E-ticaret sitesi kurmak için gerekenler dört başlıkta toplanır: yasal ve mali kayıt, satılacak ürün ve tedarik düzeni, sitenin teknik altyapısı (yazılım, alan adı, ödeme, kargo) ve mevzuatın istediği bilgilendirme sayfaları. Bu listenin ne kadarının sizi ilgilendirdiği ise satışa nereden başlayacağınıza bağlıdır: kendi siteniz, Trendyol ya da Hepsiburada gibi bir pazaryeri veya Instagram farklı hazırlıklar ister. Bu yazıda önce bütün kanallarda ortak olan temeli, ardından her kanalın kendine özgü gereksinimlerini karşılaştırmalı olarak ele alıyoruz.
Maddeler hâlinde bir kontrol listesi arıyorsanız adım adım hazırlık listemiz bu yazının tamamlayıcısıdır. Burada odak, hangi kanalın neyi gerektirdiği, hangi gereksinimin kanaldan bağımsız olduğu ve hangi sırayla ilerlemenin mantıklı olduğu.
Her kanalda ortak olan temel: e-ticaret için gerekenler
Satışı nerede yaptığınız değişse de bazı gereksinimler değişmez. Bunları baştan çözmek, ileride yeni bir kanal açtığınızda işinizi kolaylaştırır.
Vergi kaydı ve işletme türü
Düzenli ve kazanç amacıyla yapılan satış ticari faaliyettir ve vergi kaydı gerektirir. Küçük ölçekli satıcıların çoğu şahıs işletmesiyle başlar; ortaklı yapılar ya da hızlı büyüme planı olanlar sermaye şirketini değerlendirir. Bu seçim vergi yükü, sorumluluğun kapsamı ve muhasebe düzeni açısından farklı sonuçlar doğurur. Kişisel durumunuz için muhasebe ve vergi alanında profesyonel destek almanız yerinde olur.
Evde, el emeğiyle üretilen bazı ürünler için belirli şartlarla esnaf muafiyeti imkânı bulunur; kimlerin yararlanabildiğini ve sınırlarını evden e-ticaret vergi muafiyeti yazımızda ele aldık. Güncel kurallar için esas kaynak Gelir İdaresi Başkanlığı sitesidir.
Fatura düzeni
Online satışta faturalar elektronik ortamda düzenlenir. E-arşiv fatura ile e-fatura arasındaki ayrım, alıcının mükellefiyet durumuna ve Gelir İdaresi'nin belirlediği eşiklere göre değişir. Faturayı hangi programla keseceğinizi ilk siparişten önce belirlemek, satış başladığında sıkışmayı önler.
Ürün, tedarik ve operasyon
- Ürün ve hedef müşteri: Ne sattığınız, kime sattığınız, fiyat aralığınız ve rakip yoğunluğu.
- Tedarik modeli: Kendi üretim, toptancıdan alım ya da tedarikçinin doğrudan gönderdiği stoksuz model.
- Ürün verisi: Varsa barkod, ölçü, ağırlık, malzeme ve beden, renk gibi varyantlar.
- Görseller: Aynı ışık ve arka planla çekilmiş, ürünü birden fazla açıdan gösteren fotoğraflar.
- Stok takibi: Hangi üründen kaç adet kaldığını tek yerden gösteren bir düzen.
- Paketleme ve kargo: Ambalaj malzemesi, gönderi hazırlama alanı ve iade adresi.
Tüketici ve kişisel veri mevzuatı
Mesafeli satış kuralları kanaldan bağımsızdır. Tüketiciye yapılan satışlarda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uygulanır; ön bilgilendirme, cayma hakkı ve iade koşulları pazaryerinde de Instagram'da da satıcının yükümlülüğüdür. Müşterinin adını, adresini ve telefonunu işlediğiniz her kanalda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki aydınlatma yükümlülüğü de geçerlidir.
Kendi e-ticaret sitesini kurmak için gerekenler
Kendi siteniz en fazla kontrolü veren kanaldır: marka deneyimi, müşteri verisi, fiyat ve kampanya kararları sizdedir. Buna karşılık pazaryerinin sizin yerinize çözdüğü birçok parçayı burada sizin kurmanız gerekir.
Teknik altyapı
- E-ticaret yazılımı: Ürün kataloğu, sepet, ödeme, sipariş yönetimi ve kargo bağlantısı. Kendi yazılımınızı geliştirmek, açık kaynak bir script'i kendi sunucunuzda barındırmak ya da abonelikle sunulan bir altyapı kullanmak arasında seçim yaparsınız. LEHTAR'ın bütünleşik e-ticaret yazılımı bu parçaları tek panelde toplar; sunucu, güvenlik güncellemesi ve altyapı bakımı sizin gündeminizden çıkar, siz ürüne ve satışa odaklanırsınız.
- Alan adı: Markanızla uyumlu, kısa ve kolay yazılan bir adres. Kaydın işletme ya da kendi adınıza yapılması, ileride devir ve erişim sorunlarını önler.
