adımı içeren bir süreçtir ve en sık yaşanan sorun hangi adımın kimde beklediğinin bilinmemesidir. LEHTAR Şirket olarak şirketinizi kurarken yanınızdayız: şirket kuruluş danışmanlığı hizmetimizde belgelerinizi iletirsiniz, hangi adımın sizi beklediğini ve hangi işlemin tamamlandığını panelden görürsünüz. Resmî işlemler ilgili yetkili kurumlar ile danışmanlar ve anlaşmalı iş ortakları aracılığıyla yürütülür; LEHTAR Şirket bir kamu kurumu ya da tescil mercii değildir, sürecin planlanması, koordinasyonu ve takibi konusunda hizmet verir.
Kuruluş aşamasında genellikle şu konularda destek alırsınız:
- Ortaklık yapısı, sermaye ve müdürlük kararlarının danışmanla birlikte gözden geçirilmesi
- Gerekli belgelerin listelenmesi ve eksiklerin önceden görülmesi
- Adres ihtiyacı için sanal ofis seçeneklerinin değerlendirilmesi
- Kuruluş sonrasında ön muhasebe ve uygun teşvik programlarının araştırılması
Sonuç
Limited şirket kurmak, belgeleri doldurmaktan önce doğru kararları vermekle başlar: ortaklık ve pay yapısı, sermaye, müdür yetkisi, unvan, faaliyet kodu ve adres netleştiğinde başvuru çok daha akıcı ilerler. Maliyeti yalnızca kuruluş günüyle değil, ilk yılın sabit giderleriyle birlikte planlamak ve kuruluş sonrası yükümlülükleri baştan takvime almak sürprizleri azaltır. Limited şirketinizin kuruluş adımlarını tek ekrandan izlemek için şirket kuruluş danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.