İnternetten satış için şirket kurmak, düzenli ve kazanç amacıyla online satış yapacaksanız çoğu durumda bir işletme türü seçip vergi kaydı açmanız anlamına gelir. Seçenekler genellikle şahıs şirketi ile limited ya da anonim şirket arasındadır; doğru tercih satış kanalınıza, beklediğiniz hacme, ortak sayınıza ve risk tercihinize göre şekillenir. Bu yazıda satış kanalına göre tür seçimini, kuruluştan önce netleştirmeniz gereken kararları ve ilk siparişe kadar izleyeceğiniz adımları bulacaksınız.
İnternetten satış için şirket kurmak gerekir mi? Kısa cevap
Bir satışın ticari faaliyet sayılıp sayılmadığını belirleyen temel ölçüt, süreklilik ve kazanç amacıdır. Evinizdeki kullanılmış eşyaları ara sıra satmak ile düzenli olarak ürün alıp satmak ya da üretip satmak aynı şekilde değerlendirilmez. Düzenli satış yapıyor, stok tutuyor, reklam veriyor veya bir mağaza açıyorsanız vergi mükellefiyeti doğması beklenir.
Evde üretilen bazı ürünlerin internetten satışı için kamuoyunda esnaf muafiyeti olarak bilinen bir düzenleme de vardır. Ancak kapsamı sınırlıdır; hangi ürünlerin dahil olduğu, kimlerin yararlanabileceği ve hangi şartların arandığı mevzuatla belirlenir. Bu seçeneği düşünüyorsanız güncel koşulları Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından kontrol etmeniz yerinde olur.
Farklı satıcı profillerine göre ayrıntılı senaryoları e-ticaret yapmak için şirket kurmak gerekir mi sorusunu ele aldığımız yazımızda bulabilirsiniz. Bu yazıda ise şirket kurmaya karar vermiş ya da karar aşamasına gelmiş okur için pratik yolu anlatıyoruz.
Satış kanalınız kuruluş kararını nasıl etkiler?
İnternetten satış tek tip bir faaliyet değildir. Pazaryerinde satış yapmak, kendi sitenizi açmak, sosyal medya üzerinden sipariş almak ya da yurt dışına göndermek; her biri kuruluş sırasında farklı ayrıntıları öne çıkarır. Aşağıdaki tablo, kanal bazında genel beklentileri özetler. Her platformun ve hizmet sağlayıcının kendi koşulları olduğunu, başvurudan önce bunları ayrıca kontrol etmeniz gerektiğini unutmayın.
| Satış kanalı | Genellikle ne istenir? | Kuruluşta dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Pazaryeri mağazası | Vergi kaydı, vergi numarası, işletmeye ait banka hesabı, fatura düzenleme imkânı | Unvan, vergi numarası ve banka hesabının birbiriyle uyumlu olması |
| Kendi e-ticaret siteniz | Ödeme altyapısı başvurusu için işletme belgeleri, mesafeli satış ve gizlilik metinleri | Ödeme kuruluşlarının şirket türüne göre istediği belgeler |
| Sosyal medya üzerinden satış | Resmî bir başvuru şartı olmasa da fatura ve kayıt düzeni | Siparişleri kayıt altına almak ve faturalandırmak |
| Yurt dışına satış | Gümrük ve e-ihracat süreçlerine uygun kayıtlar | Faaliyet konusunun ihracatı kapsayacak şekilde belirlenmesi |
Birden fazla kanalı birlikte kullanmayı planlıyorsanız kuruluşu en çok şart arayan kanala göre kurgulamak, ileride ek işlem yapma ihtiyacını azaltır. Örneğin bugün yalnız sosyal medyada satış yapsanız bile bir yıl içinde pazaryerine açılmayı düşünüyorsanız unvan, faaliyet kodu ve banka hesabını baştan buna göre planlamak mantıklıdır.
Şahıs şirketi mi, sermaye şirketi mi?