- SSL sertifikası: Ödeme ve kişisel veri alan bir site için fiilen vazgeçilmezdir; tarayıcılar sertifikasız siteleri güvensiz olarak işaretler.
- Ödeme altyapısı: Kartla tahsilat için bir bankanın sanal POS'u ya da bir ödeme kuruluşuyla anlaşma gerekir. Ödeme kuruluşu başvurunuzu kendi ölçütlerine göre değerlendirir; genellikle vergi kaydı, banka hesabı, sitenin yasal sayfaları ve satılan ürünlerin uygunluğu incelenir. Havale/EFT seçeneği başlangıçta tamamlayıcı olarak kullanılabilir.
- Kargo anlaşması: Bir ya da birkaç kargo firmasıyla gönderi anlaşması; desi hesabı, teslim alma düzeni ve iade akışı.
Yasal sayfalar ve ETBİS
Sitenizde bulunması beklenen başlıca sayfalar şunlardır:
- Ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi
- Cayma hakkı ve iade koşulları
- KVKK aydınlatma metni, gerekiyorsa açık rıza metni
- Çerez politikası
- Gizlilik ve güvenlik politikası
- İşletmenin kimlik ve iletişim bilgileri (unvan, adres, iletişim kanalları, varsa MERSİS numarası)
Elektronik ticaret yapan hizmet sağlayıcıların Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kaydı, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde düzenlenmiştir ve kayıt e-Devlet üzerinden yapılır. Kimlerin kayıt yaptırması gerektiğine ve sürelere ilişkin güncel bilgi için Ticaret Bakanlığı sitesine bakmanız en sağlıklısıdır. Sözleşme metinleri ve ETBİS kaydı satıcı işletmenin sorumluluğundadır; yazılım altyapısı bu metinleri yayımlayacağınız alanı ve sipariş anında onaylatma adımını sağlar.
Trafik ve görünürlük
Kendi sitenin en çok atlanan gereksinimi ziyaretçidir. Pazaryerinde müşteri zaten oradadır; kendi sitenizde trafiği arama motoru görünürlüğü, reklam, e-posta bülteni ve sosyal medya ile siz getirirsiniz. Özgün ürün açıklamaları, düzenli kategori sayfaları ve arama motorlarına bildirilmiş bir site haritası bu işin temelini oluşturur. Site açıldıktan sonra ilk dönemde satış gelmemesi çoğu zaman altyapıdan değil, bu adımın planlanmamasından kaynaklanır.
Pazaryerinde satıcı olmak için gerekenler
Trendyol'da ya da Hepsiburada'da satıcı olmak için gerekenler, kendi siteye göre daha kısa bir listedir; çünkü ödeme tahsilatı, site altyapısı ve trafik pazaryerinin sorumluluğundadır. Genel olarak beklenenler:
- Vergi kaydı ve vergi levhası
- İşletme türüne göre kimlik ya da şirket belgeleri (ticaret sicil kaydı, imza sirküleri gibi)
- İşletme adına açılmış banka hesabı
- Bazı kategorilerde ek belgeler (marka yetki belgesi, izin ya da sertifika)
- Pazaryerinin satıcı sözleşmesinin onaylanması
Belge listesi pazaryerine ve kategoriye göre değişir; güncel şartları her pazaryerinin satıcı başvuru sayfasından kontrol edin.
Pazaryerinde asıl emek başvurudan sonra başlar: listeleme kurallarına uyum, kategoriye özel özellik alanlarının doldurulması, kargoya veriş süresi taahhüdü, iade yönetimi ve mağaza puanı. Komisyon, kargo ve hizmet bedelleri pazaryerine ve kategoriye göre değiştiğinden kâr hesabını satış fiyatından bu kesintileri düşerek yapmanız gerekir. Pazaryeri müşterisi platformun müşterisidir; iletişim ve yeniden pazarlama imkânınız sınırlıdır.
Instagram'da satış yapmak için gerekenler
Instagram'da satış yapmak için gerekenler teknik açıdan en kısa listedir: bir işletme hesabı, düzenli içerik ve siparişi alacağınız bir yöntem. Yasal yükümlülükler ise kısalmaz. Düzenli satış yapıyorsanız vergi kaydı yine gerekir; mesafeli satış kuralları mesajla alınan siparişlerde de geçerlidir.
Instagram üzerinden satışta sık görülen sorunlar:
- Siparişlerin mesaj kutusunda kaybolması ve stokun elle takip edilmesi
- Ödemenin yalnız havaleyle alınması ve müşterinin güven sorunu yaşaması
- Ön bilgilendirme ve sözleşmenin müşteriye iletilmemesi
- Fatura düzeninin aksaması
Bu yüzden pek çok satıcı Instagram'ı vitrin olarak kullanır, siparişi ise kendi sitesindeki ürün sayfasına yönlendirerek alır. Böylece ödeme, sözleşme onayı ve sipariş kaydı tek düzende toplanır; Instagram'daki ilgi kalıcı bir müşteri listesine dönüşür.
