Şirket kurmak kaç para sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur. Toplam tutarı şirket türü, taahhüt ettiğiniz sermaye, kayıt olacağınız oda, iş adresi, faaliyet konusu ve kuruluştan sonraki muhasebe düzeniniz belirler. Gerçekçi bir rakama ulaşmanın yolu bu kararları önceden netleştirip giderleri bir kerelik ve tekrarlayan olarak ayırmak, ardından kalem kalem teklif almaktır.
Bu yazıda kalemlerin listesini tekrarlamak yerine, kendi durumunuza özel toplamı nasıl hesaplayacağınıza ve size sunulan fiyatları nasıl değerlendireceğinize odaklanıyoruz. Kalemlerin ayrıntılı dökümünü merak ediyorsanız şirket kurmak maliyeti rehberimiz bu konuyu ayrıca ele alıyor.
Şirket kurmak kaç para sorusunun tek bir cevabı neden yok?
İnternette karşınıza çıkan hazır rakamlar genellikle belirli bir senaryoya göre hesaplanmıştır: tek ortaklı, asgari sermayeli, büyükşehirde kurulan, izin gerektirmeyen bir faaliyet konusuna sahip bir limited şirket gibi. Sizin durumunuz bu senaryodan tek bir noktada bile ayrılıyorsa toplam değişir.
Rakamların farklılaşmasının başlıca nedenleri şunlardır:
- Resmî tarifeler dönemsel olarak güncellenir. Ticaret sicili, oda ve ilan gibi kalemlerin tutarları her yıl ya da belirli aralıklarla yeniden belirlenir. Geçen yılın rakamıyla yapılan hesap yanıltıcı olabilir.
- Odalar kendi tarifelerini uygular. Kayıt ve aidat tutarları şehirden şehre ve oda türüne göre değişebilir.
- Bazı kalemler sermayeye bağlıdır. Sermaye şirketlerinde Rekabet Kurumu payı gibi bazı kalemler taahhüt edilen sermaye üzerinden hesaplanır; sermaye yükseldikçe bu kalemler de artar.
- Hizmet bedelleri piyasaya göre belirlenir. Danışmanlık, muhasebe hizmeti ve adres hizmeti gibi kalemlerde kapsam ve fiyat sağlayıcıdan sağlayıcıya farklılık gösterir.
- Sektörel izinler herkese gerekmez. Bir yazılım girişimi ile bir inşaat şirketinin kuruluşta karşılaştığı belge ve izin yükü aynı değildir.
Bu nedenle şirket kurmak kaç para sorusunu sormadan önce, aslında ne kurmak istediğinizi netleştirmeniz gerekir.
Toplamı belirleyen temel kararlar
Kuruluş bütçenizi en çok etkileyen şey resmî ücretlerden çok, sizin vereceğiniz kararlardır. Aşağıdaki tablo her kararın bütçeye hangi yönde etki ettiğini özetliyor.
| Karar | Bütçeye etkisi | Sorulacak soru |
|---|---|---|
| Şirket türü | Şahıs işletmesinde kuruluş kalemleri daha azdır; limited ve anonim şirkette tescil, ilan, sermaye ve sözleşme kalemleri eklenir. | Sorumluluk sınırı ve büyüme planım hangi türü gerektiriyor? |
| Sermaye tutarı | Sermayeye bağlı kalemleri ve bankaya yatırılacak tutarı doğrudan etkiler. | Asgari sermaye mi, yoksa iş planımın gerektirdiği daha yüksek bir sermaye mi? |
| Ortak sayısı ve türü | Yabancı ortak veya tüzel kişi ortak varsa çeviri, apostil ve ek belge masrafları doğabilir. | Ortakların belgeleri hazır mı, yurt dışında mılar? |
| İş adresi | Ofis kirası, depozito ve aidat ya da sanal ofis bedeli gibi tekrarlayan bir gider oluşturur. | Fiziksel bir çalışma alanına gerçekten ihtiyacım var mı? |
| Faaliyet konusu | İzin, ruhsat, yetki belgesi veya meslek odası kaydı gerektirebilir. | Seçtiğim NACE kodu ek bir izin gerektiriyor mu? |
| Muhasebe düzeni | Her ay ödenen ve en uzun süre devam eden kalemdir. | İşlem hacmim ne kadar, e-Fatura ve e-Defter kapsamına giriyor muyum? |
Şirket türü seçimi neden en büyük kalem?