İnternetten satış yapanların çoğu iki ana seçenek arasında karar verir: şahıs şirketi (şahıs işletmesi) ya da limited şirket. Anonim şirket daha çok yatırım almayı, ortak sayısını artırmayı veya kurumsal bir yapıya hızla geçmeyi hedefleyenler için gündeme gelir. Aşağıdaki karşılaştırma genel bir çerçeve sunar; vergi yükü ve maliyet açısından hangisinin size uygun olduğu kişisel duruma göre değişir.
| Ölçüt | Şahıs şirketi | Limited / anonim şirket |
|---|---|---|
| Sorumluluk | İşletme sahibi borçlardan kişisel varlığıyla sorumludur | Şirketin ayrı tüzel kişiliği vardır; ortakların sorumluluğu kanunda belirlenen çerçevededir |
| Kuruluş işlemleri | Görece sade; vergi kaydı ve ilgili odaya kayıt öne çıkar | MERSİS başvurusu, ana sözleşme, ticaret sicili tescili gibi daha fazla adım içerir |
| Vergilendirme | Kazanç gelir vergisine tabidir | Şirket kazancı kurumlar vergisine tabidir; ortaklara dağıtımın ayrı sonuçları olabilir |
| Defter ve muhasebe | Koşullara göre işletme hesabı esası mümkün olabilir | Bilanço esasına göre defter tutulur |
| Ortaklık | Tek kişiye aittir | Birden fazla ortakla ya da tek ortakla kurulabilir |
| Büyüme ve yatırım | Ortak almak için yapı değişikliği gerekir | Pay devri ve yatırımcı kabulü daha uygun bir zemindedir |
Küçük ölçekte başlayan, tek başına çalışan ve önce pazarı denemek isteyen satıcılar için şahıs şirketi sık tercih edilen bir başlangıçtır. Ortakla çalışacaksanız, yüksek hacim bekliyorsanız, tedarikçilerle büyük sözleşmeler yapacaksanız ya da kişisel varlıklarınızı işletme riskinden ayırmak istiyorsanız limited şirket daha uygun olabilir. Bu karar vergisel sonuçlar doğurduğu için kendi rakamlarınızla bir muhasebe uzmanıyla değerlendirme yapmanızı öneririz.
Kuruluştan önce netleştirmeniz gereken kararlar
Başvuru aşamasında en çok zaman kaybettiren konu, önceden verilmemiş kararlardır. Aşağıdaki listeyi kuruluştan önce tamamlarsanız süreç çok daha düzenli ilerler:
- Unvan ve marka adı: Şirket unvanı ile mağaza adınız aynı olmak zorunda değildir. Unvanın ticaret siciline uygunluğu ile markanın tescil edilebilirliği ayrı konulardır; marka korumasını düşünüyorsanız bunu ayrıca araştırın.
- Faaliyet konusu ve NACE kodu: Hangi ürünleri, hangi kanaldan satacağınız faaliyet kodunu belirler. Yanlış kod, ileride değişiklik işlemine ve bazı desteklerden yararlanamamaya yol açabilir. Ayrıntılar için e-ticaret NACE kodu seçme rehberimize göz atabilirsiniz.
- İş adresi: İnternetten satış yapsanız da resmî bir iş adresi gerekir. Ev adresi kullanmak mümkün olabilir; ancak kira sözleşmesi, site yönetimi kuralları ve adresinizin faturalarda görünmesi gibi konuları düşünün. Ev adresinizi kullanmak istemiyorsanız sanal ofis seçeneklerimiz yasal bir iş adresi oluşturmanıza yardımcı olabilir.
- Ortaklar ve pay oranları: Limited ya da anonim şirket kuracaksanız kimin ne kadar paya sahip olacağını, kimin müdür ya da yönetim kurulu üyesi olacağını önceden konuşun.
- Sermaye: Sermaye şirketlerinde kanunda öngörülen asgari sermaye ve ödeme koşulları vardır. Güncel tutarları resmî kaynaklardan kontrol edin; sermayeyi yalnız kuruluş şartı olarak değil, ilk stok ve reklam bütçeniz açısından da planlayın.