Üç kanalın karşılaştırması
| Gereksinim | Kendi site | Pazaryeri | |
|---|---|---|---|
| Vergi kaydı | Gerekli | Gerekli | Düzenli satışta gerekli |
| ETBİS | Kapsamı bakanlıktan kontrol edin | Kapsamı bakanlıktan kontrol edin | Kapsamı bakanlıktan kontrol edin |
| Ödeme tahsilatı | Sanal POS ya da ödeme kuruluşu anlaşması | Pazaryeri tahsil eder | Havale, ödeme bağlantısı ya da siteye yönlendirme |
| Yasal metinler | Sitede siz yayımlarsınız | Platform akışı içinde, satıcı bilgileri sizden | Müşteriye iletmek size düşer |
| Trafik | Siz getirirsiniz | Hazır, rekabet yoğun | Takipçi kitlesine bağlı |
| Müşteri verisi ve marka kontrolü | Tam | Sınırlı | Kısmi |
| Maliyet yapısı | Abonelik, ödeme komisyonu, reklam | Komisyon ve hizmet bedelleri | Reklam ve zaman |
| Kurulum emeği | Yüksek | Orta | Düşük |
Tablo bir kanalın diğerinden üstün olduğunu değil, her birinin neyi sizin yerinize çözdüğünü ve neyi size bıraktığını gösterir.
Maliyet kalemleri: bütçeyi neye ayırmalı?
E-ticaret hakkında bilinmesi gerekenlerin başında, maliyetin tek bir kalemden oluşmadığı gelir. Bütçe planlarken şu kalemleri ayrı ayrı düşünün:
- İşletme kuruluşu ve düzenli muhasebe desteği
- E-ticaret yazılımı aboneliği ya da geliştirme ve barındırma giderleri
- Alan adı yenilemesi
- Ödeme kuruluşu ya da banka komisyonları
- Kargo, ambalaj ve iade gönderileri
- Ürün fotoğrafı ve içerik üretimi
- Reklam ve tanıtım
- Pazaryerinde satıyorsanız komisyon ve hizmet bedelleri
LEHTAR E-Ticaret'te hangi paketin hangi özellikleri kapsadığını ve güncel ücretleri paketler ve fiyatlar sayfasında görebilirsiniz.
Tek kalemlere bakmak yerine bir siparişin size toplam maliyetini hesaplamak daha doğru karar verdirir: ürün maliyeti, kargo, ödeme komisyonu, varsa pazaryeri kesintisi ve sipariş başına düşen reklam harcaması toplandığında gerçek kâr marjı ortaya çıkar.
Hangi sırayla ilerlemeli?
Gereksinimlerin hepsini aynı anda çözmeye çalışmak başlangıcı geciktirir. Pratik bir sıra şöyle olabilir:
- Ürünü ve hedef müşteriyi netleştirin. Hangi kanalın uygun olduğu buna bağlıdır.
- Vergi kaydını ve işletme türünü belirleyin. Banka hesabı, fatura ve ödeme başvuruları bu adımı bekler.
- Ürün verisini tek kaynakta toplayın. Başlık, açıklama, görsel, varyant ve stok bilgisini bir kez düzgün hazırlamak her kanalda işinize yarar.
- İlk kanalı seçin. Hızlı başlangıç ve hazır trafik için pazaryeri, marka ve müşteri ilişkisi için kendi site, mevcut takipçi kitlesi için Instagram öne çıkar.
- Kanalları birbirine bağlayın. Birden fazla kanalda satış başladığında stokun elle eşitlenmesi hata üretir; pazaryeri entegrasyonu ile ürün, stok ve siparişleri tek panelden yönetirsiniz.
- Ölçün ve düzeltin. Hangi kanalın, hangi ürünün ve hangi kampanyanın kâr getirdiğini düzenli izleyin.
Birçok satıcı pazaryeriyle başlayıp kendi sitesini sonradan açar; bazıları ise kendi siteyle başlayıp pazaryerini ek kanal olarak kullanır. Doğru sıra ürününüze, sermayenize ve zamanınıza göre değişir; önemli olan, ilk kanalı kurarken ikinci kanala geçişi zorlaştıracak bir düzen kurmamaktır.
Sonuç
E-ticaret için gerekenlerin bir kısmı her kanalda aynıdır: vergi kaydı, fatura düzeni, ürün verisi ve tüketici mevzuatına uyum. Kendi site bunlara teknik altyapı, ödeme anlaşması, yasal sayfalar ve trafik planını ekler; pazaryeri ve Instagram ise farklı kolaylıklar karşılığında farklı sınırlar getirir. Kendi mağazanızı kurarken hangi adımın sizi beklediğini görmek için LEHTAR E-Ticaret'in nasıl çalıştığını inceleyebilirsiniz.