Şahıs şirketinde sermaye şartı yoktur ve kuruluş işlemleri daha sınırlıdır; ancak işletme sahibi borçlardan tüm malvarlığıyla sorumludur. Limited ve anonim şirket ise tüzel kişiliğe sahiptir; kuruluşta ana sözleşme, sermaye, tescil ve ilan gibi ek adımlar gerekir. Anonim şirkette yönetim yapısı, pay yapısı ve bazı durumlarda ek yükümlülükler nedeniyle süreç genellikle daha kapsamlıdır. Şahıs şirketi tarafındaki giderleri ayrıca incelemek isterseniz şahıs şirketi kurma maliyeti yazımıza göz atabilirsiniz.
Aile şirketi kurmayı düşünenler için de durum benzerdir: aile üyelerinin ortak olması kuruluş masrafını değiştirmez, ancak ortak sayısı arttıkça imza, belge ve pay devri düzenlemeleri için ayrılması gereken zaman ve özen artar.
Bir kerelik giderler ile tekrarlayan giderleri ayırın
Bütçe hesaplarında en sık yapılan hata, yalnızca kuruluş günü ödenecek tutara bakmaktır. Oysa şirketin maliyeti tescil tarihinde bitmez; asıl yük ilk yıl boyunca her ay ödenen kalemlerden gelir.
Genellikle bir kerelik olan kalemler:
- Ana sözleşmedeki imzaların ticaret sicili müdürlüğünde ya da noterde onaylanması
- Ticaret sicili tescil işlemleri ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı
- Oda kayıt ücreti
- Sermaye şirketlerinde sermayeye bağlı olarak hesaplanan Rekabet Kurumu payı
- İmza beyannamesi veya imza sirküleri
- Yasal defterlerin açılış onayı ya da e-Defter geçişi
- Kaşe, mali mühür veya elektronik imza gibi başlangıç araçları
- Varsa sektörel izin ve ruhsat başvuruları
- Kuruluş danışmanlığı hizmet bedeli
Tekrarlayan kalemler:
- Aylık muhasebe hizmeti
- Ofis kirası veya sanal ofis bedeli
- Yıllık oda aidatı
- Banka hesap işletim ücretleri
- e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter hizmet bedelleri
- Elektronik imza ve mali mühür yenilemeleri
- Ortaklık yapısına ve çalışan durumuna göre sigorta primleri
Sermaye ayrı bir başlık olarak değerlendirilmelidir. Bankaya yatırdığınız sermaye bir gider değil, şirketin kendi parasıdır; tescilden sonra şirketin faaliyetleri için kullanılabilir. Yine de kuruluş anında elinizde bulunması gereken nakit planına dahil edilmelidir. Sermayenin ne kadarının ve ne zaman ödenmesi gerektiği şirket türüne göre farklı kurallara bağlıdır; güncel düzenlemeleri Ticaret Bakanlığı üzerinden kontrol edebilirsiniz.
Kendi rakamınızı hesaplamak için adım adım yöntem
Hazır rakamlara güvenmek yerine aşağıdaki sırayı izlerseniz, kendi durumunuza uygun bir toplam elde edersiniz.
- Şirket türünü belirleyin. Sorumluluk, vergilendirme ve büyüme planınızı birlikte değerlendirin. Bu karar diğer tüm kalemleri etkiler.
- Faaliyet konusunu ve NACE kodunu netleştirin. Seçtiğiniz faaliyetin izin, belge veya meslek odası kaydı gerektirip gerektirmediğini öğrenin. Organizasyon şirketi, inşaat şirketi, gıda işletmesi gibi alanlarda ek belgeler gündeme gelebilir.