- Muhasebe desteği: Vergi kaydı açılırken defterlerinizi kimin tutacağı belli olmalıdır. İnternetten satışta sipariş, iade ve komisyon kayıtları yoğun olduğu için bu desteği kuruluştan önce belirlemek işinizi kolaylaştırır.
- Banka ve ödeme altyapısı: İşletmeye ait banka hesabı ve kendi sitenizde satış yapacaksanız ödeme kuruluşu tercihi, kuruluşun hemen ardından gelen işlerdir.
Başvurudan ilk satışa: adım adım süreç
Aşağıdaki adımlar genel akışı gösterir. Kurumların uygulamaları ve istenen belgeler zaman içinde değişebileceği için başvurudan önce güncel bilgiyi ilgili kurumdan teyit etmeniz önemlidir.
Şahıs şirketi kuracaksanız
- İşe başlama bildirimi: Vergi dairesine işe başlama bildirimi yapılır. Bu süreç dijital kanallar üzerinden başlatılabilir; bazı durumlarda vergi dairesine başvuru gerekebilir.
- Yoklama: Vergi dairesi, bildirdiğiniz iş adresinde faaliyetin varlığını tespit etmek için yoklama yapabilir.
- Oda ve sicil kaydı: Faaliyetinizin niteliğine göre esnaf ve sanatkâr siciline ya da ticaret siciline kayıt ve ilgili odaya üyelik gündeme gelir.
- Elektronik belge hazırlığı: e-Arşiv fatura ve gerekiyorsa e-Fatura için gerekli başvurular ve elektronik imza ya da mali mühür işlemleri tamamlanır.
Limited veya anonim şirket kuracaksanız
- MERSİS başvurusu: Unvan, adres, ortaklar, sermaye ve faaliyet konusu bilgileri Merkezi Sicil Kayıt Sistemi'ne girilir ve ana sözleşme oluşturulur.
- İmza ve evrak teslimi: Ana sözleşme ilgili ticaret sicili müdürlüğünde ya da noterde imzalanır, kuruluş evrakları teslim edilir.
- Sermaye ve tescil: Gerekli sermaye ödemeleri ve belgeler tamamlandıktan sonra şirket tescil edilir ve tescil ilanı yayımlanır.
- Vergi kaydı ve yoklama: Tescil bilgileri vergi dairesine iletilir, vergi kaydı açılır ve adres yoklaması yapılabilir.
- Banka hesabı ve KEP adresi: Şirket adına banka hesabı açılır; resmî yazışmalar için kayıtlı elektronik posta adresi edinilir.
Satış kanalını açma
Resmî kayıtlar tamamlandıktan sonra satış kanalınıza geçebilirsiniz. Pazaryerinde mağaza açarken vergi levhanız, imza yetkisini gösteren belgeler ve işletmeye ait banka bilgileri genellikle istenir. Kendi sitenizde satış yapacaksanız ödeme kuruluşuna başvuru, mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, iade koşulları ve kişisel verilere ilişkin metinlerin sitede yer alması gerekir. Elektronik ticaretle uğraşan işletmelerin Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) kaydına ilişkin yükümlülüklerini de Ticaret Bakanlığı e-ticaret platformu üzerinden kontrol edin.
Şirket kurulduktan sonra internetten satışa özgü yükümlülükler
Kuruluş tamamlandığında iş bitmez; internetten satış, fiziksel mağazaya göre bazı ek düzenlemeler içerir. Aşağıdaki başlıklar ilk aylarda en çok karşılaşılan konulardır:
- Elektronik fatura düzeni: İnternetten satışta e-Arşiv fatura yaygın biçimde kullanılır. Hangi belgeyi hangi durumda düzenlemeniz gerektiği, ciro ve faaliyet türüne göre değişebilir; güncel kuralları GİB kaynaklarından takip edin.
- Mesafeli satış kuralları: Tüketiciye yapılan uzaktan satışlarda ön bilgilendirme, mesafeli satış sözleşmesi ve cayma hakkı gibi düzenlemeler uygulanır. İade süreçlerini bu kurallara göre tasarlamanız gerekir.
- Kişisel verilerin korunması: Müşteri adı, adresi ve iletişim bilgilerini işlediğiniz için aydınlatma metni, çerez politikası ve veri güvenliği önlemleri gündeme gelir.
- Ürüne özgü kurallar: Gıda, kozmetik, elektronik ya da çocuk ürünleri gibi kategorilerde etiketleme, izin veya belge şartları bulunabilir. Satacağınız ürün grubuna ait mevzuatı ayrıca araştırın.
- Pazaryeri ve komisyon kayıtları: Pazaryerinden gelen hakedişler, kesilen komisyonlar, kargo bedelleri ve iadeler muhasebede ayrı ayrı izlenmelidir. Bu kalemler karıştığında hem kârlılığınızı göremezsiniz hem de beyanlarda hata riski artar.
- Periyodik beyanlar: Şirket türünüze göre KDV, muhtasar ve gelir ya da kurumlar vergisi beyanları düzenli olarak verilir.
Sipariş sayısı arttıkça gelir, gider ve tahsilatları tek ekrandan izlemek önem kazanır. LEHTAR Şirket'in dijital ön muhasebe hizmetiyle e-Fatura işlemlerinizi, tahsilatlarınızı ve temel raporlarınızı takip edip verileri muhasebe desteği aldığınız kişiyle paylaşabilirsiniz.
Kuruluş desteği alırken nelere bakmalısınız?
İnternetten satışa hızlıca başlamak isteyen birçok girişimci, kuruluş sürecinde destek almayı tercih eder. Bu durumda karşılaştırma yaparken aşağıdaki sorulara net cevap almanız faydalı olur:
- Kapsam: Hizmet yalnız danışmanlıkla mı sınırlı, yoksa belge hazırlığı, süreç takibi ve kuruluş sonrası adımlar da dahil mi?
- Resmî işlemlerin yürütülme şekli: Resmî işlemler hangi yetkili kurumlar, danışmanlar ve iş ortakları aracılığıyla yürütülüyor; sizin hangi aşamada imza ya da onay vermeniz gerekiyor?
- Görünürlük: Hangi belgenin eksik olduğunu, hangi adımın tamamlandığını ve sırada ne olduğunu kendiniz görebiliyor musunuz?
- Ek kalemler: Harçlar, noter giderleri ve oda kayıt bedelleri gibi resmî kalemlerin hizmet bedelinden ayrı olup olmadığı açıkça belirtiliyor mu?
- Kuruluş sonrası destek: Sanal ofis, ön muhasebe veya teşvik değerlendirmesi gibi konularda devam eden bir destek seçeneği var mı?
LEHTAR Şirket olarak şirketinizi kurarken yanınızdayız: belgelerinizi iletir, şirket kuruluşu danışmanlığı hizmetimiz kapsamında hangi adımın sizi beklediğini hesabınızdan görürsünüz. Resmî işlemler, ilgili yetkili kurumlar ile danışmanlar ve anlaşmalı iş ortakları aracılığıyla yürütülür; siz de süreci tek bir panelden izlersiniz.
Paket içerikleri ve güncel ücretler için paketler ve fiyatlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sonuç
İnternetten satış için şirket kurmak, doğru sırayla ilerlendiğinde karmaşık bir süreç olmak zorunda değildir. Önce satış kanalınızı ve büyüme planınızı netleştirin, ardından şahıs şirketi ile sermaye şirketi arasında kendi koşullarınıza göre seçim yapın; unvan, faaliyet kodu, adres ve muhasebe kararlarını başvurudan önce tamamlayın. Kuruluşun ardından e-fatura, mesafeli satış ve kişisel veri yükümlülüklerini satışa başlamadan yerine getirmek, ilk siparişten itibaren düzenli bir işletme yönetmenizi sağlar.
Sürecinizi planlamak ve adımları tek ekrandan izlemek için şirket kuruluşu danışmanlığı sayfamıza göz atabilirsiniz.