- Sermaye tutarına karar verin. Asgari sermaye tutarının güncel hâlini resmî kaynaktan kontrol edin; iş planınız daha yüksek bir sermaye gerektiriyorsa sermayeye bağlı kalemlerin de artacağını hesaba katın.
- Kuruluş şehrini ve odayı belirleyin. Kayıt olacağınız odanın güncel kayıt ve aidat tarifesini doğrudan odadan öğrenin.
- Adres seçeneğinizi seçin. Kendi ofisiniz, ev adresiniz ya da sanal ofis arasında karar verin ve aylık maliyeti tabloya ekleyin.
- Muhasebe düzeninizi planlayın. Beklediğiniz fatura sayısı, çalışan durumu ve e-dönüşüm yükümlülüklerine göre aylık hizmet bedeli için teklif alın.
- İlk on iki ayı toplayın. Bir kerelik giderleri tek seferde, tekrarlayan giderleri on iki ayla çarparak ekleyin. Bu toplam, şirket kurmanın size gerçekte kaç paraya mal olacağını gösterir.
- Bir güvenlik payı bırakın. Tarife değişiklikleri, ek belge talepleri veya beklenmeyen düzeltmeler için bütçenizde esneklik olsun.
Bu hesabı tek başınıza yapmak yerine danışman desteğiyle ilerlemek isterseniz, şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimiz ile hangi adımın sizi beklediğini ve hangi belgelerin eksik olduğunu hesabınızdan takip edebilirsiniz.
Şirket türlerine göre maliyet profili
Rakam vermeden, türlerin bütçe açısından nasıl ayrıştığını görmek karar vermeyi kolaylaştırır.
| Kalem | Şahıs şirketi | Limited şirket | Anonim şirket |
|---|---|---|---|
| Sermaye şartı | Yok | Var | Var, limitedden yüksek |
| Ana sözleşme | Gerekmez | Gerekir | Gerekir, daha kapsamlı |
| Tescil ve ilan | Ticari işletmelerde gerekir | Gerekir | Gerekir |
| Sermayeye bağlı kalemler | Yok | Var | Var |
| Defter düzeni | Genellikle işletme defteri veya bilanço esası | Bilanço esası | Bilanço esası |
| Aylık muhasebe yükü | Görece düşük | Orta | Görece yüksek |
| Kuruluş karmaşıklığı | Düşük | Orta | Yüksek |
Tablo genel bir eğilimi gösterir. Örneğin yüksek işlem hacmine sahip bir şahıs işletmesinin aylık muhasebe yükü, az işlem yapan bir limited şirketten fazla olabilir. Bu yüzden türü yalnızca kuruluş maliyetine bakarak değil, ilk yılın toplamına ve uzun vadeli ihtiyaçlarınıza göre seçmek daha sağlıklıdır.
Online kuruluş maliyeti değiştirir mi?
E-şirket olarak da anılan dijital kuruluş süreci, başvurunun MERSİS üzerinden elektronik ortamda hazırlanması anlamına gelir. Resmî ücretleri ortadan kaldırmaz; ancak belge hazırlığını düzenler, gidip gelme ve tekrar başvuru gibi dolaylı maliyetleri azaltabilir. Asıl kazanç genellikle zaman ve hata payı tarafındadır.
Teklifleri karşılaştırırken sorulacak sorular
Farklı sağlayıcılardan aldığınız teklifler ilk bakışta birbirine yakın ya da çok uzak görünebilir. Bunun nedeni çoğunlukla fiyat değil, kapsam farkıdır. Bir teklifi değerlendirirken şu soruları sorun:
- Resmî ücretler teklife dahil mi, ayrı mı ödeniyor? Bazı teklifler yalnızca hizmet bedelini gösterir; tescil, ilan ve oda ücretleri ayrıca çıkar.
- Hangi şirket türü ve sermaye için hesaplandı? Sermayeye bağlı kalemler sizin sermayenize göre yeniden hesaplanmalıdır.
- Kuruluş sonrası adımlar kapsama giriyor mu? Vergi dairesi işlemleri, defter onayı, e-dönüşüm başvuruları ve banka hesabı açılışı için destek olup olmadığını öğrenin.
- Adres hizmeti dahil mi? Dahilse sözleşme süresini ve yenileme koşullarını sorun.
- Muhasebe hizmeti kaç ay için ve hangi işlem hacmine kadar geçerli? Belge sayısı arttığında fiyatın nasıl değiştiğini netleştirin.
- Ek talepler nasıl fiyatlanıyor? Ana sözleşme değişikliği, ek ortak girişi veya belge düzeltmesi gibi durumların bedelini önceden bilin.
Paketlerin neleri kapsadığını görmek ve güncel tutarları incelemek için paketler ve fiyatlar sayfamıza bakabilirsiniz.
Maliyeti makul düzeyde tutmanın meşru yolları
Resmî ücretleri pazarlıkla düşürmek mümkün değildir; ancak kontrolünüzdeki kalemlerde bilinçli tercihler toplamı belirgin biçimde etkiler.
- İhtiyacınıza uygun adres seçin. Müşteri kabul etmiyor ya da depo tutmuyorsanız ofis kiralamak yerine sanal ofis seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Faaliyet konunuzun sanal ofise uygun olup olmadığını önceden kontrol etmek gerekir; bazı izinler fiziksel mekân şartı arar.
- Faaliyet konusunu doğru yazın. Ana sözleşmedeki amaç ve konu maddesinin baştan doğru hazırlanması, ileride değişiklik için yeniden tescil ve ilan masrafına girme ihtimalini azaltır.
- Belgeleri eksiksiz hazırlayın. Eksik veya hatalı belge, başvurunun tekrarlanmasına ve ek onay masraflarına yol açabilir.
- Destek programlarını araştırın. Yaş, cinsiyet, sektör veya bölgeye göre farklı kurumların destek ve istisnaları bulunabilir. Bunlar kuruluş masrafını doğrudan karşılamasa da ilk dönemdeki vergi ve prim yükünü etkileyebilir. Uygunluk koşulları kişiye göre değiştiği için güncel şartları ilgili kurumdan ya da Gelir İdaresi Başkanlığı gibi resmî kaynaklardan kontrol edin.
- Ön muhasebeyi düzenli tutun. Gelir ve giderlerinizi düzenli kaydetmek, muhasebe hizmetinden aldığınız verimi artırır ve dönem sonu düzeltmelerini azaltır.
Sık yapılan bütçe hataları
Şirket kurmak kaç para sorusuna cevap ararken insanların çoğu benzer noktalarda yanılır:
- Sermayeyi gider sanmak ya da tam tersine nakit planından tamamen çıkarmak
- Yalnızca kuruluş gününü hesaplayıp ilk yılın tekrarlayan giderlerini unutmak
- Eski tarihli bir rakamı güncel kabul etmek
- Sektörel izin ve ruhsat sürelerini ve masraflarını hesaba katmamak
- En düşük teklifi kapsamını sormadan seçmek
Bu hataların her biri, şirket faaliyete başladıktan sonra beklenmedik bir nakit ihtiyacı olarak geri döner. Hesabı baştan gerçekçi yapmak, ilk aylarınızı daha rahat geçirmenizi sağlar.
Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir. Vergi, sorumluluk ve tür seçimi gibi konularda kişisel durumunuz için profesyonel destek almanız yararlı olur.
Sonuç
Şirket kurmanın kaç paraya mal olacağı; türünüz, sermayeniz, adresiniz, faaliyet konunuz ve muhasebe düzeninizle şekillenir. Bir kerelik ve tekrarlayan giderleri ayırıp ilk on iki ayı toplamak, size hazır rakamlardan çok daha doğru bir sonuç verir. Kuruluş adımlarınızı düzenli biçimde planlamak ve takip etmek için şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.